ଏହି ଗଥାରେ, ଏକ ରାଜା ସମସ୍ତ ଦିଗ ଜୟ କରି, ପୃଥିବୀ ପରି ବିଶାଳ ଦେହ ଧାରଣ କରି, ଏକ ଶୋଭାମୟ ସିଂହାସନରେ ବସି, ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ, ବିଚିତ୍ର ଭାବରେ, ସେ ନାରୀମାନଙ୍କ ମନୋରଞ୍ଜନରେ ଏକ ଖେଳନା ପରି ଘରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ, ଏକ ପଶୁ ପରି ତାଙ୍କର ଖେଳର ଉପକରଣ ହେଉଥିଲେ। ଏହିପରି ଏକ ମହାପୁରୁଷ, ଯେଉଁଠାରେ ତ୍ୟାଗ, ତପସ୍ୟା ଓ ଦାନରେ ନିଶ୍ଚଳ ଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପୁନି ପୁନି ରାଜ୍ୟ ଲାଗି ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି—"ମୁଁ ରାଜା ହେବି"—ଏମିତି ତୀବ୍ର ତୃଷ୍ଣା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ କେବେ ସଂତୋଷ ପାଉନାହାନ୍ତି। ଏହି ଭୌତିକ ଜଗତରେ ଘୁରି ଘୁରି ଅନେକ ଜନ୍ମ ନେବା ପରେ, ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ମୋକ୍ଷ ପାଇଥାନ୍ତି, ଓ ଅଚ୍ୟୁତ ପ୍ରଭୁ, ସେତେବେଳେ ସେ ପୁଣ୍ୟବାନଙ୍କ ସଂଗ ପାଆନ୍ତି। ଏହି ସଂଗ ହେବା ସହିତ ସହିତ, ତୁମ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଉଦିତ ହୁଏ। ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଏହାକୁ ତୁମର କୃପା ଭାବିଛି ଯେ, ସଂଯୋଗକ୍ରମେ ମୋର ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ହଟିଗଲା—ଏହି ଆସକ୍ତିକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି। ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ତୁମ ଚରଣସେବା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଵର ଚାହେଁନି, ଯାହାକି ନିର୍ଧନମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହ କରନ୍ତି; କାରଣ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମକୁ ପୂଜିଛନ୍ତି, ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା ପ୍ରଭୁ, ସେଠାରେ ଆତ୍ମାକୁ ବାନ୍ଧି ଦେଉଥିବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଵର କିଏ ଚାହିବ? ସେଥିପାଇଁ, ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା, ଯାହା ରଜ, ତମ, ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣରେ ବନ୍ଧା, ତାହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି—ତୁମେ ନିର୍ମଳ, ଗୁଣାତୀତ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ପରମପୁରୁଷ। ମୁଁ ଏଠି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦୁଃଖ ଓ ପଶ୍ଚାତାପରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ତୃଷ୍ଣା ଭଳି ଶତ୍ରୁମାନେ ଦ୍ୱାରା କ୍ଲିଶ୍ଟ, କେବେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ନ ପାଇ, କିପରି ତୁମ ଅଶୋକ ଚରଣକୁ ଆସିଛି; ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ନିର୍ବଳ, ମୋତେ ଭୟହୀନତା, ଅମୃତତ୍ୱ ଓ ଦୁଃଖମୁକ୍ତି ଦେଇ ରକ୍ଷା କର। ତାପରେ, ଭଗବାନ କହିଲେ: ହେ ମହାରାଜ, ତୁମର ମନ ଏତେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଦୃଢ଼, କାରଣ ବର ଦେଉଥିଲି ବେଳେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଇଚ୍ଛାରେ ବିଚଳିତ ହେଉନାହାଁ। ତୁମକୁ ବର ଦେଇ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଥିଲା; କାରଣ, ଏକାନ୍ତିକ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ମନ କେବେ ବି ବର ଦ୍ୱାରା ବିଚଳିତ ହୁଏ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଭକ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କର ଅନ୍ତଃକରଣର ଇଚ୍ଛା ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଥାଏ, ଶ୍ୱାସ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ପୁନି ଉଦ୍ଭୂତ ହୁଏ। ତୁମେ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରି ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା, ସେଠି ଘୁରିବା; ତୁମର ମନ ସଦା ମୋରେ ଲଗ୍ନ ରହୁ, ଅଚଳ ଭକ୍ତି ହେଉ। ଯୋଦ୍ଧା ଧର୍ମରେ ଥାଇ, ତୁମେ ଶିକାର ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ହତ କରିଛ; କିନ୍ତୁ ଏହି ତପସ୍ୟାରେ ଲଗ୍ନ ଓ ମୋ ପରିଶ୍ରୟ ନେଇ, ପାପକୁ ତ୍ୟାଗ କର। ତୁମ ପରେ ଜନ୍ମରେ, ରାଜା, ତୁମେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ପ୍ରେମୀ ବନିବ, ଏବଂ ଅନ୍ତେ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ। ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏଭଳି ଭାବେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦୟା ପାଇ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶୀ ରାଜା, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ଶିର ନମାଇ, ଗୁହା ମୁଖରୁ ବାହାରିଗଲେ। ସେ, ଛୋଟ ମାନବ, ପଶୁ, ଔଷଧି ଓ ଗଛମାନେ ଦେଖି, ଏବଂ କଳିଯୁଗ ଆସିଯାଇଛି ବୁଝି, ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ତପସ୍ୟା, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ନିଶ୍ଚୟରେ ଭରପୂର, ଅସଙ୍ଗ ଓ ସନ୍ଦେହ ଶୂନ୍ୟ, ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମନ ଦେଇ ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ବଦରୀଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚି, ନର-ନାରାୟଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସହି, ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ। ଏଠିଓ ଭଗବାନ ପୁନି ଯବନମାନେ ଘେରିଥିବା ସହରକୁ ଫେରି, ବାର୍ବର ଦଳକୁ ବିଧ୍ଵଂସ କରି, ତାଙ୍କର ଧନ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଆଣିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଧନ, ଗାଈ ଓ ଲୋକମାନେ ନେଇ ଯାଉଥିଲେ, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଉତ୍ତେଜନାରେ, ଜରାସନ୍ଧ—ତେଇଶଟି ଅନୀକ ନେଇ—ପହଞ୍ଚିଲେ। ଶତ୍ରୁ ସେନା ତିବ୍ର ଗତିରେ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଦୁଇ ମାଧବ ମାନବ ଚଳନ ଅନୁସରଣ କରି, ତୁରନ୍ତ ପଳାଇଗଲେ। ସେମାନେ ବହୁ ଧନ ଛାଡ଼ି, ନିର୍ଭୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭୟଭିତ ଭାବରେ ଦେଖାଦେଇ, ପଦପଦ୍ମରେ ଅନେକ ଯୋଜନା ଚାଲିଗଲେ। ଏହା ଦେଖି, ମଗଧର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ହସି, ତାଙ୍କୁ ଚରିଅଟ୍ ଦଳ ସହିତ ଧାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ। ବହୁ ଦୂର ଦୌଡ଼ି, କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ ପ୍ରବର୍ଷଣ ପର୍ବତରେ ଚଢ଼ିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସଦା ବର୍ଷା ହୁଏ। ପର୍ବତରେ ପଦଚିହ୍ନ ନମିଳିଲେ, ରାଜା ଭାବିଲେ ସେମାନେ ଲୁଚିଛନ୍ତି; ତେଣୁ ଚାରିପାଖରେ ଅଗ୍ନି ଲଗାଇଦେଲେ। ତାପରେ, ଦୁଇ ଭଗବାନ ତୁରନ୍ତ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପାହାଡ଼ରୁ ଦଶ ଯୋଜନା ଉଚ୍ଚ ଶିଖରରୁ ନିମ୍ନଭୂମିକୁ ଲମ୍ପ ଦେଲେ। ଶତ୍ରୁ ଓ ତାଙ୍କର ସାଥୀମାନେ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯଦୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୁଇଁଜଣେ ପୁନି ସମୁଦ୍ରରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଫେରିଗଲେ। ବଳରାମ ଓ କେଶବ ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ିଗଲେ ବୋଲି ଭାବି, ମଗଧର ରାଜା ତାଙ୍କର ବିଶାଳ ସେନା ନେଇ ମଗଧକୁ ଫେରିଗଲେ। ତାପରେ, ଆନର୍ତ୍ତର ମହାନ ରାଜା ରୈବତ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ, ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ରୈବତୀଙ୍କୁ ବଳଦେବଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଇଲେ। ଗୋବିନ୍ଦ, ପ୍ରଭୁ, ମଧ୍ୟ ବୈଦର୍ଭୀ—ଭୀଷ୍ମକଙ୍କ କନ୍ୟା, ଶ୍ରୀଙ୍କ ମାତା—ଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଏକାନ୍ତିକ ସ୍ୱୟଂବରରେ ବିବାହ କଲେ। ସେ, ଶାଳ୍ୱ ଓ ଚେଦି ମିତ୍ର ରାଜାମାନେ ଉପରେ ବଳପୂର୍ବକ ଜୟ କରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସାମ୍ନାରେ, ଗରୁଡ଼ ଅମୃତ ନେଇଯିବା ପରି, ତାଙ୍କୁ ନେଇଗଲେ। ତାପରେ ପାରୀକ୍ଷିତ୍ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: ଶୁଣିଛି ଯେ, ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ଭୀଷ୍ମକଙ୍କ ରୂପବତୀ କନ୍ୟା ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସ ବିଧିରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ କିପରି କୃଷ୍ଣ, ଅପାର ତେଜଉଁଶୀ, ଜରାସନ୍ଧ, ଶାଳ୍ୱ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଉପରେ ଜୟ କରି, ସେଇ କନ୍ୟାକୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମଧୁର ଓ ପବିତ୍ର ଲୀଳାକଥା ଶୁଣିବାରେ କିଏ ଆସ୍ୱାଦ ପୂରଣ କରିପାରିବ? ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧୁ ପରି ମିଠା, ଜଗତର ମଲିନତା ହଟାଏ, ସଦା ତରୁଣ ଓ ନୂତନ, ଅନେକ ଶୁଣିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।