ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ମାତା ନିଜ ଗର୍ଭର ଜନ୍ମଦିତ ସନ୍ତାନକୁ ହରାଇଥିଲେ। ସେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ, "ମୋର ସେଇ ପୁଅ ଜନ୍ମଗୃହରୁ ହରାଇଗଲା। ଏହି ପୁଅଟି ମଧ୍ୟ ସେଇ ଦିନର, ସେଇ ଆକୃତିର। ଯଦି ସେ କେଉଁଠି ବଞ୍ଚିଛି, ତେବେ କେଉଁଠି ଥିବ?" ଏହି ପୁଅଟି କିପରି ଶାରଙ୍ଗଧାରୀ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ଏତେ ସାଦୃଶ୍ୟ ପାଇଛି—ତାଙ୍କର ଆକୃତି, ଅଂଗ, ଚାଲିଚଳ, କଣ୍ଠସ୍ୱର, ହାସି ଓ ଦୃଷ୍ଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ? ନିଶ୍ଚିତ, ଏହି ପୁଅଟି ମୋ ଗର୍ଭରେ ଥିବା ସେଇ ସନ୍ତାନ ହେବ। ମୋର ବାମ ହାତ ଭଲପାଇବାର କମ୍ପନରେ ଅନୁଭୂତି ଦେଉଛି, ଏବଂ ମୋର ତାଙ୍କୁ ନେଇ ପ୍ରେମ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ୁଛି। ଏପରି ଭାବେ ବୈଦର୍ଭୀ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଦେବକୀଙ୍କ ପୁଅ, ମହାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଦେବକୀ ଓ ବସୁଦେବଙ୍କ ସହ ବିଭବ ସହିତ ଆସିଲେ। ସମସ୍ତ କିଛି ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜନାର୍ଦନ ଭଗବାନ ନିରବ ରହିଲେ; ଏହି ସମୟରେ ନାରଦ ଏହି ସବୁ ଘଟଣା, ଶମ୍ଭର ନିଧନ ସହିତ, ସବୁକିଛି କଥା କହିଦେଲେ। ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ କଥା ଶୁଣି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରର ମହିଳାମାନେ ବହୁତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଏବଂ ଅନେକ ବର୍ଷ ପରେ ହରାଇଥିବା ପୁଅଟି ପୁନଃ ଫେରିଆସିଥିବା ପରି ସ୍ନେହରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ସ୍ୱାଗତ କଲେ। ଦେବକୀ, ବସୁଦେବ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ ଓ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ, ଏବଂ ରୁକ୍ମିଣୀ ମଧ୍ୟ, ସେ ଦମ୍ପତିକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଆନନ୍ଦ କଲେ। ଦ୍ୱାରକାବାସୀମାନେ ଯେତେବେଳେ ଶୁଣିଲେ ଯେ, ହରାଇଥିବା ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ପୁନଃ ଫେରିଆସିଛି, ସେମାନେ ବେଶ୍ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ ଏବଂ କହିଲେ, "ଆହା! ପୁଅଟି ମୃତ୍ୟୁରୁ ଫେରିଆସିଛି—ଏ ଭାଗ୍ୟବଶତ!" ଜନନୀମାନେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ନିଜ ସ୍ୱାମୀ ଓ ପିତା ପ୍ରତି ଯେପରି ଭାବେ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ସେହିପରି ପ୍ରେମ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ୁଥିଲା; ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ, କାରଣ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ନିବାସର ପ୍ରତିବିମ୍ବରେ, କାମ ଓ ପ୍ରେମର ଅଧିକାର ରହିଥିବାଠାରେ, ଗୁଣହୀନ ଲୋକମାନେ କ'ଣ କରିପାରିବେ? ଏଭଳି ଭାବେ 'ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଜନ୍ମ କଥା' ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହେଲା। ଏବେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଶ୍ରୀ ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ସତ୍ରାଜିତ ଏକ ଅପରାଧ କରିଥିଲେ, ତେଣୁ ନିଜ କନ୍ୟାକୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଇଦେଲେ ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ଶ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି ଦାନ କଲେ। ଏଠାରେ ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ସତ୍ରାଜିତ କେଉଁ ଅପରାଧ କଲେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ? ସେ କିପରି ଶ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି ପାଇଲେ? କାହିଁକି ତାଙ୍କର କନ୍ୟାକୁ ହରିଙ୍କୁ ଦେଲେ?" ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ସତ୍ରାଜିତ ସୂର୍ୟଦେବଙ୍କ ଭକ୍ତ ଓ ବନ୍ଧୁ ଥିଲେ; ସୂର୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଶ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି ଦେଇଥିଲେ। ସେ ମଣିଟି ଗଳାରେ ପିନ୍ଧି, ସୂର୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା ସତ୍ରାଜିତ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ତେଜ ଦେଖି ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଦୂରରୁ ସେଉଁଠି ଚମକୁଥିବା ଦେଖି, ଲୋକମାନେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଖେଳ ଦ୍ୱାରା ସୂଚନା ଦେଲେ, ଭାବିଲେ ସୂର୍ୟଦେବ ଆସିଛନ୍ତି। ସେମାନେ କହିଲେ, "ନାରାୟଣ, ଅପନାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଶଂଖ-ଚକ୍ର-ଗଦାଧାରୀ, ଦାମୋଦର, କମଳନୟନ, ଗୋବିନ୍ଦ, ଯଦୁମାନ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି! ଏଠାରେ ସୂର୍ୟ ଆସୁଛନ୍ତି, ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର କିରଣରେ ଲୋକମାନେ ଅନ୍ଧା ହେଉଛନ୍ତି। ନିଶ୍ଚିତ ଦେବମାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକରେ ଆପଣଙ୍କ ମାର୍ଗ ଖୋଜନ୍ତି; ଆପଣ ଯଦୁମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଗୁପ୍ତ ଅଛନ୍ତି, ଆଜି ଅଜନ୍ମ ଭଗବାନ ଆସିଛନ୍ତି।