ବୈଦର୍ଭୀଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କ ପିତା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କିଛି ଅଧିକ କମ୍ ନଥିଲେ। ଏହି ଶିଶୁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ, ଯିଏ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କିଛି କ୍ଷତି ହୋଇପାରିବେନି, ମାୟାର ମାହାରଥୀ ଶାମ୍ବର ଚୋରି କରି ନେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁ ଭାବି, ସମୁଦ୍ରରେ ଫେଲି ଦେଇ ଶାମ୍ବର ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହି ଶିଶୁକୁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାଛ ଗିଳି ଦେଲା। ଏହି ମାଛ ଅନ୍ୟ ମାଛମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକ ବଡ଼ ଜାଲରେ ମାଛଧରା ଲୋକମାନେ ଧରିଲେ। ସେମାନେ ଏହି ମାଛକୁ ଉପହାର ଭାବରେ ଶାମ୍ବରଙ୍କୁ ଦେଲେ। ପାକଶାଳରେ ରାନ୍ଧୁଆମାନେ ଏହି ମାଛକୁ କଟିବାକୁ ନେଇଗଲେ। ମାଛ କଟିବା ସମୟରେ ଶିଶୁକୁ ଦେଖି, ସେମାନେ ମାୟାବତୀଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ। ମାୟାବତୀଙ୍କ ଚିନ୍ତିତ ମନକୁ ନାରଦ ଏହି ଶିଶୁର ସତ୍ୟ ଜନ୍ମ କଥା ଏବଂ ମାଛର ଗଭରେ କିପରି ପହଞ୍ଚିଲେ, ସବୁ ଖୋଲି କହିଲେ। ମାୟାବତୀ ହେଉଛନ୍ତି ରତି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ କାମଦେବଙ୍କ ଜଣେ ପତ୍ନୀ, ଯିଏ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ଯାହାର ଦେହ ପୂର୍ବରୁ ଦହି ଯାଇଥିଲା। ଶାମ୍ବର ତାଙ୍କୁ ପାକଶାଳରେ କାମ କରିବାକୁ ଦେଇଥିଲେ, ମାୟାବତୀ ଏହି ଶିଶୁକୁ କାମଦେବ ଭାବି ପ୍ରେମରେ ଭରିଗଲେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶୀଘ୍ର ଯୁବା ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ନାରୀମାନେ ହୃଦୟରେ ଉତ୍ସାହ ଅନୁଭବ କରିଲେ। ରତି, ତାଙ୍କ ପତି, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ସମ୍ନା ଆସିଲେ, ତାଙ୍କ ଲୋଟସ ପତ୍ର ଦୃଷ୍ଟି, ଲମ୍ବା ହାତ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁନ୍ଦର, ଲଜ୍ଜା ଭରା ହସି ଏବଂ ପ୍ରେମରେ ଉଠିଥିବା ଭୂରୁ ଦେଇ ଦେଖିଲେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁତ୍ର, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଓ ମହିଳା, ତୁମର ମନ ପ୍ରେମିକାର; ମାତୃଭାବର ନୁହେଁ।" ରତି କହିଲେ, "ତୁମେ ନାରାୟଣଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଶାମ୍ବର ତୁମକୁ ଘରୁ ଚୋରି କରି ନେଇଥିଲେ; ମୁଁ ତୁମ ପତ୍ନୀ ରତି, ତୁମେ କାମଦେବ।" "ଏହି ଦେମନ ଶାମ୍ବର ତୁମକୁ ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ ସମୁଦ୍ରରେ ଫେଲି ଦେଲେ; ଏକ ମାଛ ତୁମକୁ ଗିଳିଲା, ଏବଂ ମାଛର ଗଭରୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛ।" "ଏବେ, ତୁମ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦୁର୍ଜୟ, ଅଜୟ ଶତ୍ରୁକୁ ମାୟା ଏବଂ ମୃଗମାର୍ଜନା ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ କର।" "ତୁମ ମାତା ତୁମ ପ୍ରତି ଅନୁରାଗରେ ଅନ୍ଧା ହୋଇ, ଏକ କୁରରୀ ପକ୍ଷୀ ପରି ତାଙ୍କ ଶିଶୁ ନଷ୍ଟ ହେଲାପରେ ଦୁଃଖ କରୁଛନ୍ତି, ଏକ ଗାଈ ପରି ତାଙ୍କ ଛଅଁ ପିଲା ନାହିଁ।" ଏପରି କହି, ମାୟାବତୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାୟାରେ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନକୁ ମାୟା ଦୁର୍ଜୟ କ୍ରିୟା ନାଶ କରିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନ ଦେଲେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶାମ୍ବରଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ, ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ କରି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଚାଲେଞ୍ଜ କଲେ। ଶାମ୍ବର, ଅତି ରୂଢ଼ ଶବ୍ଦରେ ଆକ୍ରୋଶିତ, ଗଦା ହାତରେ ନେଇ, ରାଗରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ହୋଇ ବାହାରିଗଲେ। ଶାମ୍ବର ତାଙ୍କ ଗଦାକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ସହ ଫିଙ୍ଗିଲେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ତାଙ୍କ ଗଦାକୁ ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ଫିଙ୍ଗି, ଆସୁଥିବା ଗଦାକୁ ଅଟକାଇ ଦେଲେ। ଶାମ୍ବର ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଆକାଶରୁ ମାୟାବୀ ଅସ୍ତ୍ରର ବର୍ଷା କରିଲେ। ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷାରେ ପିଡିତ ହୋଇ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସମସ୍ତ ମାୟାକୁ ନାଶ କଲେ। ଶାମ୍ବର ଏହିପରେ ଗୁପ୍ତ ଗାନ୍ଧର୍ବ, ଭୂତ, ନାଗ ଏବଂ ରାକ୍ଷସ ମାୟା ଶତାଧିକ ବ୍ୟବହାର କଲେ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ସବୁକୁ ଦୂର କରିଦେଲେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର ଉଠାଇ, ମୁକୁଟ ଏବଂ କଣ ଦାନା ପିନ୍ଧି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ଶାମ୍ବରଙ୍କ ଶିରକୁ ଦେହରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିଦେଲେ; ତାଙ୍କ କାଉ ଦାଢ଼ି ଚମକୁଥିଲା। ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଶଂସା ଏବଂ ଫୁଲର ବର୍ଷା କରି, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଆକାଶରେ ଏକ ଦେବୀ ପରି ଉଠାଇ ନେଲେ। ସେ ଅନେକ ନାରୀମାନେ ଭର୍ତ୍ତି ଭବନର ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପତ୍ନୀ ସହ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏକ ମେଘରେ ତଡ଼ିତ ପରି। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ମେଘ ପରି କଳା, ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଲମ୍ବା ହାତ, ତାମ୍ର ଚକ୍ଷୁ, ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ଏବଂ ମୃଦୁ ହସି, ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଭାବି ଲଜ୍ଜାରେ ଇଁଠା ଏଁଠା ଲୁଚିଗଲେ। କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟମାନେ ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ଅଶ୍ରୁ ଭିତ୍ତିରେ ଆନନ୍ଦ ଭରି ଆସିଗଲେ, ଏହି ମଣିର ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପକୁ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଲେ। ବୈଦର୍ଭୀ, କଳା ଚକ୍ଷୁ ଏବଂ ମୃଦୁ କଥାରେ, ତାଙ୍କ ହାରାଯାଇଥିବା ପୁତ୍ରକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ତାଙ୍କ ଅନୁରାଗରେ ଅଂଶ ଭିଜିଗଲା। ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ, "ଏହି ମଣିପରି ଲୋଟସ ଚକ୍ଷୁ ଯୁବକ କିଏ? କିଏ ତାଙ୍କ ମା? କିଏ ଏହି ମହିଳା ତାଙ୍କୁ ପାଇଛି?" "ମୋ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମକୁ ନେଇ ହାରାଇଗଲା; ଏହି ଯୁବକ ତାଙ୍କ ସମାନ ଆକୃତି ଏବଂ ବୟସର; ସେ କେଉଁଠି ରହିଛି?" "ଏହି ଶାରଙ୍ଗଧାରୀ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପରି ଆକୃତି, ଅଙ୍ଗ, ଚାଳ, କଣ୍ଠ, ହସି ଏବଂ ଦୃଷ୍ଟି କିପରି ହେଲା?" "ନିଶ୍ଚୟ, ଏହି ମୁଁ ଗର୍ଭରେ ଧାରଣ କରିଥିବା ଶିଶୁ; ମୋ ଡାହା ହାତ ଅନୁରାଗରେ କମ୍ପିଉଛି, ମୋ ଭଲପାଇବା ବଢ଼ିଯାଉଛି।" ଏପରି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଦେବକୀଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଦେବକୀ ଏବଂ ବସୁଦେବଙ୍କ ସହ ଆସିଲେ। ସବୁ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଜନାର୍ଦନ ଚୁପ୍ଚାପ ରହିଲେ; ନାରଦ ସମସ୍ତ କଥା, ଶାମ୍ବର ନିଧନ ସହିତ, କହିଦେଲେ। ଏହି ଚମତ୍କାର ଗଳ୍ପ ଶୁଣି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରର ନାରୀମାନେ ଖୁସି ହେଲେ; ହାରାଯାଇଥିବା ପୁତ୍ର ଫେରିଆସିଥିବାର ଆନନ୍ଦରେ ମାନେ ମୃତ୍ୟୁରୁ ଫେରିଆସିଛି। ଦେବକୀ, ବସୁଦେବ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ ଏବଂ ତାଙ୍କ ନାରୀମାନେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ଗଲା କରି ଆନନ୍ଦ କଲେ; ରୁକ୍ମିଣୀ ମଧ୍ୟ ଖୁସି ହେଲେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଫେରିଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ଦ୍ୱାରକାବାସୀମାନେ କହିଲେ, "ଅହୋ! ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁରୁ ଫେରିଆସିଛି, ଭାଗ୍ୟବଶତ!" ଏହି ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଯାହାକୁ ମାନେ ନିଜ ପ୍ରଭୁ ଏବଂ ପିତା ଭାବରେ ଭଲପାଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଅନୁରାଗ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ିଥିଲା; ଏହା ଅଜ୍ୟ, କାରଣ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଅବାସର ଚାୟାରେ, ଚେତନା ଏବଂ ପ୍ରେମର ଉପରେ, ଅନ୍ୟ ଅନୁଗୁଣ ନଥିଲେ କିପରି କରିପାରିବେ?