ଏକ ଦିନ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ତିନି ଜଗତରେ ତୁମ ପଥ ଖୋଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି; କାରଣ ସେମାନେ ଜାଣିଛନ୍ତି, ତୁମେ ଯଦୁବଂଶୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୁପ୍ତ ଅଛ। ଏହି ଦିନ, ଅଜନ୍ମା ପ୍ରଭୁ ତୁମକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି। ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ଶ୍ରୀଶୁକଦେବ କହିଲେ—ବାଳକମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, କମଳନୟନ କୃଷ୍ଣ ହସି କହିଲେ, “ଏହା ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ନୁହେଁ, ସତ୍ରାଜିତ, ଯିଏ ମଣିର ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛି।” ସତ୍ରାଜିତ ତାଙ୍କ ଶୋଭାମୟ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମଙ୍ଗଳାଚରଣ ପାଇଁ ଶୋଭିତ କରାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ସେ ମଣିଟିକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୂଜିତ ଗୃହଦେବତାର ମଂଦିରରେ ରଖିଲେ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ମଣି ପ୍ରତିଦିନ ଆଠ ଭାରି ସୁନା ଉତ୍ପାଦନ କରୁଥିଲା; ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ମଣି ପୂଜାହୁଏ, ସେଠାରେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ଅପଦ୍ରବ, ସାପର ଦୁଃଖ, ରୋଗ ଓ ଅପମଙ୍ଗଳ କେବେ ହୁଏନାହିଁ। ଯଦୁନାୟକ ଶୌରିଙ୍କ ନିକଟରୁ ମଣି ମାଗିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ସତ୍ରାଜିତ ଧନର ଆକାଂକ୍ଷା ନଥିବାରୁ ଏହା ଦେଲେ ନାହିଁ, ଏହାକୁ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କଲେ। ଏକଥିରେ, ପ୍ରସେନ ତାଙ୍କ ଗଳାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ମଣି ପିନ୍ଧି, ଘୋଡ଼ା ଚଢି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଶିକାର କରିବାକୁ ଗଲେ। ଏଠାରେ ଏକ ସିଂହ ପ୍ରସେନ ଓ ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାକୁ ମାରିଦେଲା, ମଣିଟିକୁ ନେଇ ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା; କିନ୍ତୁ ଏଠି ଜାମ୍ବବାନ୍ ମଣି ଲୋଭରେ ସିଂହକୁ ମାରିଦେଲେ। ଜାମ୍ବବାନ୍ ଏହି ମଣିଟିକୁ ତାଙ୍କ ପୁଅ ପାଇଁ ଖେଳନା କରି ଦେଲେ। ଏଠି, ଭାଇ ପ୍ରସେନକୁ ନ ଦେଖି, ସତ୍ରାଜିତ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଲୋକମାନେ କହୁଥିଲେ, “ମଣି ଥିବା ପ୍ରସେନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାରାଗଲେ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲିଗଲେ; ତାଙ୍କ ଭାଇ ମୋର।” ଏହି କଥା ଲୋକମାନେ ଚୁପେଚାପେ ଏକାଉଁଠାରୁ ଅନ୍ୟଠାରେ କହୁଥିଲେ। ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ନିଜ ନାମ ଉପରେ ଅପବାଦ ଲାଗିଥିବା ଶୁଣି, ସେ ନିଜକୁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ପ୍ରମାଣ କରିବାକୁ ନାଗରିକମାନେ ସହିତ ପ୍ରସେନଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କଲେ। ସେମାନେ ଜଙ୍ଗଲରେ ପ୍ରସେନ ଓ ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ସିଂହ ଦ୍ୱାରା ମୃତ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ପାହାଡ଼ ଢାଳରେ ସିଂହକୁ ଭାଲୁଏ ମାରିଦେଇଥିବା ଦେଖିଲେ। ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ଏକାକି ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧକାର ଭରା ଭାଲୁର ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ନାଗରିକମାନେ ବାହାରେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ, ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିଟି ଏକ ଶିଶୁର ଖେଳନା ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ଏହା ନେବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଶିଶୁ ନିକଟରେ ଅପେକ୍ଷା କଲେ। ଅଜଣା ପୁରୁଷକୁ ଦେଖି, ଶିଶୁର ଦାୟିକା ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କଲେ। ତାଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସବଳମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଜାମ୍ବବାନ୍ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତାହାଁକୁ ଆସିଲେ। ସେ ନିଜ ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସାଧାରଣ ମଣିଷ ଭାବି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ଅସଲ ଶକ୍ତିକୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ଦୁଇ ଶୂରବୀର ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ସେମାନେ ଅସ୍ତ୍ର, ପାଥର, ଗଛ, ଏବଂ ନିଜ ହାତ ଦ୍ୱାରା ମାଂସ ଉପରେ ଶାଉନ୍ତା ଗୃଦ୍ଧର ପରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଅଟୁଟ ଭାବେ ଅଠାଇଶ ଦିନ ଦିନରାତି ଚାଲିଲା, ଦୁହେଁ ଏକାଉଁଠାରେ ଅପାର ଗୋଳାଘୁଷି ମାରୁଥିଲେ। ଶେଷରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଘାତରେ ଜାମ୍ବବାନ୍ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଳାନ୍ତ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ଶରୀର ଘମରେ ଭିଜିଗଲା, ଶକ୍ତି ଶୁନ୍ୟ ହେଲା, ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଯାଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୁଁ ଜାଣେଁ ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଜୀବନ, ଶକ୍ତି, ତେଜ ଓ ପ୍ରଭାବ; ବିଷ୍ଣୁ, ପୁରାତନ ପୁରୁଷ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ ଓ ସ୍ୱାମୀ। ତୁମେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ସୃଷ୍ଟିରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଧାରଣ କରୁଥିବା; ସମୟ, ମାପକମାନଙ୍କ ନାୟକ, ପରମାତ୍ମା ଓ ସମସ୍ତ ଆତ୍ମାଙ୍କ ଆତ୍ମା। ତୁମ ଦୃଷ୍ଟିର କ୍ଷୁଦ୍ର ଇଙ୍ଗিতରେ, କ୍ରୋଧ ରେଖା ଉଠିଲେ, ସାଗର ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇଥିଲା, ପଥ ଦେଖାଯାଇଥିଲା, ସେତୁ ବନାଯାଇଥିଲା, ଲଙ୍କାର କୀର୍ତ୍ତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଥିଲା, ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ତୁମ ବାଣରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ।” ଏପରି ଭାବେ ଭଗବାନଙ୍କ ଚିହ୍ନା ଶେଷେ, ଭାଲୁରାଜା ଜାମ୍ବବାନ୍ଙ୍କୁ ଦେବକୀନନ୍ଦନ ଅଚ୍ୟୁତ କହିଲେ, “ଭାଲୁରାଜ, ଏହି ମଣି ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମ ଗୁହାକୁ ଆସିଛି, ଏହି ଅପବାଦ ଦୂର କରିବାକୁ, ଏହି ମଣି ସହିତ।” ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ଜାମ୍ବବାନ୍ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ କନ୍ୟା ଜାମ୍ବବତୀ ଓ ମଣିକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ। ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କରି କୃଷ୍ଣ ବାହାରିଲେ ନାହିଁ, ଦେଖି ଲୋକମାନେ ବାରୋ ଦିନ ଅପେକ୍ଷା କରି, ଦୁଃଖରେ ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ। କୃଷ୍ଣ ଗୁହାରୁ ବାହାରିଲେ ନାହିଁ ବୋଲି ଶୁଣି, ଦେବକୀ ରାଣୀ, ରୁକ୍ମିଣୀ, ବସୁଦେବ, ମିତ୍ର, ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଦ୍ୱାରକାର ଦୁଃଖିତ ନାଗରିକମାନେ ସତ୍ରାଜିତକୁ ଶାପ ଦେଲେ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ବାଦ ଜାଣିବାକୁ ଦୁର୍ଗା ଦେବୀ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ପରେ, ଦେବୀ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଦିଗ୍ଦର୍ଶନା କଲେ; ଏବଂ ହରି, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ କରି, ପତ୍ନୀ ସହିତ ଦେଖାଦେଲେ, ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲେ। କୃଷ୍ଣ ମଣି ଓ ଜାମ୍ବବତୀ ସହିତ ଫେରିଆସିଲେ, ସମସ୍ତେ ମୃତ୍ୟୁରୁ ଫେରିଆସିଥିବା ପ୍ରିୟଜନକୁ ଦେଖି ଅତି ଖୁସି ହେଲେ। ଏହିପରେ, କୃଷ୍ଣ ସତ୍ରାଜିତକୁ ରାଜସଭାରେ ଡାକିଲେ, ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସମସ୍ତ ଘଟଣା କହି, ମଣିଟିକୁ ସେଠି ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ସତ୍ରାଜିତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ମଣି ନେଇ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ, ନିଜ ଅପରାଧରେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ମନରେ ଅସ୍ତିର ଏବଂ ଅତି ଅନୁତାପରେ ତାଙ୍କ ଭାବିଲେ, “କିପରି ଏହି ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ? କିପରି ଅଚ୍ୟୁତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ? ମୁଁ କ’ଣ କରିବି ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ମୋତେ ଧର୍ମିକ ଭାବିବେ, ଏବଂ ମୋତେ ଅଳ୍ପଦୃଷ୍ଟି, ଲୋଭୀ, ମୂର୍ଖ ଓ ଧନପ୍ରିୟ ଭାବି ଶାପ ଦେବେନି?” ସେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ, “ମୁଁ ମୋର ଝିଅ, ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମଣି, ଏବଂ ମଣିଟିକୁ ଏକାସାଥି ଦେଇଦେବି; ଏହିଠାରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ।” ଏଭଳି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସତ୍ରାଜିତ ନିଜେ ଝିଅ ସତ୍ୟଭାମା ଓ ମଣିକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ।