ସେମାନେ ସ୍ନେହର ଡୋରରେ ବନ୍ଧା ହୋଇ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଆଲୋଚନା କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ରୂକ୍ମିଣୀ ମନ୍ଦିରର ଅନ୍ତଃପୁର ଠାରୁ ଅମ୍ବିକା ଦେବୀଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ, ସେନାପତିମାନଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ, ବାହାରିଲେ। ସେ ପଦେ ପଦେ ଭବାନୀଙ୍କ ମୃଦୁ ପାଦ ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, ଏବଂ ଚାଲିବା ସମୟରେ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ପଦପଦ୍ମକୁ ମନେ ମନେ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ମାଆ ଓ ସଖୀମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ସାଥିରେ ସଜ୍ଜିତ ରାଜସେନା ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ଡମ୍ରୁ, ଶଂଖ, ଝାଞ୍ଜ, ଭେରି, ତୁରୀ ଆଦି ଧ୍ୱନି ହେଉଥିଲା। ହଜାର-ହଜାର ଉଚ୍ଚ ବଂଶୀୟା ନାରୀମାନେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଦ୍ରବ୍ୟ, ମାଳା, ଗନ୍ଧ, ବସ୍ତ୍ର, ଭୂଷଣ ଏବଂ ଅର୍ପଣୀୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ପୂରୋହିତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଣିଥିଲେ। ଗାୟକ ଓ ବାଦକମାନେ ଗୀତ ଗାଇ ଓ ପ୍ରଶଂସା କରି ରୂକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ସାଙ୍ଗରେ ଚରିତ୍ରକ, ବଂଶାବଳୀକ ଓ ଦୂତମାନେ ଥିଲେ। ଦେବୀଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ପହଞ୍ଚି, ପାଦ ଓ ହାତ ଧୋଇ, ଶୁଧ୍ଧ ଏବଂ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ବୃଦ୍ଧ ଓ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ନାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣୀମାନେ ଭବାନୀଙ୍କ ସହିତ ରୂକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ, ଭବାଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ଶ୍ରୀମତୀ ଭାବରେ ପୂଜା କଲେ। ରୂକ୍ମିଣୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଣାମ କରି ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗିଲେ: "ମୋ ପତି କୃଷ୍ଣ ହେଉନ୍ତୁ, ଦୟା କରନ୍ତୁ ଦେବୀ।" ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଅଖଣ୍ଡ ଚାଉଳ, ଧୂପ, ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା, ଭୂଷଣ, ବିଭିନ୍ନ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ଭୋଗ, ଦୀପମାଳିକା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣୀମାନେ ପୂଜା କଲେ। ସେମାନେ ସ୍ନାନ, ପିଠା, ପାନ, ମାଳା, ଫଳ, ଓ ଆଖୁ ଦ୍ୱାରା ରୂକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତିସହ ଅର୍ପଣ କଲେ। ପୂଜାର ଶେଷ ଭାଗ ଏବଂ ଆଶୀର୍ବାଦ ତାଙ୍କୁ ଦେଲେ, ରୂକ୍ମିଣୀ ନମ୍ରତାରେ ତାହା ଗ୍ରହଣ କଲେ। ପରେ, ମୌନବ୍ରତ ତ୍ୟାଗ କରି, ରୂକ୍ମିଣୀ ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ଗୃହରୁ ବାହାରିଲେ, ତାଙ୍କର ଦାସୀଙ୍କ ହାତ ଧରି, ହାତରେ ମଣିମୁଦ୍ରା ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ସ୍ନିଗ୍ଧ କଟି, ମୁକୁତ ଓ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ମୁହଁ, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, କଟିରେ ମଣିମୟ କମରବନ୍ଧ, ଉଦ୍ଧତ ଅବନତ ଚକ୍ଷୁ, ବିକଳ ଲଟାରେ ଚମକୁଥିବା ମୁହଁ, ସେ ଦେବତାମାୟା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସ୍ଫୁର୍ତ୍ତିମୟ ହାସ, ବିମ୍ବ ଫଳ ସଦୃଶ ଓଠ, ଚମେଲି ଫୁଲ ସଦୃଶ ଦାନ୍ତ, ହଂସୀ ଚାଳରେ ଚାଲୁଥିଲେ, ନୂପୁର ଧ୍ୱନିରେ ମୃଦୁ ଶବ୍ଦ ହେଉଥିଲା। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏକତ୍ରିତ ବୀରମାନେ ମୋହିତ ହୋଇ ମୃଚ୍ଛିତ ହେଉଥିଲେ; ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କର ମୃଦୁ ହାସ ଓ ଲଜ୍ଜିତ ଚକ୍ଷୁରେ ମନ ହରାଇ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ। ସେହି ମୁହଁ ହାରାଇଥିବା ରାଜାମାନେ ହାତୀ, ରଥ, ଘୋଡ଼ାରେ ବସିଥିଲେ ମାତ୍ର, ଭୂମିକୁ ଲୁଟି ପଡ଼ିଲେ। ଏହି ଯାତ୍ରା ଉପଲକ୍ଷେ ରୂକ୍ମିଣୀ ତାଙ୍କର ଅପୂର୍ବ ତେଜ ହରିଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ; ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ ଦେଖି ଦେଖି ଶନେ-ଶନେ ଚାଲିଥିଲେ। ବାୟେଁ ହାତର ଆଙ୍ଗୁଠିରେ କେଶ ବିନ୍ଦି, ସାଇଡ୍ ଦେଖୁଥିବା