ସେତେବେଳେ, ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ—ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଭଲପାଇବାରେ ଅତିଭୂତ ହେଇଥିଲେ—ମୁର୍ଛିଗଲେ। ତାଙ୍କର ମଧୁର ହାସି ଓ ଲଜ୍ଜାଭରା ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖି, ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କର ମନ ହରାଇ, ହସ୍ତ୍ର ଛାଡିଦେଲେ। ସେମାନେ ହାଥୀ, ରଥ ଓ ଘୋଡ଼ାରେ ବସି ଥିବା ସେଇ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଗଲେ। ଏହି ଅବସରରେ, ରୁକ୍ମିଣୀ ଏକ ଯାତ୍ରାର ଉପଲକ୍ଷେ ନିଜ ଅଦ୍ଭୁତ ଶୋଭା ହରିଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରୁଥିଲେ। ସେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଚାଲୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ ଚଳିଥିଲା, ଏବଂ ସେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଗମନ ପାଇଁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଉଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବାମ ହାତର ଆଙ୍ଗୁଠିରେ କେଶ ହଟାଇ, ଲଜ୍ଜାଭରା ଦୃଷ୍ଟିରେ ରାଜାମାନେ ଦେଖି, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲେ। ସେ ରଥରେ ଚଢ଼ିବାକୁ ଯାଉଥିବା ବେଳେ, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଧରି ନେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଗରୁଡ଼ଚିହ୍ନିତ ରଥରେ ବସାଇ, ମାଧବ, ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରି, ବଳରାମଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଯାଉଥିଲେ, ଯେପରି ଏକ ସିଂହ ଶଳ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ନିଜ ଶିକାର ନେଇଯାଏ। ଏହା ଦେଖି, ଅହଂକାରୀ ରାଜାମାନେ, ବିଶେଷକରି ଜରାସନ୍ଧ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ, ଅପମାନ ଏବଂ କ୍ୟାନ୍ତି ହରାଇ ଚିତ୍କାର କରି କହିଲେ, "ହାୟ! ଆମେ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଗୋପମାନେ ଆମକୁ ଜିନି ନେଲେ; ଯେପରି ସିଂହ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ହରିଣ କୁ ନେଇଯାଏ।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏପରି ଭାବରେ ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ରଥ, ହାଥୀ, ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି, ନିଜ ନିଜ ସେନା ନେଇ, ଧନୁଷ ତାଣି, ପଛୁଆ କଲେ। ସେମାନେ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଯାଦବ ସେନାପତିମାନେ ମୁହାଁମୁହିଁ ହୋଇ ଧନୁଷ ତାଣିଲେ, ତାଙ୍କ ଧନୁଷର ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଗଲା। ସେମାନେ ଅସ୍ତ୍ରଚାଳନରେ ପ୍ରଭୀଣ, ଘୋଡ଼ା, ହାଥୀ ଓ ରଥରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ପର୍ବତ ଉପରେ ବର୍ଷା ପଡ଼ିବା ପରି ବାଣବୃଷ୍ଟି କଲେ। ସେଇ ସୁନ୍ଦରୀ ରୁକ୍ମିଣୀ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସେନାକୁ ଅସଂଖ୍ୟ ବାଣରେ ଆବୃତ ଦେଖି, ଲଜ୍ଜା ଓ ଭୟରେ ତାଙ୍କ ମୁହଁ ପ୍ରତି ଚାହିଲେ। ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ହସି କହିଲେ, "ହେ କମଳନୟନେ, ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଏହି ଶତ୍ରୁ ସେନା ତୁମର ନିଜ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚୟ ନଶ୍ଟ ହେବ।" ତାଙ୍କ ଶୌର୍ୟ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଗଦ, ସଂକର୍ଷଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇରନ ତୀରରେ ହାଥୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ରଥୀ, ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, ହସ୍ତିଅରୋହୀମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ, ଯେଉଁଠାରେ କୁଣ୍ଡଳ, ମୁକୁଟ, ଚୁଡ଼ା ଥିଲା, ହଜାର ହଜାର ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ତଳୱାର, ଗଦା, ଧନୁଷଧାରୀ ବାହୁ, ହାଥୀ, ଜଙ୍ଘା, ପାଦ, ଘୋଡ଼ା, ଖଚ୍ଚର, ଉଣ୍ଟ, ବୃଷ, ଗଧା ଓ ମାନବମୁଣ୍ଡ ଭୂମିରେ ଖଣ୍ଡିତ ହେଲା। ଯଦୁମାନେ ବିଜୟ ଲାଗି ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ସମୟରେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ନାଶ ଦେଖି, ଜରାସନ୍ଧ ନେତୃତ୍ୱରେ ରାଜାମାନେ ପଳାଇ ଯାଇଲେ। ସେମାନେ ଶିଶୁପାଳଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ଯିଏ ନିଜ ଭାର୍ୟା ହରାଇ, ଶୋକାକୁଳ, ତେଜ ହରାଇ, ଉତ୍ସାହ ହୀନ, ମୁଁହ ଶୁଷ୍କ ହୋଇ ଥିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଇ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼। ଦେହଧାରୀ ମଧ୍ୟରେ କାହାର ନିରନ୍ତର ସୁଖ କିମ୍ବା ଦୁଃଖ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।" "ଏକ କାଠର ନାଟ୍ୟାଙ୍ଗନା ଯେପରି ଯାଦୁକରଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ନାଚେ, ସେପରି ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଆଧୀନ ହୋଇ ଲୋକେ ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।" "ସତର ଦିନ ମୁଁ ଶୌରିଙ୍କ ଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହେଲି, କିନ୍ତୁ ଅଠାରଞ୍ଚ ଦିନେ ଏକୋଇଶି ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ସହ ଜିତିଲି।" "ତଥାପି, ଏହି ସଂସାର କାଳ ଓ ଦୈବରେ ଚାଲିଥିବା ଜାଣି, ମୁଁ କେବେ ଶୋକ କିମ୍ବା ଆନନ୍ଦ କରେ ନାହିଁ।" "ଏବେ ଆମେ ସମସ୍ତେ, ଶୂରବୀରମାନେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସୁରକ୍ଷିତ ଯାଦୁମାନେ ଚତୁରତାରେ ଆମକୁ ଜିନିଛନ୍ତି।" "ଏବେ ଆମ ଶତ୍ରୁମାନେ ବିଜୟୀ; କାଳ ନିଜ ଗତିରେ ଚାଲେ। ଯେତେବେଳେ କାଳ ଆମ ପକ୍ଷରେ ହେବ, ଆମେ ନିଶ୍ଚୟ ବିଜୟୀ ହେବୁ।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏପରି ଭାବେ ବନ୍ଧୁମାନେ ଶାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ, ସେଇ ଚେଦିରାଜା ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ସହ ନିଜ ନଗରକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ଫେରିଗଲେ। କିନ୍ତୁ ରୁକ୍ମି, ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ଏପରି ରାକ୍ଷସ ବିବାହରେ ବିବାହିତ ହେଲେ ଦେଖି, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଘୃଣା କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେନା ସହିତ ପଛୁଆ କଲେ। ରୁକ୍ମି ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ, ତାଙ୍କ ଦୁଇ ବଡ଼ ବାହୁ କମ୍ପିତ, ଧନୁଷ ଧରି, ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇ ସପଥ କଲେ: "ମୁଁ ଯଦି ଯୁଦ୍ଧରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମାରି ରୁକ୍ମିଣୀକୁ ଫେରାଇ ନେଇପାରିବି ନାହିଁ, ତେବେ କୁଣ୍ଡିନାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି ନାହିଁ—ଏହିଟି ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।" ଏହିପରି କହି, ତିନି ତାଙ୍କ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ସାରଥିକୁ କହିଲେ, "ଘୋଡ଼ା ଚଲା! ମୋତେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନେଇ ଚାଲ!" "ଆଜି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ମୁଁ ସେଇ ଦୁଷ୍ଟ ଗୋପକୁ ଦଣ୍ଡିତ କରିବି, ଯିଏ ମୋ ଭଉଣୀକୁ ଜୋରକରି ନେଇଯାଇଛି।" ଏପରି ଅଭିମାନ କରି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମହିମା ଅଜ୍ଞାନରେ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କଲେ—"ଥମ! ଥମ!"—ବୋଲି ଏକମାତ୍ର ରଥରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁଷ ତାଣି, ରୁକ୍ମି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ତିନିଟି ବାଣ ମାରି, କହିଲେ, "ଏକ କ୍ଷଣ ଠିଆ ରୁହ, ଯଦୁବଂଶର ଅପମାନ!" "ତୁମେ କେଉଁଠି ଯାଉଛ, ମୋ ଭଉଣୀକୁ ଚୋରି କରି, ଯେପରି ଶଳ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କ ହବି ଚୁରି କରେ? ଏବେ ମୁଁ ତୁମର ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ କରିଦେବି, ହେ ଚତୁର ଯୋଦ୍ଧା!" "ମୋତେ ତୁମର ବାଣରେ ପଡ଼ି ମୃତ୍ୟୁ ଦେଉନାହିଁଯାଏ, ଭଉଣୀକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ!" କୃଷ୍ଣ ହସି, ତାଙ୍କ ଧନୁଷ ଭଙ୍ଗ କଲେ ଏବଂ ରୁକ୍ମିଙ୍କୁ ଛଅଟି ବାଣ ମାରିଲେ। ପୁଣି ଚାରିଟି ବାଣରେ ଘୋଡ଼ା, ଦୁଇଟିରେ ସାରଥି, ତିନିଟିରେ ଧ୍ୱଜକୁ ଆଘାତ କଲେ। ତାପରେ ରୁକ୍ମି ଅନ୍ୟ ଧନୁଷ ଧରି, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି ବାଣ ମାରିଲେ। ଏପରି ତୀରବୃଷ୍ଟି ଦେଖି, ଅଚ୍ୟୁତ ରୁକ୍ମିଙ୍କ ଧନୁଷ ଭଙ୍ଗ କଲେ; ପୁଣି ରୁକ୍ମି ଅନ୍ୟ ଧନୁଷ ଧରିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅବିନାଶୀ ପ୍ରଭୁ ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ଭଙ୍ଗ କଲେ। ରୁକ୍ମି ଯେଉଁଅସ୍ତ୍ର ଧରିଥିଲେ—ଗଦା, ଶୂଳ, ତ୍ରିଶୂଳ, ତଳୱାର, ଢାଲ, ମୁଶଳ, ତୋମର—ହରି ସେସବୁକୁ ଖଣ୍ଡିତ କରିଦେଲେ।