ଏହି ଗଥା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଯେଉଁଠାରେ ଜାମ୍ବବାନ୍ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ କହିଲେ, “ମୁଁ ଜାଣେଁ ଆପଣ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଜୀବନ, ଶକ୍ତି, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପ୍ରଭାବ; ଆପଣେ ହେଉଛନ୍ତି ପୁରାତନ ପୁରୁଷ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ ଓ ସ୍ୱାମୀ, ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁ। ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସୃଷ୍ଟିରେ ଯାହା ଅଛି ତାହା ମଧ୍ୟ ଆପଣ, ଆପଣେ କାଳ, ସମୟର ନାୟକ, ପରମ ଆତ୍ମା ଓ ସମସ୍ତ ଆତ୍ମାଙ୍କ ଆତ୍ମା। ଆପଣଙ୍କ ହାଲୁକା କ୍ରୋଧର ଏକ ଚାହାଣିରେ ସାଗର ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ସେଠି ଏକ ସେତୁ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ଲଙ୍କାର କୀର୍ତି ଚମକିଉଠିଲା, ଏବଂ ଦାନବମାନଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ଖସି ପଡିଥିଲା। ଏପରି ଭାବେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ଜାମ୍ବବାନ୍, ଭଲୁକାର ରାଜା, ଅଚ୍ୟୁତ ଦେବକୀନନ୍ଦନଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ। ତାପରେ କମଳନୟନ କୃଷ୍ଣ, ତାଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ହାତ ଲଗାଇ, ଘନ ମେଘ ଭଳି ଗଭୀର କଣ୍ଠରେ କହିଲେ, “ଏଇ ରତ୍ନ ପାଇଁ, ଭଲୁକାର ରାଜା, ମୁଁ ତୁମ ଗୁହାକୁ ଆସିଛି, ମୋ ଉପରେ ଉଠିଥିବା ଅପବାଦ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ଏହି ରତ୍ନ ସହିତ।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି ଜାମ୍ବବାନ୍ ଖୁସି ହୋଇ ନିଜ କନ୍ୟା ଜାମ୍ବବତୀ ଓ ରତ୍ନକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ। ଏଠିକୁ ଦେଖି, ଯେଉଁମାନେ ଦେଖିପାରିଲେନି ଯେ କୃଷ୍ଣ ଗୁହାରୁ ବାହାରିଲେ, ସେମାନେ ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ଅପେକ୍ଷା କରି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହି ଖବର ଶୁଣି, ଦେବକୀ, ରୁକ୍ମିଣୀ, ବସୁଦେବ, ସମସ୍ତ ସ୍ନେହୀ ବନ୍ଧୁ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଦ୍ୱାରକାର ନାଗରିକମାନେ ଦୁଃଖରେ ସତ୍ରାଜିତଙ୍କୁ ଦୋଷାରୋପ କଲେ ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିଷୟରେ ଖବର ପାଇବାକୁ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ଦୁର୍ଗା ଦେବୀଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ। ଦେବୀ ତାଙ୍କର ଉପାସନାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, ଏବଂ ତାପରେ ହରି ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ କରି, ଜାମ୍ବବତୀ ସହିତ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ, ଦ୍ୱାରକାରେ ଆନନ୍ଦ ରେଖା ଫୁଟିଲା। ହୃଷୀକେଶ ରତ୍ନ ଓ ପତ୍ନୀ ସହିତ ଫେରିଆସିବାକୁ ଦେଖି ସମସ୍ତେ ମୃତ୍ୟୁରୁ ଫେରିଆସିଥିବା ପ୍ରାୟ ଅନୁଭବ କଲେ, ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ହେଲା। ପରେ, କୃଷ୍ଣ ରାଜସଭାରେ ସତ୍ରାଜିତଙ୍କୁ ଡାକି ଘଟଣା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖୋଲିବା ସହିତ ରତ୍ନ ତାଙ୍କୁ ଫେରାଇଦେଲେ। ଏହା ଦେଖି ସତ୍ରାଜିତ ବହୁତ ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ, ନିଜ ଦୁଷ୍କର୍ମରେ ଅନ୍ତର୍ଜ୍ୱାଳା ଭୋଗିଲେ। ସେ ଭାବିଲେ, “କେମିତି ମୁଁ ଏହି ପାପ ଦୂର କରିପାରିବି? କେମିତି ଅଚ୍ୟୁତ ମୋପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ? ମୋ ପାଇଁ ଲୋକମାନେ କିପରି ମୂଢ଼, ଲୋଭୀ, ଅଳ୍ପଦୃଷ୍ଟି ନ କହନ୍ତି?” ଶେଷରେ ସେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ, “ମୁଁ ମୋର ଜନନୀ ସଦୃଶ ଜୟା ଏବଂ ଏହି ରତ୍ନ ଦୁହିଁକୁ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବି, ଏହାଠାରୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବାଟି ନାହିଁ।” ଏହି ଭାବନାରେ ସତ୍ରାଜିତ ନିଜେ ନିଜ କନ୍ୟା ସତ୍ୟଭାମା ଓ ରତ୍ନକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇ ଦେଲେ। ପ୍ରଭୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ଯିଏ ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଗୁଣ, ରୂପ ଓ ଚରିତ୍ରରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶଂସିତ। ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ରତ୍ନ ନେଉନାହିଁ, ଏହା ତୁମ ପାଖରେ ରୁହ, ଦେବଭକ୍ତ ଭାବରେ, ଆମେ ଏହାର ଉପକାର ଭୋଗ କରିବା।” ଏହା ପରେ ଏକ ଅନ୍ୟ ଉପଖ୍ୟାନ ଆସେ। ଶୁକଦେବ କହିଲେ, ଏକଥର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ତାଙ୍କ ଅନୁଚର ଯୁୟୁଧାନ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ। ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ଆଗମନ ଦେଖି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ପ୍ରାଣ ଫେରିଥିବା ପ୍ରାୟ ଉଠି ଆସିଲେ। ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତାଙ୍କ ଦୟାଳୁ ହସିଥିବା ମୁହଁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର ହେଲା। କୃଷ୍ଣ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଓ ଭୀମଙ୍କ ପାଦ ପ୍ରଣାମ କରି, ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଏବଂ ନକୁଳ-ସହଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ। ନୂତନ ବିବାହିତ, ଲଜ୍ଜାଶୀଳ ଦ୍ରୌପଦୀ ଆସି, ମୁଖ୍ୟ ଆସନରେ ବସିଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନରେ ନମସ୍କାର କଲେ। ଏହିପରି ସତ୍ୟକି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ତାପରେ କୃଷ୍ଣ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ପାଦସ୍ପର୍ଶ କଲେ; କୁନ୍ତୀ ଦୀର୍ଘ ସ୍ନେହରେ ଆଖି ଭିଜାଇ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ତାଙ୍କ ଓ ପରିବାରର ଖବର ନେଲେ। କୁନ୍ତୀ, ଅନେକ କଷ୍ଟ ସ୍ମରଣ କରି, ଚୋକା ଗଳା ଓ ଆଖିରେ ଲୁହ ସହିତ କହିଲେ, “ଆମେ ଯେତେବେଳେ ଏକ ସୁରକ୍ଷା ମିଳିଲୁ, ସେତେବେଳେ ଆମର କଲ୍ୟାଣ ଆସିଲା; ମୋ ଭାଇକୁ ତୁମ ପାଖକୁ ପଠାଇଥିଲି। ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମିତ୍ର ଓ ଆତ୍ମା, ତୁମ ପାଖରେ ‘ଆମେ-ତୁମେ’ ଭାବ ନାହିଁ; ତୁମେ ହୃଦୟରେ ବସି ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କର।" ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ, “କେଉଁ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଆମେ କରିନାହିଁ, ମୁଁ ଜାଣେନି, ଏ ପ୍ରଭୁ, ଯେ ତୁମେ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ, ଆମେ ଅଳ୍ପବୁଦ୍ଧି ହୋଇ ଦେଖିପାଇଲୁ।” ଏପରି ଅନୁରୋଧରେ ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ କିଛି ମାସ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ରହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଲେ। ଏକଥର ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁଷ, ଅକ୍ଷୟ ତୀର ସହିତ ରଥରେ ଚଢ଼ି, କୃଷ୍ଣ ସହିତ ଶିକାର ଦେଖିବାକୁ ଘନ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଅର୍ଜୁନ ତୀରରେ ବାଘ, ଶୁଅ, ମହିଷ, ମୃଗ, ଶରଭ, ବନ୍ୟଗୋରୁ, ଗଣ୍ଡକିଆ, ହରିଣ, ଶଶକ, କଣ୍ଟକିଆ ଆଦିକୁ ଆହତ କଲେ। ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ସେଠାରୁ ଶିକାର ହୋଇଥିବା ପଶୁଗୁଡ଼ିକୁ ରାଜାଙ୍କୁ ନେଇଯାଇଲେ, ଉତ୍ସବ ଆସିଥିଲା। ଅର୍ଜୁନ ତାପରେ ତିବ୍ର ତୃଷ୍ଣା ଓ କ୍ଳାନ୍ତି ଅନୁଭବ କରି ଯମୁନା ନଦୀକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳପାନ ଓ ଶୂଚିକରଣ କରି, ଦୁଇ ବୀର କୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଏକ ସୁନ୍ଦରୀ କୁମାରୀକୁ ଚାରିପାଖେ ଘୁରୁଥିବା ଦେଖିଲେ। ଅର୍ଜୁନ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପଦେଶରେ, ଏହି ଶୁଭ ରୂପାବଳୀ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଗିଆ ଜିଜ୍ଞାସା କଲେ, “ତୁମେ କିଏ? କାହାର କନ୍ୟା? କେଉଁଠାରୁ ଆସିଛ? କ’ଣ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ? ମୋ ମନେ ହେଉଛି, ତୁମେ ବର ପାଇଁ ଆସିଛ; ସବୁ କଥା କହ।" ସେ ସ୍ତ୍ରୀ କାହିଲେ, “ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ କନ୍ୟା କାଳିନ୍ଦୀ, ବର ପାଇଁ ଘୋର ତପସ୍ୟା କରୁଛି; ମୋ ପ୍ରାର୍ଥନା ଯେ, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ମୋର ବର ହେଉନ୍ତୁ।