ଚକ୍ଷୁରେ ଲଜ୍ଜା ଭାବେ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲେ। ରାଜକୁମାରୀ ରଥରେ ଚଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିସାମ୍ନାରେ ଧରି ନେଲେ। ଗରୁଡ଼ ଚିହ୍ନିତ ରଥରେ ରୂକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ବସାଇ, ମାଧବ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରି, ରାମଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଶିଘ୍ର ଚାଲିଯାଇଲେ, ଯେପରି ଶିଂହ ଶୃଗାଳମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶିକାର ନେଇଯାଏ। ସେଇ ଅଭିମାନୀ ରାଜାମାନେ, ବିଜୟ ହାରାଇ ମହାନ ଅପମାନ ଅନୁଭବ କରି—ବିଶେଷ କରି ଜରାସନ୍ଧ ଓ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀମାନେ—ଚିତ୍କାର କରି କହିଲେ, "ହାଁ, ଲଜ୍ଜା! ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଗୋପମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଚୋରାଯାଇଲୁ, ଯେପରି ଶିଂହ ଅନ୍ୟ ପଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ହରି ନେଉଥାଏ।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏପରି, ସମସ୍ତେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କର ଯାନରେ ଚଢ଼ି, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ସେନା ସହିତ ଧନୁଷ ବାଣ ତାଣି ଅନୁସରଣ କଲେ। ସେମାନେ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ଯାଦବ ସେନାପତିମାନେ ମୁହାଁମୁହିଁ ହୋଇ ଧନୁଷ ତାଣି ତିଆରି ହେଲେ। ଅସ୍ତ୍ର ଚଲାଇବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ରଥରେ ଉପବିଷ୍ଟ ଯାଦବମାନେ ବର୍ଷାର ମେଘ ପରି ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ। ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ସେନା ବାଣରେ ଆବୃତ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ଶିଥିଳ କଟି ରୂକ୍ମିଣୀ ଲଜ୍ଜା ଓ ଭୟଭିତ ଚକ୍ଷୁରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ପ୍ରଭୁ ହସି କହିଲେ, "ଭୟ କରିବେନି, କମଳନୟନେ! ଏହି ଶତ୍ରୁ ସେନା ଏବେ ତୁମ ନିଜ ପରିବାର ଦ୍ୱାରା ନାଶ ହେବ।" ଗଦ, ସଂକର୍ଷଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଯାଦବ ବୀରମାନେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ସହିପାରିଲେନି, ଲୋହା ବାଣରେ ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ରଥକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ରଥୀ, ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, ହସ୍ତୀରୋହୀମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଅଳଙ୍କାର, ମୁକୁତ ଓ ପାଗଡ଼ି ସହିତ ହଜାର-ହଜାର ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା। ତଳୱାର, ମୁସଳ, ଧନୁଷ ଧାରଣ କରୁଥିବା ବାହୁ, ହାତୀ, ଜଂଘା, ପାଦ, ଘୋଡ଼ା, ଖଚ୍ଚର, ଉଠ, ବୃଷ, ଗଧା ଓ ମଣିଷମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଯଦୁମାନେ ଜୟ ଅଭିଲାଷୀ ହୋଇ ତାଙ୍କ ସେନା ନାଶ କରୁଥିବା ଦେଖି, ଜରାସନ୍ଧ ନେତୃତ୍ୱରେ ରାଜାମାନେ ପଳାଇଗଲେ। ଶିଶୁପାଳଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଯାଇ, ତାଙ୍କର ତେଜ ନାସ୍ତ, ଉତ୍ସାହ ହୀନ, ମୁଖ ଶୁଖି ଯାଇଥିବା ଦେଖି ସେମାନେ କହିଲେ— "ହେ ମହାନୁଭାବ, ଏହି ଶୋକ ପରିତ୍ୟାଗ କର। ଦେହଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେହି ଅବିରତ ସୁଖ କିମ୍ବା ଦୁଃଖ ଦେଖିପାରନ୍ତିନାହିଁ। ଯେପରି ଗୁଡ଼ିଆ ନାଚ ମାୟାବୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ହୁଏ, ତେଣୁ ଭଗବାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମଣିଷ ସୁଖ-ଦୁଃଖରେ ଚଳିଥାଏ।" "ସତରହ ଦିନ ଆଉରି ମୁଁ ଶୌରୀଙ୍କ ଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲି, କିନ୍ତୁ ଅଠାର ଦିନରେ ଏକୋଇଶି ଶେଣୀ ସେନା ସହିତ ଜୟ ଲାଗିଥିଲି। ତଥାପି, ମୁଁ କେବେ ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ସୁଖରେ ମନ ଲଗାଏ ନାହିଁ, କାରଣ ଏହି ସଂସାର କାଳ ଓ ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ।" "ଏବେ ଆମେ ସମସ୍ତେ, ଶୂରବୀରମାନେ, କୃଷ୍ଣର ରକ୍ଷାଧୀନ ଯଦୁମାନେଙ୍କ ଚତୁର୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହେଲୁ।" "ଏବେ ଆମ ଶତ୍ରୁ ଜୟ ପାଇଛନ୍ତି, କାରଣ କାଳ ନିଜ ଗତିରେ ଚଳିଥାଏ; ଯେତେବେଳେ କାଳ ଆମ ପକ୍ଷରେ ହେବ, ତେତେବେଳେ ଆମେ ଜିତିବା।