ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ଅପହରଣ ଘଟଣା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଶରେ ଗାନ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ରାଜାମାନେ ଓ ରାଜକୁମାରୀମାନେ ଭୟଙ୍କର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡିଗଲେ। ଦ୍ୱାରକାରେ, ରାଜା, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଲକ୍ଷ୍ମୀର ନାଥ, ରୁକ୍ମିଣୀ ଓ ରାମଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବାକୁ ଦେଖି ନାଗରିକମାନେ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଶୁକଦେବ ଆଗକୁ କହିଲେ: କାମଦେବ, ଯିଏ ଏକାଳେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଅଂଶ ଭାବରେ ଥିଲେ, ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ, ସେ ପୁଣି ଦେହ ନେବା ପାଇଁ ଏହି ଅଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେ, ବୈଦର୍ଭୀ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ତାଙ୍କ ପିତା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କିଛି ଅଧିକ ନୁହେଁ। ଶମ୍ଭର, ମାୟାର ମହାପ୍ରଭୁ, ଏହି ଶିଶୁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଶତ୍ରୁ ଭାବରେ ଜାଣି, ସମୁଦ୍ରରେ ଫେଙ୍ଗିଦେଲେ ଓ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାଛ ଏହି ଶିଶୁକୁ ଗିଲେ; ମାଛମାନେ ଏହି ମାଛକୁ ବଡ଼ ଜାଲରେ ଧରି ଶମ୍ଭରଙ୍କୁ ଉପହାର ଦେଲେ। ରସୁଇଆମାନେ ଏହାକୁ ରସୁଇଘରକୁ ନେଇ, ଚୁରୀ ଦ୍ୱାରା କାଟିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ସମୟରେ ଶିଶୁକୁ ଭିତରେ ଦେଖିଲେ। ସେମାନେ ଏହି ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ବିଷୟରେ ମାୟାବତୀଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ; ନାରଦ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା କହିଲେ, ମାୟାବତୀ ଚିନ୍ତିତ ହେବାରୁ ଏହି ଶିଶୁର ସତ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ମାଛର ଉଦରକୁ କିପରି ଆସିଲେ ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେଲେ। ସେ, କାମଦେବଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପତ୍ନୀ ରତି, ତାଙ୍କ ପତି ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିବା ପରେ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ଆସିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ଶମ୍ଭର ତାଙ୍କୁ ରସୁଇଘରରେ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ; ମାୟାବତୀ, ଏହି ଶିଶୁକୁ କାମଦେବ ଭାବରେ ପରିଚୟ କରି, ତାଙ୍କୁ ଅପାର ସ୍ନେହ ଦେଇଥିଲେ। ଅତିଶୀଘ୍ର ଏହି କୃଷ୍ଣପୁତ୍ର ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁବକ ହେଲେ, ଯାହା ଦେଖି ନାରୀମାନେ ଆନ୍ତରିକ ଆକର୍ଷଣ ଅନୁଭବ କରିଲେ। ରତି, ଯାହା ଅଂକ ଲାଗି ପତି, ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନ, ଦୀର୍ଘ ଭୁଜା, ମଧ୍ୟରେ ସୁନ୍ଦର, ଲଜ୍ଜିତ ହସି, କ୍ରୀଡା ଭୂଙ୍ଗିରେ ଭୂରୁ ଉଠାଇ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖ କରିଲେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁତ୍ର, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମହିଳା, ତୁମର ମନ ମାତୃଭାବରେ ନୁହେଁ; ତୁମେ ମୋତେ ପ୍ରେମିକା ଭାବରେ ଆଚରଣ କରୁଛ।" ରତି କହିଲେ: "ତୁମେ ନାରାୟଣଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଶମ୍ଭର ତୁମକୁ ଘରୁ ଅପହରଣ କରିଥିଲେ; ମୁଁ ତୁମର ପତ୍ନୀ ରତି, ତୁମେ କାମଦେବ।" "ଶମ୍ଭର ତୁମକୁ ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଫେଙ୍ଗିଦେଲେ; ଏକ ମାଛ ତୁମକୁ ଗିଲା, ଏବଂ ମାଛର ଉଦରରୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛ।" "ଏବେ, ତୁମ ଏହି ଦୁର୍ଜୟ ଶତ୍ରୁ, ଅନେକ ମାୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ତୁମ ନିଜ ମାୟାଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବିଧ୍ଵଂସ କର।" "ତୁମର ମାତା ତୁମ ନିମନ୍ତେ ଦୁଃଖରେ, ଶବଦହିନ କୁରରୀ ପକ୍ଷୀ ପରି, ମାତୃସ୍ନେହରେ ବିହ୍ୱଳ, ଦୁଃଖିତ ଗାଈ ପରି।" ଏଭଳି କହି, ମାୟାବତୀ, ମାୟାରେ ନିପୁଣ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ମାୟାକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନ ଦେଲେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଶମ୍ଭରଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ଅସହ୍ୟ ଉପାହାସ କରି, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଦୁର୍ବଳ ଶବ୍ଦରେ ଆକ୍ରମିତ, ପାଦ ଦ୍ୱାରା ପିଡ଼ା ପାଇଥିବା ସାପ ପରି, ଶମ୍ଭର କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ, ଗଦା ହାତରେ ନେଇ ବାହାରିଗଲେ। ଗଦାକୁ ଦ୍ରୁତ ଘୁରାଇ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ବିପୁଳ ଶକ୍ତିରେ ଫେଙ୍ଗିଦେଲେ, ତାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ରବ ମାନେ ଥୁଣ୍ଡ ଫଟିବା ଅବାଜ ପରି। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ରାଗରେ, ନିଜ ଗଦାକୁ ଶମ୍ଭରଙ୍କୁ ଫେଙ୍ଗିଦେଲେ, ଆସୁଥିବା ଗଦାକୁ ପାଖକୁ ହଟାଇଦେଲେ। ମାୟାର ମାୟା ଉପରେ ଭରସା କରି, ଶମ୍ଭର ଆକାଶରୁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଅନେକ ମାୟାସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା କଲେ। ଏହି ଅସ୍ତ୍ରବର୍ଷାରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ପୁତ୍ର, ମହାରଥୀ, ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ଯାହା ଶୁଦ୍ଧ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ସମସ୍ତ ମାୟାକୁ ନଷ୍ଟ କରେ। ତାପରେ ଶମ୍ଭର ଗୁପ୍ତ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଭୂତ, ନାଗ, ରାକ୍ଷସ ମାୟା ଉପଯୋଗ କଲେ, କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ସମସ୍ତକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ। ତାପରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଟାର, ମୁକୁଟ ଓ କୁଣ୍ଡଳରେ ସଜିତ, ନେଇ ଶମ୍ଭରଙ୍କ ଶିର କଟିଦେଲେ, ତାଙ୍କ ତାମ୍ରବର୍ଣ ଦାଢ଼ି ଚମକୁଥିଲା। ଦେବମାନେ ପ୍ରଶଂସା ଓ ଫୁଲର ବର୍ଷା କରି, ମାୟାବତୀ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଆକାଶରେ ନେଇଗଲେ, ଦିବ୍ୟ ଚାଳ ଦେଖାଇ। ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନ୍ତଃପୁରରେ, ଶତ-ଶତ ନାରୀରେ ଭରି, ଆକାଶରୁ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସହିତ ପହଞ୍ଚିଲେ, ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ତ୍ରାଣ୍ତି ପରି।