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ପିଲାମାନଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, କମଳନୟନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ହସି କହିଲେ, "ସେ ସୂର୍ୟନୁହଁ, ସତ୍ରାଜିତ, ଶ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣିର ତେଜରେ ଚମକୁଛି।" ସତ୍ରାଜିତ ତାଙ୍କର ଭବନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହା ପୂଜାର ଶୁଭ ଶୋଭାରେ ସଜିଥିଲା, ଏବଂ ମଣିଟିକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୂଜିଥିବା ଦେଉଳରେ ରଖିଲେ। ଏହି ମଣି ପ୍ରତିଦିନ ଆଠ ଭାରି ସୁନା ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ; ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ମଣି ପୂଜା ହୁଏ, ସେଉଁଠି ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ଅପଦ୍ରବ, ସାପଦଂଶ, ରୋଗ ବା ଅପମଙ୍ଗଳ ହୁଏ ନାହିଁ। ଯଦିଓ ଯଦୁରାଜ ଶୌରି ଏହି ମଣି ଚାହିଲେ, ସତ୍ରାଜିତ ଧନ ଚାହିଲେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଦେଲେ ନାହିଁ, ଅନୁରୋଧ ଅବହେଳା କଲେ। ଏକଦିନ ପ୍ରସେନା, ଏହି ତେଜସ୍ୱୀ ମଣି ଗଳାରେ ପିନ୍ଧି, ଘୋଡ଼ା ଚଢ଼ି ଅରଣ୍ୟକୁ ସୀକାର କରିବାକୁ ଗଲେ। ଏଠି ଏକ ସିଂହ ପ୍ରସେନା ଓ ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାକୁ ମାରି ମଣି ନେଇ ପାହାଡ଼ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା; ଏଠି ଜାମ୍ବବାନ୍ ସିଂହକୁ ମାରି ମଣି ନେବାକୁ ଚାହିଲେ। ସେ ମଣିଟିକୁ ତାଙ୍କର ପୁଅ ପାଇଁ ଖେଳନା କରି ଦେଲେ। ଏଠି, ଭାଇ ପ୍ରସେନା ନ ଦେଖି ସତ୍ରାଜିତ ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଲୋକମାନେ କହିଲେ, "ଏହି ମଣି ଗଳାରେ ଥିବା ପ୍ରସେନାକୁ କୃଷ୍ଣ ମାରିଛନ୍ତି, ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଆମେ ପାଇଲୁ!" ଏହି ଭାବରେ ଗୁପ୍ତ କଥା ଲୋକେ ଏକାଠୁ ଅନ୍ୟକୁ କହିଲେ। ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନିଜ ନାମର ବଦନାମି ଶୁଣି, ନିଜେ ନାଗରିକମାନେ ସହିତ ସତ୍ୟ ଖୋଜିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ, ପ୍ରସେନାଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରିଲେ। ସେଉଁଠି ଲୋକମାନେ ପ୍ରସେନା ମୃତଦେହ, ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାକୁ ସିଂହ ମାରିଥିବା ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ପାହାଡ଼ ଢାଳରେ ସିଂହକୁ ଭାଲୁଆ ମାରିଥିବା ମଧ୍ୟ ପ୍ରମାଣ ମିଳିଲା। ଭଗବାନ ଏକାକି ଭୟଙ୍କର ଭାଲୁଆ ରାଜାଙ୍କ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଘନ ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ, ଲୋକମାନେ ବାହାରେ ରହିଲେ। ଏଠି ସେ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିକୁ ଶିଶୁଙ୍କର ଖେଳନା ଭାବରେ ଦେଖି, ତାହା ନେବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଶିଶୁ ପାଖରେ ଅପେକ୍ଷା କଲେ। ଅଜଣା ପୁରୁଷକୁ ଦେଖି, ଶିଶୁର ଧାତ୍ରୀ ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କଲେ; ତାଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜାମ୍ବବାନ୍ ରୂଷ୍ଟ ହୋଇ ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ ହେଲେ। ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସାଧାରଣ ମଣିଷ ଭାବି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ତାଙ୍କର ସତ୍ୟ ଶକ୍ତି ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ଦୁଇ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ଦୁଇଜଣେ ଜିତିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ, ଅସ୍ତ୍ର, ପାଥର, ଗଛ ଓ ନିଜ ହାତ ପା ଦ୍ୱାରା, ମାଂସ ଉପରେ ଗିଧ ପରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଏଇ ଯୁଦ୍ଧ ଅଟେଇଶି ଦିନ ରାତି ଚାଲିଲା, କେବେ ବିଶ୍ରାମ ନ ହୋଇ, ଦୁଇଜଣେ ମୁଷ୍ଟିଘାତ କରୁଥିଲେ।