ଏହି ଘଟଣାରେ, ରୁକ୍ମି ଭଗବାନଙ୍କ ମହିମାକୁ ଅଜ୍ଞାନରେ ଅବହେଳା କରି, ଗର୍ବରେ ଭରି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କଲେ । ସେ ଏକମାତ୍ର ରଥ ଉପରେ ଚଢ଼ି, "ଥମ୍ବ, ଥମ୍ବ!" ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ । ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁଷ୍ୟ ତାଣି, ତିନିଟି ତୀରରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଘାତ କରି, "ଏକ କ୍ଷଣ ଠିଆ ରୁହ, ହେ ଯାଦବ ବଂଶର ଅପମାନ!" ବୋଲି ଉପାଲମ୍ବ କଲେ । "ତୁମେ କେଉଁଠି ଯାଉଛ, ମୋ ଭଉଣୀକୁ ଚୋରି କରି ଯେପରି ଶ୍ୟାଳ ଯଜ୍ଞର ଅଫରା ନେଇଯାଏ? ଆଜି ମୁଁ ତୁମର ଗର୍ବ ଭଙ୍ଗ କରିଦେବି, ହେ ଚତୁର, ଧୋକାବାଜ ଯୋଧା!" ଏପରି କହି, ରୁକ୍ମି ଚାହିଲେ ଯେ, "ମୋ ତୀର ଘାତରେ ତୁମେ ପଡ଼ିନଥିଲେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଇ କନ୍ୟାକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ ।" କୃଷ୍ଣ ହସି, ତାଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟ ଭଙ୍ଗ କରି, ରୁକ୍ମିଙ୍କୁ ଛଅଟି ତୀରରେ ବିଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ । ପୁନି, ଚାରିଟି ଘୋଡ଼ାକୁ ଏଠରେ ଅଠଟି ତୀର, ସାରଥିକୁ ଦୁଇଟି ତୀର, ଝଣ୍ଡାକୁ ତିନିଟି ତୀରରେ ଘାତ କଲେ । ରୁକ୍ମି ଆଉ ଏକ ଧନୁଷ୍ୟ ଉଠାଇ, ପାଞ୍ଚଟି ତୀରରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ । କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଉପରେ ବର୍ଷିତ ତୀରକୁ ସହଜରେ କାଟିଦେଲେ, ରୁକ୍ମି ଆଉ ଏକ ଧନୁଷ୍ୟ ନେଲେ, କିନ୍ତୁ ଅବିନାଶୀ ଭଗବାନ୍ ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ ତୀରମାରି ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ । ଯେଉଁ ଶସ୍ତ୍ର ଧରିଲେ ରୁକ୍ମି—ମୁସଳ, ବର୍ଚ୍ଛି, ତ୍ରିଶୂଳ, ଢାଳ, ତଳୱାର, ଶୁଳ, କିମ୍ବା ତୋମରା—ହରି ସେମାନେ ସବୁକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ । ତାପରେ ରୁକ୍ମି ରଥରୁ ଝାପି ପଡ଼ି, ତଳୱାର ହାତରେ ଧରି, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପରେ ଆଗେଇଲେ, ଯେପରି ଏକ ପତଙ୍ଗ ଅଗ୍ନିକୁ ଆକର୍ଷିତ ହୁଏ । ସେ ଆସୁଥିବାବେଳେ, କୃଷ୍ଣ ତୀରରେ ତାଙ୍କ ତଳୱାର ଓ ଢାଳକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ । ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ନିଜ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର ଉଠାଇ, ରୁକ୍ମିଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ । ଏହା ଦେଖି, ରୁକ୍ମିଣୀ ଭୟରେ ଅତି କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଶ୍ୱାମୀଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ପଡ଼ି, କ୍ରନ୍ଧନ କରି କହିଲେ, "ହେ ଯୋଗେଶ୍ୱର, ଅପାର, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜଗତ୍ର ନାଥ, ମୋ ଭାଇକୁ ମାରିବେ ନାହିଁ, ହେ ଭଗ୍ନ ଶକ୍ତିଯୁକ୍ତ, ଶୁଭଦାୟକ!" ତାଙ୍କ ଦେହ ଭୟରେ କମ୍ପିତ, ମୁହଁ ଶୋକରେ ଶୁଷ୍କ, କଣ୍ଠ ରୋଧିତ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ହାର ଭୟରେ ଖସିଯାଉଥିବା, ସେ ପତିଙ୍କ ପାଦକୁ ଚାପି ଧରିଥିଲେ । ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ କରୁଣାବଶତାରେ ତାଙ୍କୁ ମାରିବାରୁ ବିରତ ହେଲେ । ତେଣୁ, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ରୁକ୍ମିଙ୍କୁ ଗାଁଠି ଦେଇ, ତାଙ୍କ କେଶ ଓ ଦାଢ଼ି କଟି, ଅପମାନିତ କରିଦେଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଯାଦବ ଶୂରମାନେ ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ଜଣେ ହାତୀ ଯେପରି ପଦ୍ମବନକୁ ଚାପିଦିଏ, ସେପରି ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ । ପରେ, ସେମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ରୁକ୍ମିଙ୍କୁ ଏଭଳି ଦେଖିଲେ, ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ନିକଟ, ଗାଁଠି ଦିଆ । ଦୟାମୟ ସଂକର୍ଷଣ ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରି, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଯାହା କଲା, ତାହା ଆମ ପାଇଁ ଅନୁଚିତ ଓ ଲଜ୍ଜାଜନକ; ମିତ୍ରଙ୍କ ଚୁଲ ଓ ଦାଢ଼ି କାଟିବା, ଅପମାନ କିମ୍ବା ହତ୍ୟା କରିବା ଅପରାଧ ।" "ଏହି ସଦ୍ଗୁଣବତୀ ନାରୀ ଯେ ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ଅପମାନରେ ଆମକୁ ଦୋଷ ଦେଇ ଦୁଃଖିତ ହେବେ ନାହିଁ, କାରଣ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣ ନିଜ କର୍ମଫଳ ଭୋଗ କରେ—ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ ଅନ୍ୟ କେହି ଦେଇପାରେ ନାହିଁ । ଆପଣ ବନ୍ଧୁକୁ ମାରିବା ମହାପାପ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ସେ ନିଜ ଅପରାଧରେ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଛନ୍ତି, ତେବେ ପୁନି ମାରିବାର ଅର୍ଥ କ'ଣ?" "ଏହି ହେଉଛି କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ନିୟମ: ଭାଇ ମଧ୍ୟ ଭାଇକୁ ମାରିପାରେ, ଏଠାରୁ ଭୟଙ୍କର କିଛି ନାହିଁ । ସାମ୍ରାଜ୍ୟ, ଭୂମି, ଧନ, ନାରୀ, ଗର୍ବ କିମ୍ବା ପ୍ରଭାବ ପାଇଁ, ଅହଂକାରରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ଆପଣମାନେ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ କରିଦିଅନ୍ତି ।" "ତୁମର ବିଚାର ସବୁ ଜୀବ ପ୍ରତି କଠୋର, ହେ କୃଷ୍ଣ, ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତିଙ୍କ ପ୍ରତି; କାରଣ, ତୁମେ ମିତ୍ରଙ୍କ ମଙ୍ଗଳକୁ ସବୁଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଭାବିବା ଦ୍ୱାରା, ସେମାନେ ଅଜ୍ଞାନୀ ଭାବିବା ।" "ମାୟାର ଶକ୍ତିରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି; ଶରୀରକୁ ଆତ୍ମା ଭାବି, କେହିକୁ ମିତ୍ର, କେହିକୁ ଶତ୍ରୁ, କେହିକୁ ଉଦାସୀନ ଭାବନ୍ତି । ବାସ୍ତବରେ ସମସ୍ତ ଦେହୀମାନେ ପାଇଁ ଏକ ମାତ୍ର