ଏକ ସମୟରେ, ରାଜା ଏକ ସୁନ୍ଦର ସୋନାର ରଥ ଉପରେ ବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତୀରେ ଚଢି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ 'ମନୁଷ୍ୟର ରାଜା' ବୋଲି ଡାକାଯାଉଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ କାଳର ପ୍ରଭାବରେ, ଏହି ଶରୀର ଏକ ଦିନ ଅସ୍ଥି, କୀଟ ବା ଭସ୍ମ ଭଳି ଚିହ୍ନିତ ହେଉଛି। ଏହି ରାଜା ଦିଗ୍ବିଜୟ କରି, ପୃଥିବୀ ପରି ଏକ ବିଶାଳ ଆକାର ଧାରଣ କରି, ଏକ ଶ୍ରୀମୟାସନ ଉପରେ ବସି, ଅନ୍ୟ ରାଜାଙ୍କର ଆଦର ଲାଭ କରିଥିଲେ; ତଥାପି, ମହିଳାମାନଙ୍କର ଖେଳନା ଭଳି ଘର ରସରେ ଆକର୍ଷିତ ହେଇଥିଲେ, ଏକ ପଶୁ ଭଳି ତାଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲେ। ଏହି ରାଜା ତପସ୍ୟାରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ, ଭୋଗର ତ୍ୟାଗ କରି, ଦାନ ଦେଇଥିଲେ; ତଥାପି ତାଙ୍କର ମନ ଆଉ ଏକଥା ଚାହିଁଥିଲା—'ମୁଁ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ରାଜା ହେବି', ଏବଂ ଏହି ଆଗ୍ରହ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସନ୍ତୋଷ ମିଳୁନାହିଁ। ଏପରି ଜଗତରେ ଭ୍ରମଣ କରି, ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିଲେ, ଏ ଅଚ୍ୟୁତ, ତେବେ ସଜ୍ଜନଙ୍କ ସଙ୍ଗ ମିଳେ; ଏହି ସଙ୍ଗ ହେଲେ, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ତୁମେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଏହାକୁ ତୁମର କୃପା ବୋଲି ଭାବୁଛି—ଏକ ସଯୋଗବଶତଃ ରାଜ୍ୟ ଉପରେ ଆକ୍ରଷ୍ଟି ଦୂର ହୋଇଛି; ଏହି ଆକ୍ରଷ୍ଟିକୁ ଦୂର କରିବାକୁ ସଜ୍ଜନମାନେ ଚାହାନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଭୂମି ତ୍ୟାଗ କରି ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ତୁମର ଚରଣ ସେବା ଛଡ଼ା ଆଉ କୌଣସି ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହେଁନି, ଏହି ଚରଣ ସେବାକୁ ନିର୍ଧନମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତି ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି; କାହିଁକି ତୁମେ ମୁକ୍ତି ଦେଉଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜିବା ପରେ, ଆତ୍ମାକୁ ବାନ୍ଧି ଦେଇଥିବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିବେ? ଏହିପରି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଆଗ୍ରହ ତ୍ୟାଗ କରି, ତୁମେ—ନିର୍ମଳ, ଗୁଣରହିତ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ସ୍ୱରୂପ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷ—ତୁମ ପାଖକୁ ଆସୁଛି। ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଦୁଃଖ ଏବଂ ଅନୁତାପରେ ପୀଡ଼ିତ, ତୃଷ୍ଣା ଭଳି ଶତୃମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅତିକ୍ରାନ୍ତ, ଶାନ୍ତି ନାପାଇ, କିପରି ମୁଁ ତୁମର ପଦପଦ୍ମରେ ଆସିଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଅଶରଣ, ମୋତେ ଭୟରହିତତା, ଅମରତ୍ୱ ଏବଂ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଦିଅ। ତପସ୍ଵୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଭଗବାନ କହିଲେ: ହେ ମହାରାଜ, ତୁମର ମନ ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଦୃଢ଼, କାରଣ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ମଧ୍ୟ ଆଗ୍ରହରେ ବିଘ୍ନ ଆସିନି। ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ତୁମେ ପରୀକ୍ଷା ହେଉଛି, କିନ୍ତୁ ଏକାନ୍ତିକ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ମନ କଦାପି ଆଶୀର୍ବାଦରେ ବିଚଳିତ ହୁଏନାହିଁ। ଯୋଗ ପ୍ରକ୍ରିୟା କରୁଥିବା କିନ୍ତୁ ଭକ୍ତି ନଥିବା ଲୋକଙ୍କର ମନ, ନିଃଶେଷ ଆଗ୍ରହ ଦ୍ୱାରା ପୁନଃ ପ୍ରବୃତ୍ତି ହୁଏ, ଶ୍ୱାସ ପ୍ରଭୃତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଲେ ମଧ୍ୟ। ଏତେବେଳେ, ତୁମେ ମୋତେ ଚିନ୍ତା କରି, ପୃଥିବୀରେ ଇଚ୍ଛାମତା ଭ୍ରମଣ କର; ମୋତେ ଅବିଚଳ ଭକ୍ତି ତୁମରେ ଯାଉ। ରାଜା ତୁମେ ରଣକର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇ, ଶିକାର ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ହତ କରିଥିଲେ; ଏବଂ ଏହି ତପସ୍ୟାରେ ମନ ଲଗାଇ, ମୋତେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ପାପ ତ୍ୟାଗ କର। ତୁମର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ, ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କର ମହାସୁହୃଦ୍ଦ, ଏବଂ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା। ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏପରି ଭାବେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କର କୃପା ଲାଭ କରି, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁପୁତ୍ର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ନମସ୍କାର କରି, ଗୁହାର ମୁଖରୁ ବାହାରିଗଲେ। ସେ ଛୋଟ ମନୁଷ୍ୟ, ପଶୁ, ଔଷଧି ଓ ଗଛ ଦେଖି, ଏବଂ କଳିଯୁଗ ଆସିଛି ବୋଲି ଅନୁଭବ କରି, ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯାଇଥିଲେ। ତପସ୍ଯା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନିଶ୍ଚଳ, ଆସକ୍ତି ଓ ସନ୍ଦେହ ରହିତ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମନ ଲଗାଇ, ଗନ୍ଧମାଦନ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ବଦରୀ-ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚି, ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସହି, ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ହରିଙ୍କୁ ତପସ୍ଯା ଦ୍ୱାରା ପୂଜିଲେ। ଏପରି, ଭଗବାନ ଫେରି ଯବନମାନେ ଘିରିଥିବା ସହରକୁ ଯାଇ, ମ୍ଲେଚ୍ଛ ଦଳକୁ ବିଧ୍ଵଂସ କରି, ତାଙ୍କର ଧନ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଆଣିଲେ। ଗୋ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସହିତ ଧନ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଉତ୍ତେଜନାରେ, ଜରାସନ୍ଧ ଏକ ଅଭିଜାତ ରାଜା, ତେଇଶ ଅନୁସ୍ଥାନ ଦଳ ସହିତ ଆସିଲେ। ଶତୃଦଳ ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଗେଇଯାଉଥିବା ଦେଖି, ଦୁଇ ମାଧବ ମାନବୀୟ ଉପାୟ ଅପନାଇ, ତୁରନ୍ତ ପଳାଇଗଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଅପାର ଧନ ଛାଡ଼ି, ଭୟରହିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଭୟଭିତ ଭଳି ଦେଖାଉଥିଲେ, ଲୋଟସ୍ ପଦପଦ୍ମରେ ଏକାନ୍ତ ଅନେକ ଯୋଜନ ପଦେ ପଦେ ଚାଲିଗଲେ। ଦୁଇ ଜଣେ ପଳାଇଯାଉଥିବା ଦେଖି, ମଗଧର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ହସି, ତାଙ୍କୁ ରଥ ଦଳ ସହିତ ଅନୁସରଣ କଲେ, ତାଙ୍କର ଏକାନ୍ତିକ ଶକ୍ତି ଜାଣିନଥିଲେ। ବହୁ ଦୂର ଦୌଡ଼ି ଥକିଗଲେ, ଦୁଇ ଜଣେ ପ୍ରବର୍ଷଣା ପର୍ବତରେ ଚଢ଼ିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସଦା ବର୍ଷା ହୁଏ। ପର୍ବତରେ ତାଙ୍କର ପଦଚିହ୍ନ ନପାଇ, ରାଜା ଭାବିଲେ ତାଙ୍କୁ ଲୁଚିଛନ୍ତି, ଏବଂ ପର୍ବତକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଅଗ୍ନି ଲଗାଇଲେ। ତାପରେ, ଦୁଇ ଜଣେ ତୁରନ୍ତ ଜଳିଥିବା ଶୂନ୍ୟରୁ ଦସ ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତ ଉପରୁ ଭୂମିରେ ଲାଫ ଦେଇ ପଡ଼ିଲେ। ଶତୃ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅନୁସରଣକାରୀ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଦୁମାନେ ପୁନଃ ତାଙ୍କର ସମୁଦ୍ରରେ ରକ୍ଷିତ ସହରକୁ ଫେରିଗଲେ। ବଳରାମ ଓ କେଶବ ଜଳିଗଲେ ବୋଲି ଭାବି, ମଗଧର ରାଜା ତାଙ୍କର ଭାରି ଦଳ ନେଇ ମଗଧକୁ ଫେରିଗଲେ। ଆନର୍ତ୍ତର ମହାରାଜ ରୈବତ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ରୈବତୀକୁ ବଳଦେବକୁ ଦେଇଥିଲେ, ପୂର୍ବରୁ ଘୋଷିତ ଅନୁଯାୟୀ। ଗୋବିନ୍ଦ, ପ୍ରଭୁ, ମଧ୍ୟ ବୈଦର୍ଭୀ—ଭୀଷ୍ମକଙ୍କର କନ୍ୟା ଏବଂ ଶ୍ରୀଙ୍କର ମାତା—କୁ ତାଙ୍କର ସ୍ୱୟଂବରରେ ବିବାହ କଲେ। ଏହିପରି, କୃଷ୍ଣ ଶାଲ୍ବ ଓ ଚେଦିର ମିତ୍ର ରାଜାଙ୍କୁ ଶକ୍ତିରେ ଦଳି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଖି ସମ୍ମୁଖରେ, ଗରୁଡ଼ ଅମୃତ ନେଇଥିବା ଭଳି କନ୍ୟାକୁ ନେଇଗଲେ। ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: ଶୁଣିଛି, ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ଭୀଷ୍ମକଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ଥିବା କନ୍ୟା ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସ ରୀତିରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ, କୃଷ୍ଣ କିପରି ଜରାସନ୍ଧ, ଶାଲ୍ବ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦଳି, ଏହି କନ୍ୟାକୁ ବିବାହ କଲେ।