କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଘାତରେ ଜମ୍ବବାନ୍ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ପିସିଯାଇଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଶରୀର ଘମରେ ଭିଜିଯାଇଥିଲା, ଶକ୍ତି ଶେଷ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଓ ଅପାର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ତିନି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଜାଣେ, ଆପଣ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଜୀବନ, ପ୍ରଭା, ଶକ୍ତି ଓ ଶାସକ—ବିଷ୍ଣୁ, ଆଦିପୁରୁଷ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭଗବାନ୍। ଆପଣ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସୃଷ୍ଟିରେ ଯାହା ଅଛି ତାହା ମଧ୍ୟ ଆପଣ, ଆପଣ ସମୟ, ସମୟଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ପରମାତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଆତ୍ମାଙ୍କର ଆତ୍ମା। ଆପଣଙ୍କର କ୍ରୋଧିତ ଦୃଷ୍ଟି ମାତ୍ରରେ ସାଗର ଉତ୍କଳିତ ହୋଇଥିଲା, ପଥ ଦେଖାଯାଇଥିଲା, ସେତୁ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା, ଲଙ୍କାର କୀର୍ତ୍ତି ଚମକିଉଠିଲା, ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।" ଏଭଳି ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ଠିକ୍ ଚିହ୍ନିବା ପରେ, ଭଲୁଆଙ୍କର ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦେବକୀନନ୍ଦନ ଅଚ୍ୟୁତ କଥା କହିଲେ। କମଳନୟନ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ହାତ ଦେଇ ସ୍ନେହ ଓ କରୁଣା ସହିତ କହିଲେ, “ଏହି ରତ୍ନ ପାଇଁ, ଭଲୁଆ ରାଜା, ମୁଁ ତୁମ ଗୁହାକୁ ଆସିଛି, ମୋର ଉପରେ ଥିବା ଅପବାଦ ଦୂର କରିବାକୁ, ଏହି ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା।" ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି ଜମ୍ବବାନ୍ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ଝିଅ ଜମ୍ବବତୀ ଓ ରତ୍ନଟି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ। ଏଠାରେ ଶୌରି କୃଷ୍ଣ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ବାହାରିଲେ ନାହିଁ ବୋଲି ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ଯାଉଁଠି ଅପେକ୍ଷା କଲେ, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ସହରକୁ ଫେରିଗଲେ। କୃଷ୍ଣ ବାହାରିଲେ ନାହିଁ ବୋଲି ଶୁଣି ଦେବକୀ, ରୁକ୍ମିଣୀ, ବସୁଦେବ, ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବ ଓ ସମସ୍ତେ ଶୋକାକୁଳ ହେଲେ। ଦ୍ୱାରକାବାସୀମାନେ ଦୁଃଖରେ ସତ୍ରାଜିତ୍ଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ, ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାର୍ତ୍ତା ପାଇଁ ଦେବୀ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ। ତାଙ୍କର ଉପାସନା ପରିଣାମରେ ଦେବୀ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଦିଲେ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ସହିତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସିଦ୍ଧ କରି ଦେଖାଦେଲେ, ଯାହାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନେ ଆନନ୍ଦ ଭରିଗଲା। ହୃଷୀକେଶ କୃଷ୍ଣ ରତ୍ନ ଓ ଜାମ୍ବବତୀ ସହିତ ଫେରି ଆସିଲେ, ସମସ୍ତେ ମୃତ୍ୟୁରୁ ଫେରିଥିବା ପ୍ରିୟଜନଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରି ଅନୁଭବ କଲେ, ଏବଂ ଉଲ୍ଲାସରେ ଭରିଗଲେ। ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ସମ୍ମିଳନୀରେ ସତ୍ରାଜିତ୍ଙ୍କୁ ଡାକି ରତ୍ନ ଉଦ୍ଧାରର କଥା କହି ତାଙ୍କୁ ରତ୍ନ ଫେରାଇଦେଲେ। ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲଜ୍ଜିତ ସତ୍ରାଜିତ୍ ମୁହଁ ନମାଇ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ, ଦୁଃଖ ଓ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପରେ ଭାଗ୍ନ ହେଲେ। ସେ ଭାବିଲେ, “ମୁଁ କିପରି ଏହି ପାପ ଦୂର କରିବି? କିପରି ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିପାରିବି? କଣ କରିଲେ ଲୋକମାନେ ମୋତେ ଧନଲୋଭୀ ଓ ମୂର୍ଖ ବୋଲି ନ ଦୋଷିବେ? ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମୋର ଝିଅ—ସ୍ତ୍ରୀମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ରତ୍ନସ୍ୱରୂପା—ଓ ଏହି ରତ୍ନ ଦେଇଦେବି, ଏହା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାର ଉପାୟ, ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ।" ଏପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି ସତ୍ରାଜିତ୍ ନିଜେ ତାଙ୍କ ଧର୍ମିକ ଝିଅ ସତ୍ୟଭାମା ଓ ରତ୍ନଟି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ। ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ସହ ବିବାହ କଲେ, ଯିଏ ଚରିତ୍ର, ରୂପ ଓ ଗୁଣରେ ଅନେକଙ୍କ ଆକାଂକ୍ଷା ଥିଲେ। କୃଷ୍ଣ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ରତ୍ନ ଗ୍ରହଣ କରୁନାହିଁ, ରଜା। ଏହା ତୁମ ପାଖରେ ରହୁ, ଦେବତାଭକ୍ତ ହେବାରୁ ଆମେ ତାହାର ଉପକାର ଭୋଗ କରିବୁ।” ଏହିପରି ଘଟଣା ପରେ, ଏକ ଦିନ ଶୁକଦେବ କହିଲେ, “ଏକଥର, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ସାଥୀ ଯୁୟୁଧାନ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ। ପାଣ୍ଡବମାନେ, ପ୍ରଭୁ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ଆଗମନ ଦେଖି, ମନେ ଜଣେ ଆତ୍ମା ଫେରିଆସିଛି ବୋଲି ଅନୁଭବ କରି, ସବୁଏଁ ଦଢ଼ିଉଠିଲେ। ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତାଙ୍କର ସ୍ନେହ ଓ ହସୁଥିବା ମୁହଁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଭୁଲିଗଲେ। କୃଷ୍ଣ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଓ ଭୀମଙ୍କ ପାଦ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଓ ନକୁଳ-ସହଦେବଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ। ତାପରେ ନବବଧୂ କୃଷ୍ଣା (ଦ୍ରୌପଦୀ) ଲଜ୍ଜାଭିନ୍ନ ଭାବେ ଆସି, ମୁଖ୍ୟ ଆସନରେ ବସିଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନମସ୍କାର କଲେ। ସତ୍ୟକି ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଆଦର ପାଇଲେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସନ ନେଲେ। କୃଷ୍ଣ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ନମସ୍କାର କଲେ, ତିନି ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଚକ୍ଷୁ ଜଳରେ ଭିଜିଗଲା। ସେ ତାଙ୍କର, ଝିଅମାନେ, ଭଉଣୀ ଓ ସମସ୍ତ ପରିବାରର ଖବର ନେଲେ। କୁନ୍ତୀ ଅନେକ ସଂକଟ ଓ ପରେ ଆତ୍ମା ଦର୍ଶନ ଉପରେ ଭାବି, ଭଲପାଇବାରେ ଆବେଗିକ ହୋଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋ ପରିବାରକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପରେ ମାତ୍ର ଆମ ଭଲ ହେଲା, ଏହି ଦୁଃଖରେ ମୋ ଭାଉ ତୁମ ପାଖକୁ ପଠାଇଥିଲେ। ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ଓ ଆତ୍ମା, ତୁମେ ହୃଦୟରେ ବସି ଥିବା ଦ୍ୱାରା ସ୍ମରଣ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଥାଅ।" ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ, “ମୁଁ କଣ ଭଲ କାମ କରିନଥିଲି? ଆମେ ଅଳ୍ପ ବୁଦ୍ଧିର ଲୋକ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ଯେଉଁଠାରେ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ, ଆମେ ଦେଖିପାଇଲୁ।" ଏପରି ରାଜାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ, ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ କିଛି ମାସ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ରହିଲେ, ଲୋକଙ୍କ ଚକ୍ଷୁକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ। ଏକ ଦିନ, ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କର ହନୁମାନ୍ ଧ୍ୱଜା ଚିହ୍ନିତ ରଥ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁଷ୍ୟ ଓ ଅସୀମ ବାଣ ନେଇ, କୃଷ୍ଣ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଜ୍ଜ ହୋଇ ବନକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠି ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଧିକ ଥିଲେ, ଶିକାର ଓ ବିନୋଦ ପାଇଁ। ସେଠାରେ ଅର୍ଜୁନ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ବାଘ, ବନ୍ଦର, ମହିଷ, କୃଷ୍ଣମୃଗ, ସରଭ, ବନ୍ୟ ଗାଈ, ଗଣ୍ଡମୃଗ, ହରିଣ, ଶଶକ ଓ କଣ୍ଟକା ମୃଗ ଆଦିକୁ ଆଘାତ କଲେ। ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ସେହି ପବିତ୍ର ପ୍ରାଣୀମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଆଣିଦେଲେ, ଉତ୍ସବ ନିକଟ ଆସିଥିଲା। ତାପରେ ଅର୍ଜୁନ ତୃଷ୍ଣା ଓ କ୍ଲାନ୍ତିରେ ଯମୁନା ନଦୀକୁ ଗଲେ, ଶୁଦ୍ଧିକ୍ରିୟା କରି ଏବଂ ଜଳ ପିଇଲେ। ସେଠାରେ କୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଦୁଇଁଜଣ ଏକ ଅତି ରୂପସ୍ବାମିନୀ, ଶୁଭ ଚରିତ୍ର ଓ ଦିପ୍ତିମାନ୍ୟା ଯୁବତୀକୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ନିକଟରେ ଚାଲୁଥିଲେ। ଅର୍ଜୁନ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ, ସେଠାକୁ ଗଲେ ଓ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ତୁମେ କିଏ, କାହାର ଝିଅ, କଉଁଠୁ ଆସିଛ, କ’ଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ? ମୁଁ ଭାବୁଛି ତୁମେ ବରାବଳମାନ୍ୟ ଚାହୁଁଛ। ସବୁ କଥା ମୋତେ କୁହ, ରୂପବତୀ।" ଏଭଳି ଭାବେ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଘଟଣାମାନେ ଅନୁକ୍ରମିକ ଭାବେ ଘଟିଗଲା।