ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ଘରରେ ବିବାହ ସମାରୋହ ପରେ, ତାଁଙ୍କଠାରେ ଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହିଳାମାନେ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ମହାପ୍ରସାଦ ଦେଲେ ଏବଂ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ; ରୁକ୍ମିଣୀ ଭକ୍ତିଭାବରେ ସେମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ମହାପ୍ରସାଦ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଏହାପରେ ନିଜର ମୌନବ୍ରତ ଛାଡି, ଜାତିଆ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ନିଜ ଦାସୀଙ୍କ ହାତ ଧରି ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ଘର ଛାଡି ଚାଲିଗଲେ। ତାଙ୍କ ଶରୀର ବେଳେ ହାତରେ ରତ୍ନ ଅଙ୍ଗୁଠି, ମୁହଁରେ ରତ୍ନ ଜଡିତ କୁଣ୍ଡଳ, ଦେହର ଶ୍ୟାମ ରଙ୍ଗ, କମରରେ ରତ୍ନ ମେଖଲା, ଚୁଲି ଭିତରେ ଚାଲିଥିବା ଦୃଷ୍ଟି, ଚମକୁଥିବା ଅଂଶ ଏବଂ ମଧୁର ଚାଲି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମାୟା ପରି ମନୋହର ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ତାଙ୍କର ହସ ଶୁଭ୍ର ଓ ମୂଁହର ତାଲ ଫଳ ପରି ରଙ୍ଗ, ଦାନ୍ତ ଚମକୁଥିବା ଚାମ୍ପା କୁଳ, ହନ୍ସ ପରି ଚାଲି, ଚୁରିର ମୂଁର ମୂଁର ଶବ୍ଦରେ ଶୋଭା ଉଜାଗର କରୁଥିଲା। ଏହି ଶୋଭା ଦେଖି, ସମାସ୍ତ ନାୟକ ମନମୁହା ହୋଇ ଅନ୍ତରେ ଭାବରେ ଅଚେତନ ହେଇଗଲେ; ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ମୂଁହର ମୂଁହର ହସ ଓ ଲଜ୍ଜିତ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖି, ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡି ଦେଲେ। ବିଭିନ୍ନ ରାଜାମାନେ ହାତୀ, ରଥ, ଘୋଡାରେ ବସି ତାଙ୍କ ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, ରୁକ୍ମିଣୀ ଏକ ଶୋଭାଯାତ୍ରାର ଅବସ୍ତାନେ ନିଜ ଶୋଭାକୁ ହରିଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଥିଲେ; ତାଙ୍କର ପଦ୍ମପରି ଚରଣ ଦେଖି, ନିଜ ଚାଲିରେ କ୍ରମେ କ୍ରମେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଗମନ ଦେଖୁଥିଲେ। ବାମ ହାତର ଆଙ୍ଗୁଳିରେ ଚୁଲି ଅଟୁଚୁଟି କରି, ସାଇଡ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, ଲଜ୍ଜା ଭାବରେ ରାଜାମାନେ ଦେଖି, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ରୁକ୍ମିଣୀ ରଥରେ ଚଢ଼ିବା ସମୟରେ, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଧରି ନେଲେ। ଗରୁଡ ଚିହ୍ନିତ ରଥରେ ରୁକ୍ମିଣୀକୁ ବସାଇ, ମାଧବ ରାମଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ନିଜ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଅପମାନ କରି, ଜଙ୍ଗଳରେ ଶେଖ୍ ହାତରୁ ଶିକାର ନେଇଯିବା ପରି ନିଜ ଏକାନ୍ତରେ ଚାଲିଗଲେ। ଏହା ଦେଖି, ଅଭିମାନୀ ରାଜାମାନେ—ବିଶେଷ କରି ଜରାସନ୍ଧ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ—ବିରାଟ ଦୁଃଖ ଭରି, 'ହା ହା, ଲଜ୍ଜା! ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଗୋପମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚୋରାଯାଇଛି, ଶେଖ୍ ମଧ୍ୟରୁ ହରିଣ ନେଇଯିବା ପରି,' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ। ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏପରି ଭାବରେ ସମସ୍ତେ ଭୟଙ୍କର ରୋଷରେ ନିଜ ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡାରେ ଚଢ଼ି, ଅସ୍ତ୍ର ହାତରେ ନେଇ, ନିଜ ଏକାନ୍ତରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପଛରେ ଧାଉଥିଲେ। ଏହି ଆଗ୍ରସର ଦେଖି, ଯାଦବ ସେନାପତିମାନେ ତୀର ତଣ୍ଡାଇ, ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଉଭୟ ଦଳ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀତାରେ ଲଗିଗଲେ। ଅସ୍ତ୍ର ଚାଳନାରେ ନିପୁଣ, ଘୋଡା, ହାତୀ, ରଥରେ ଚଢ଼ି, ବର୍ଷା ପରି ତୀର ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ; ରୁକ୍ମିଣୀ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଲଜ୍ଜିତ ଭୟଭିତ ଚକ୍ଷୁରେ ନିଜ ପତିଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଦେଖିଲେ। ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ହସି କହିଲେ: 'ଫୁଲ ଆଖି ରୁକ୍ମିଣୀ, ଭୟ କରିନାହିଁ; ଏହି ବିପକ୍ଷ ବଳ ଆପଣଙ୍କ ନିଜ ଜନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହେବ।' ଗଦା, ସଂକର୍ଷଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଲୋହା ତୀରରେ ହାତୀ, ଘୋଡା, ରଥକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ହଜାର ହଜାର ରଥଚାଳକ, ଘୋଡାଚାଳକ, ହାତୀଚାଳକଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ, କୁଣ୍ଡଳ, ମୁକୁଟ, ପଗଡି ସହିତ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଗଲା। ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହାତ, ଗଦା, ଧନୁଷ, ହାତୀ, ଜଙ୍ଘା, ଚରଣ, ଘୋଡା, ମୁଲ, ଉଠ, ଗୋରୁ, ଗଧା, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଭୂମିରେ ବିକିରିତ ହେଲା। ଯାଦବମାନେ ବିଜୟ ଲାଗି ତାଙ୍କ ବଳକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା ଦେଖି, ଜରାସନ୍ଧ ନେତୃତ୍ୱରେ ରାଜାମାନେ ପଛ ଫେରିଗଲେ। ସିଶୁପାଳଙ୍କୁ ଦେଖି, ଜଣେ ନିଜ ପତ୍ନୀ ଚୋରାଯାଇ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ପରି, ତାଙ୍କ ତେଜ ଅନ୍ତ, ଉତ୍ସାହ ଶୁନ୍ୟ, ମୁହଁ ଶୁଉଁ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ବର୍ତ୍ତମାନ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼; ଏହି ଜଗତରେ କେହି ଦୀର୍ଘ ସୁଖ ବା ଦୁଃଖ ଦେଖୁନାହିଁ।' 'ଯେପରି ଜାଦୁକରଙ୍କ ଇচ্ছାରେ କଠ ନାଟିୟା ନାରୀ ନାଚେ, ତେଣୁ ଭଗବାନଙ୍କ ଅଧିନରେ ମନୁଷ୍ୟ ସୁଖ-ଦୁଃଖରେ ଚାଲିଥାଏ।' 'ସତରେ ଦିନ ମୁଁ ଶୌରିଙ୍କ ପାଖରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହାରିଥିଲି, ଏକାନ୍ତ ଦିନ ବିଶିସ୍ତ ସେନା ନେଇ ଜିତିଥିଲି।' 'ତଥାପି ମୁଁ କେବେ ଦୁଃଖ ବା ଖୁସି ଭାବରେ ଅନୁଭବ କରେନାହିଁ; ଜଗତ କାଳ ଓ ଦୈବ ଦ୍ୱାରା ଚାଳିଥାଏ।' 'ଏପରି, ଆମେ ସମସ୍ତେ, ବୀରମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ, ଯାଦବମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ଚତୁର ଚାଳରେ ହାରିଛି।' 'ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମ ଶତ୍ରୁ ଜିତିଛି; କାଳ ନିଜ ରାସ୍ତା ଚାଲିଥାଏ; ଯେତେବେଳେ କାଳ ଆମ ପକ୍ଷରେ ଆସିବ, ଆମେ ଜିତିବୁ।' ଶ୍ରୀ ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏଭଳି ମିତ୍ରମାନେ ଆଶ୍ୱସନ ଦେଇ, ଚେଦି ରାଜା ନିଜ ସହିତାନୀ ସହ କୁଣ୍ଡିନାକୁ ଫେରିଗଲେ; ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ। କିନ୍ତୁ ରୁକ୍ମୀ, ନିଜ ଭଉଣୀ ଏକ 'ରାକ୍ଷସ' ବିବାହରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ ହୋଇଯାଇଥିବାକୁ ଅସହ୍ୟ କରି, ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଘୃଣା କରି, ନିଜ ସେନା ସହ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପଛରେ ଧାଉଥିଲେ। ରୁକ୍ମୀ, ରୋଷରେ ତୀବ୍ର ଭାବରେ, ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବଡ଼ ଭାମ୍ରଣ କରି, ଧନୁଷ ହାତରେ, ତାଙ୍କ ଉଭୟ ଭୁଜା କମ୍ପିତ ହେଉଥିଲା: 'ମୁଁ ଯଦି କୃଷ୍ଣକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାରି ରୁକ୍ମିଣୀକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବିନାହିଁ, ତେବେ କୁଣ୍ଡିନାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବିନାହିଁ; ଏହି ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।' ଏଭଳି କହି, ତୁରନ୍ତ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ରଥଚାଳକକୁ କହିଲେ: 'ଘୋଡା ଚଲାଅ, ମୁଁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି!' 'ଆଜି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଗୋପକୁ ଯିଏ ମୋ ଭଉଣୀକୁ ଚୋରାଇଛି, ତାଙ୍କର ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ କରିଦେବି।' ଏଭଳି ଅଭିମାନରେ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମହିମା ଅଜ୍ଞାନରେ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଚାଲେଞ୍ଜ କରି, 'ଥାଉ! ଥାଉ!' ବୋଲି ଏକା ରଥରେ ଆଗେଇଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁଷ ତଣ୍ଡାଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ତିନି ତୀର ଦେଇ, 'ଏକ୍ଷଣ ଅପେକ୍ଷା କର, ଯାଦବ ବଂଶର ଅପମାନ!' ବୋଲି କହିଲେ। 'ତୁମେ କେଉଁଠି ଯାଉଛ, ମୋ ଭଉଣୀକୁ ଯଜ୍ଞ ଭୋଗ ଚୋରାଇଯିବା କୁତ୍ରା ପରି ଚୋରାଇଛ; ଆଜି ତୁମର ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ କରିଦେବି, ଚାଳାକ ଯୋଦ୍ଧା!' 'ଯେପରି ତୁମେ ତୀରରେ ମୋତେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଦେବ ନାହିଁ, ରୁକ୍ମିଣୀକୁ ଛାଡ଼!' କୃଷ୍ଣ ହସି, ରୁକ୍ମୀଙ୍କ ଧନୁଷ ଭଙ୍ଗ କରି, ଛଅ ତୀରରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।