ଦ୍ୱାରକାର ନାଗରିକମାନେ ବିପଦରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଇଥିଲେ । ସତ୍ରାଜିତଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାର୍ତ୍ତା ପାଇବା ପାଇଁ ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ । ସେମାନଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଦେବୀ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ସ୍ୱକୀୟ ସଂକଳ୍ପ ସିଦ୍ଧି କରି, ହରି ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ଦ୍ୱାରକାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କଲେ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅପାର ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ । ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ରତ୍ନ ଧାରଣ କରି, ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ଦେଖି, ଦ୍ୱାରକାବାସୀମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ଠାରୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ ହେବା ପରି ଅନୁଭବ କରି, ଉଲ୍ଲାସରେ ଭରିଯାଇଲେ । ପରେ, ପ୍ରଭୁ ସତ୍ରାଜିତଙ୍କୁ ରାଜସଭାକୁ ଡାକି, ରତ୍ନ ଫେରତ ଆଣିବାର କଥା ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କହି, ଏହି ମଣି ସତ୍ରାଜିତଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ । ସତ୍ରାଜିତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ । ଅନ୍ତଃକଳ୍ପନା ଓ ଅପରାଧବୋଧରେ ତାଙ୍କ ମନ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଗଲା । ସେ ଭାବିଲେ, "ମୁଁ କିପରି ଏହି ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବି? କିପରି ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିପାରିବି?" ସେ ଅନ୍ୟ ଚିନ୍ତା କଲେ, "ଲୋକମାନେ ମୋତେ ଦୁର୍ଦ୍ରଷ୍ଟ, କ୍ରପଣ, ମୂର୍ଖ ଓ ଲୋଭୀ ନ କୁହନ୍ତୁ, ତାହା ପାଇଁ ମୁଁ କ'ଣ କରିବି?" ସେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ, "ମୁଁ ମୋର ଝିଅ, ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରତ୍ନସ୍ଵରୂପା ସତ୍ୟଭାମା ଓ ଏହି ରତ୍ନକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଇଦେବି । ଏହା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି ଉପାୟ ନାହିଁ ।" ଏଭଳି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସତ୍ରାଜିତ ନିଜେ ତାଙ୍କ ସଦ୍ଗୁଣମୟୀ କନ୍ୟା ସତ୍ୟଭାମା ଓ ରତ୍ନକୁ ନେଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଗଲେ । ପ୍ରଭୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ଯିଏ ସ୍ୱଭାବ, ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଓ ଉଚ୍ଚ ଗୁଣରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିଲେ । ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, "ହେ ରାଜନ୍, ଆମେ ଏହି ରତ୍ନ ଗ୍ରହଣ କରିବୁନାହିଁ । ତୁମେ ଦେବତାପ୍ରେମୀ ଭକ୍ତ ଥିଲେ ଏହି ମଣି ତୁମ ପାଖରେ ରହୁ, ଆମେ ତାହାର ଉପକାର ନେବା ।" ଏହିପରି ଘଟଣା ପରେ, ଶୁକଦେବ କଥା କହିଲେ— ଏକଥିରେ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣ, ସତ୍ୟକି ଓ ଅନ୍ୟ ସାଥୀମାନେ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ । ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ଆଗମନ ଦେଖି, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ଏକାସାଥି ଉଠିଦେଲେ, ଯେପରି ଜୀବନ ନବସ୍ଥା ପାଇଲେ । ତାଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କରି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶରୀର ସ୍ପର୍ଶରେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର ହେଲା ଓ ମୃଦୁ ହସରେ ଭରିଥିବା ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ । କୃଷ୍ଣ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଓ ଭୀମଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ପ୍ରଣାମ କରି, ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କଲେ, ଓ ନକୁଳ-ସହଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ । ନବବଧୂ କୃଷ୍ଣା (ଦ୍ରୌପଦୀ), ଲଜ୍ଜାବନ୍ଧା ହୋଇ, ମୁଖ୍ୟ ଆସନରେ ବସିଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନମ୍ର ଭାବେ ଅଭିବାଦନ କଲେ । ଏହିପରି, ସତ୍ୟକି ଓ ଅନ୍ୟ ଅତିଥିମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ନିଜ ନିଜ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କଲେ । କୃଷ୍ଣ, କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ତାଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘ ଆଲିଂଗନ କରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ନେହ ଭାବରେ ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଜଳାଞ୍ଜଲି ହୋଇଗଲା । ପ୍ରଭୁ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କ ସ୍ୱସ୍ଥ୍ୟତା, ବୌହୁମାନେ, ଭଉଣୀ ଓ ନିଜାତିୟମାନେ କେମିତି ଅଛନ୍ତି, ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ । କୁନ୍ତୀ, ଅନେକ ବିପତ୍ତି ଓ ତାହା ପରେ ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପ ଦର୍ଶନ ସ୍ମରଣ କରି, ସ୍ନେହଦ୍ରବିତ କଣ୍ଠରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ— "ଆମ ପ୍ରଭୁ, ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଏକ ରକ୍ଷକ ପାଇଲୁ, ସେଉଁଠିଠାରୁ ଆମ ମଙ୍ଗଳ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ମୋ ଭାଇ ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ପଠାଇଥିଲେ ।" "ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ଓ ଆତ୍ମା ହେବା ସତ୍ୱେ, 'ଆମେ' ଓ 'ପର' ଭାବ ନାହିଁ; ତଥାପି ହୃଦୟରେ ବସି, ଯେଉଁମାନେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କର ।" ଏହା ପରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ଆମେ କ'ଣ ଭଲ କାମ କରିନାହିଁ? ଯେଉଁ ତୁମେ ଦୁର୍ଲଭ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ, ସେ ତୁମକୁ ଆମେ ଦେଖିପାଇଲୁ ।" ଏପରି ରାଜାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ, ପ୍ରଭୁ ଅନେକ ମାସ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ରହି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ । ଏକ ଦିନ, ଅର୍ଜୁନ ହନୁମାନ୍-ଧ୍ୱଜା ରଥ ଚଢ଼ି, ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁଷ୍ୟ ଓ ଅକ୍ଷୟ ତୀର ନେଇ, ସେନାପତି କୃଷ୍ଣ ସହିତ ବନକୁ ଯାଇ, ଶିକାର କରିବାରେ ମନ ଲଗାଇଲେ । ସେଠାରେ, ସେ ଶେର, ବନଶୁକର, ମହିଷ, କୃଷ୍ଣମୃଗ, ଶରଭ, ବନଘୋଡ଼ା, ଗଣ୍ଡମୃଗ, ହରିଣ, ଶଶକ, ଅଣ୍ଡବେଢ଼ା ଆଦି ଜନ୍ତୁମାନେ ଉପରେ ବାଣ ଚଳାଇଲେ । ସେମାନଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ଏହି ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀଗୁଡ଼ିକୁ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଗଲେ, କାରଣ ଉତ୍ସବ ଆସିଥିଲା । ଅର୍ଜୁନ ତାପରେ ତିବ୍ର ତିରିଷ୍ଣା ଓ କ୍ଲାନ୍ତି ଅନୁଭବ କରି, ଯମୁନା ତୀରକୁ ଗଲେ । ସେଠାରେ, ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ପିଇ ଓ ଶୌଚ ନିବୃତ୍ତି କରି, ଦୁଇ ବୀର କୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ରୂପବତୀ କନ୍ୟାକୁ ତାଳପାଖରେ ଚାଲିବାକୁ ଦେଖିଲେ । ଅର୍ଜୁନ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ସେଇ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଶୁଭ ରୂପାବଳୀ ଧାରଣ କରିଥିବା କନ୍ୟାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ— "ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ କିଏ? କାହାର କନ୍ୟା? କେଉଁଠୁ ଆସିଛ? କ'ଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ? ମୋ ମନେ ହୁଏ, ତୁମେ ବର ପାଇଁ ଆସିଛ । ସବୁ କଥା କହ ।" ସେ କହିଲେ, "ମୁଁ ସୂର୍ୟଦେବଙ୍କ କନ୍ୟା କାଳିନ୍ଦୀ । ମୁଁ ଶ୍ରୀବାସ୍ତବ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ବର ଭାବେ ପାଇବାକୁ କଠିନ ତପସ୍ୟା କରୁଛି । ମୁଁ ଅନ୍ୟ କେହିକୁ ବର ଭାବେ ଚୟନ କରିନାହିଁ; ମୁଁ ଚାହେଁ, ଶ୍ରୀପତି ମୁକୁନ୍ଦ ମୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ । ମୋ ନାମ କାଳିନ୍ଦୀ; ଯମୁନା ଜଳରେ, ପିତାଙ୍କ ନିର୍ମିତ ମହଳରେ ରହୁଛି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଦର୍ଶନ ମିଳିନଥାଏ ।" ଏହି କଥା ଅର୍ଜୁନ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ । ସବୁ ବୁଝି, କୃଷ୍ଣ କାଳିନ୍ଦୀଙ୍କୁ ରଥରେ ବସାଇ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନିକଟକୁ ନେଇଗଲେ । ପରେ, କୃଷ୍ଣ ନିଜ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାଇଁ ଅଦ୍ଭୁତ ନଗରୀ ନିର୍ମାଣ କରାଇଲେ । ସେଠାରେ ନିଜ ଜନମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ଥିବା ଲାଗି ରହି, ପରେ ଖାଣ୍ଡବବନ ଅଗ୍ନିକୁ ଦେବା ପାଇଁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ରଥୀ ହେଲେ । ତାହାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଅଗ୍ନି ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଧନୁଷ୍ୟ, ଶ୍ୱେତ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ରଥ, ଦୁଇ ଅକ୍ଷୟ ତୀରସାର, ଅଭେଦ୍ୟ କବଚ ଓ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ଦେଲେ ।