ଏହି କଥା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଯେଉଁଠାରେ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମାତ୍ର ଏକ ଅଙ୍ଗୁଳି ଚାହାଣିରେ, କ୍ଷୁଦ୍ର କ୍ରୋଧ ଉପସ୍ଥିତ ହେବାରେ, ସାଗର ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ଏହି ସାଗର ଉପରେ ସେଇ ପଥ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେତୁ ବନାଗଲା। ଏହି ଚମତ୍କାର ଦୃଶ୍ୟ ଲଙ୍କାର ମହିମାକୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବେ ଦେଖାଇଲା, ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଶରରେ ଛିନ୍ନ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ କ୍ରିୟାର ଅନୁଭବ କରି, ଭଲୁକାର ରାଜା ଜାମ୍ବବାନ୍ ଅଚ୍ୟୁତ, ଦେବକୀନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲେ। ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କୃପାଳୁ କୃଷ୍ଣ, କମଳନୟନ, ତାଙ୍କ ଉପରେ ହାତ ରଖି, ମେଘ ଭଳି ଗଭୀର କଣ୍ଠରେ କହିଲେ: "ଏ ଭଲୁକାର ରାଜା, ଏହି ମଣି ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମ ଗୁହାକୁ ଆସିଛି, ମୋ ଉପରେ ଲାଗିଥିବା ଅପବାଦ ଦୂର କରିବାକୁ।" ଏପରି ଭାବେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଜାମ୍ବବାନ୍ ଖୁସି ହୋଇ, ନିଜ କନ୍ୟା ଜାମ୍ବବତୀ ଏବଂ ସେଇ ମଣିକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ। ଏଠାରେ ଯେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣ ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବାହାରିଲେ ନାହିଁ, ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ଯାଏଁ ଅପେକ୍ଷା କରି, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହି ଖବର ଶୁଣି, ଦେବକୀ, ରୁକ୍ମିଣୀ, ବସୁଦେବ, ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବ ଓ ସମସ୍ତେ ଶୋକାକୁଳ ହେଲେ। ଦ୍ୱାରକାବାସୀ ଲୋକେ ଦୁଃଖରେ ସତ୍ରାଜିତଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିଷୟରେ ଖବର ପାଇବାକୁ ଦୁର୍ଗା ଦେବୀ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗାଙ୍କ ସନ୍ନିଧିକୁ ଗଲେ। ଦେବୀ ତାଙ୍କର ପୂଜାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଅନୁଗ୍ରହ ଦେଇ କହିଲେ, ଏବଂ ତାପରେ ହରି ନିଜ ନିମିତ୍ତ ସଫଳ କରି, ଜାମ୍ବବତୀ ସହିତ ଦେଖାଦେଲେ। ହୃଷୀକେଶ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମଣି ଓ ଜାମ୍ବବତୀ ସହିତ ଦେଖି, ସମସ୍ତେ ମହା ଉଲ୍ଲାସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ପରେ, ସମାଜର ମଧ୍ୟରେ ସତ୍ରାଜିତଙ୍କୁ ଡାକି, ପ୍ରଭୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ସାକ୍ଷାତରେ ଘଟଣା କୁହି ମଣି ତାଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦେଲେ। ସତ୍ରାଜିତ ଅତି ଲଜ୍ଜା ଅନୁଭବ କରି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ ଏବଂ ନିଜ ଦୁଷ୍କର୍ମରେ ଅନ୍ତଃରୋଧ ହେଲେ। ତିନି ଭାବିଲେ, "ମୁଁ କିପରି ଏହି ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବି? କିପରି ଅଚ୍ୟୁତ ମୋପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ? ଲୋକେ ମୋତେ କିପରି ଧନଲୋଭୀ, ମୂର୍ଖ, ସ୍ୱାର୍ଥପର ନ କହିବେ?" ସେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ, "ମୁଁ ମୋର ଅତି ଶିଳ୍ପି କନ୍ୟା ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କୁ ଏହି ମଣି ସହିତ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଇଦେବି। ଏହିଠାରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ।" ଏଭଳି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସତ୍ରାଜିତ ନିଜେ ତାଙ୍କର ଧର୍ମପତ୍ରୀୟ କନ୍ୟା ଓ ମଣିକୁ ନେଇ ଯାଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ। ପ୍ରଭୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ, ଚରିତ୍ର, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗୁଣରେ ପ୍ରଶଂସିତ ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ସହିତ ବିବାହ କଲେ। ତେବେ ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହି ମଣି ଗ୍ରହଣ କରିବି ନାହିଁ, ଏହା ତୁମ ପାଖରେ ରୁହୁ, ଯେପରି ଦେବତାପ୍ରେମୀ ଭକ୍ତ ତୁମେ ଏହାର ଉପକାର ନିଅ।" ଏହିପରେ ଶୁକଦେବ କହିଲେ, ଏକଥର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଯୁୟୁଧାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାଥୀମାନେ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ। ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ଆଗମନ ଦେଖି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏମିତି ଉଠିଲେ ମନେ ହେଲା ଯେ ଜଣେ ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତି ଆଉଥରେ ଜୀବନ ପାଇଲେ। ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତାଙ୍କ ଦୟାମୟ ମୁହଁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର ହେଲା। ତାପରେ କୃଷ୍ଣ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଓ ଭୀମଙ୍କ ପାଦ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଏବଂ ନକୁଳ ସହ ଶହଦେବଙ୍କୁ ଆଦର କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ନବବଧୁ ଦ୍ରୌପଦୀ, ସଂକୋଚିତ ହୋଇ, ମୁଖ୍ୟ ଆସନରେ ବସିଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସତ୍ୟକି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆଦର କରି, ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ତାପରେ କୃଷ୍ଣ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଗଲେ, କୁନ୍ତୀ ମାତା ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଚକ୍ଷୁ ପ୍ରେମର ଅଶ୍ରୁରେ ଭିଜିଗଲା। କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର, ବଧୁମାନେ, ଭଉଣୀ ଓ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ଖବର ନେଲେ। କୁନ୍ତୀ ଏହି ସମୟରେ ଅତୀତ ଦୁଃଖ ସ୍ମରଣ କରି, ପ୍ରେମରେ ଗଳା ଆଟକି, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋତେ ଏବେ ମାନେ ଲାଗିଲା ଯେ ଆମର ଭଲ ହେଲା, ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ନାଥ ପାଇଲୁ। ମୋ ଭାଇ ତୁମ ପାଖକୁ ପଠାଯାଇଥିଲେ।" "ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମିତ୍ର ଏବଂ ଆତ୍ମା ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, କେବଳ ମନେ ରଖିଲେ ଦୁଃଖ ଦୂର କର, ତୁମର କୌଣସି 'ଆମେ' ଓ 'ତୁମେ' ଭାବ ନାହିଁ।" ଏଠିରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ, "ମୁଁ କୌଣସି ଉତ୍ତମ କର୍ମ କରିନଥିଲି ବୋଧେ, ଏ ପ୍ରଭୁ, ଯେତେବେଳେ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ତୁମକୁ ଆମେ ଦେଖିପାରିଲୁ।" ଏଭଳି ଅନୁରୋଧରେ, ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ କିଛି ମାସ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ରହି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ। ଏକଦିନ ଅର୍ଜୁନ, ହନୁମାନ ଧ୍ୱଜାଂକିତ ରଥ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁଷ୍ୟ ଓ ଅକ୍ଷୟ ତୀର ଧରି, କୃଷ୍ଣ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ ଏକ ବିଶାଳ ବନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ—ବାଘ, ଶୂକର, ମହିଷ, କୁଳା, ସରଭ, ନେଇଁ, ଗଣ୍ଡ, ହରିଣ, ଶଶକ, ଶଳ୍ୟ ଆଦିକୁ ତୀରରେ ବିଧ୍ୱଂସ କଲେ। ତାଙ୍କ ଉପରେ ଯେଉଁ ମୃଗଗୁଡ଼ିକୁ ଶିକାର କରାଯାଇଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କ ଚେଲାମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ନେଇଗଲେ। ତତ୍ପରେ ଅର୍ଜୁନ ଓ କୃଷ୍ଣ ପିଆସାରେ ଏବଂ କ୍ଳାନ୍ତିରେ, ଯମୁନା କୂଳକୁ ଗଲେ। ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ପାନ କରି, ସ୍ନାନ କରି, ସେମାନେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ସୌନ୍ଦର୍ୟମୟ କନ୍ୟାକୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କ ସମ୍ନିଧିରେ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଚାଲୁଥିଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ଅର୍ଜୁନ ଏହି ଶୁଭ୍ର ଶୋଭାମୟୀ ତାରାଣୀକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ତୁମେ କିଏ? କାହାର କନ୍ୟା? କେଉଁଠୁ ଆସିଛ? କଣ ଚାହୁଁଛ? ମୋତେ ଲାଗେ ତୁମେ ବରପତ୍ରୀ ଖୋଜୁଛ। ସମସ୍ତ କଥା କହ।" ସେଇ ଦେବୀ କାଳିନ୍ଦୀ କହିଲେ, "ମୁଁ ସୂର୍ୟଦେବଙ୍କ କନ୍ୟା କାଳିନ୍ଦୀ। ମୁଁ ବରପତ୍ରୀ ଖୋଜୁଛି, କିନ୍ତୁ କେବଳ ବର ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଚୟନ କରିଛି। ମୁଁ ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ କଠିନ ତପସ୍ୟା କରୁଛି, ମୋର ଜୀବନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ନାଥ ଭାବେ ପାଇବା। ମୁଁ ଯମୁନା ଜଳରେ ମୋ ବାପାଙ୍କ ତିଆରି କରା ମହଲରେ ରହୁଛି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଦର୍ଶନ ନ ପାଉଛି।" ଏଭଳି ଏହି ଦିବ୍ୟ କଥା ସଂଘଟିତ ହେଲା।