ପରମାତ୍ମା ଅଛନ୍ତି; ତିନି ବହୁ ନୁହଁନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଭ୍ରମିତ ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଦେଖନ୍ତି—ଯେପରି ଆଲୋକ କିମ୍ବା ଆକାଶ ବିଭାଜିତ ଦେଖାଯାଏ ।" "ଏହି ଦେହ ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ଅଛି, ପ୍ରକୃତି, ପ୍ରାଣ ଓ ଗୁଣର ସଂଯୋଗ; ଅଜ୍ଞାନରେ ଆତ୍ମା ଉପରେ ଏହି ଦେହ ଅଧିଷ୍ଠିତ, ଯାହା ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରେ ଘୁରାଏ ।" "ସତ୍ୟ ପରମାତ୍ମା ପାଇଁ କେବଳ ବସ୍ତୁ କିମ୍ବା ଅବସ୍ତୁ ସହ ଯୋଗ କିମ୍ବା ବିୟୋଗ ନାହିଁ; ଏହି ଭାବନା ତାଙ୍କର ଆଭାସିକ ସଂଯୋଗରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ତାହାର ଆଲୋକିତ ଆକୃତି ।" "ଜନ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ଦେହ ପାଇଁ, ଆତ୍ମା ପାଇଁ କଦାପି ନୁହଁ; ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରମାର କଳା ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେନାହିଁ, କିମ୍ବା ଗ୍ରହଣ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଆସଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଅକ୍ଷତ ।" "ସ୍ୱପ୍ନରେ ଯେପରି ନିଜକୁ ଓ ଅନ୍ୟ ବସ୍ତୁକୁ ଅନୁଭବ କରି, ତାହା ଅସତ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଫଳ ଉପଭୋଗ କରେ, ସେପରି ଅଜ୍ଞାନୀ ଲୋକ ଅସତ୍ୟକୁ ସତ୍ୟ ଭାବି ସଂସାରରେ ପଡ଼ନ୍ତି ।" "ତେଣୁ, ଏହି ଅଜ୍ଞାନ ଜନିତ ଦୁଃଖକୁ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଦୂର କର, ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ନିଶ୍ଚଳ ରୁହ, ହେ ଶୁଭ ହସ୍ତିନୀ ।" ଏପରି ଭଗବାନ୍ ଦ୍ୱାରା ଉପଦେଶ ଦେଇ, ବଳରାମ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିଦେଲେ, ତାଙ୍କ ମନ ଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲା । ଏଉଁ ରୂପରେ ରୁକ୍ମିଙ୍କ ଜୀବନ ଶେଷ ହେବାକୁ ଥିଲା, ଶକ୍ତି ଓ ତେଜ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନଶ୍ଟ ହୋଇଥିଲା, ତାଙ୍କ ଅପମାନ ଓ ଅନର୍ଥକ ଆଶା ମନେ ପଡ଼ିଲା । ସେ ନିଜ ରହିବା ପାଇଁ ବଡ଼ ଏକ ସହର 'ଭୋଜକଟ' ନିର୍ମାଣ କଲେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆଉ କେବେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ନାହିଁ, ନ କି ନିଜ ଭଉଣୀକୁ ବାଧା ଦେଲେ । "ମୁଁ କୁଣ୍ଡିନାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି ନାହିଁ," ବୋଲି ମନେ ରଖି, ଭଗବାନ୍ ଓ ଭୀଷ୍ମକନନ୍ଦନୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହରାଇ, ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ସହିତ ତିଁଠିରେ ରହିଲେ । ଏଉଁପରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରି, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ସହରକୁ ନେଇ ଆସି ବିବାହ କଲେ ।