ଏହିପରି ଏକ ଦିନ, ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ରାଜା ମୁଚୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ରାଜା ଋଷି, ତୁମେ ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହଁ, ମୁଁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଦେଉଛି। ଯେଉଁ ଲୋକ ମୋର କୃପା ପାଏ, ସେମାନେ କେବେ ଦୁଃଖୀ ହେବାକୁ ପଡ଼ିନାହାନ୍ତି।” ମୁଚୁକୁନ୍ଦ ଏହିପରି ଭାବରେ କଥା ଶୁଣି, ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ସେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲେ ଏବଂ ଗର୍ଗ ଋଷିଙ୍କ କଥା ମନେ ପକାଇଲେ। ମୁଚୁକୁନ୍ଦ କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କର ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ମୋହିତ ହୋଇଯାନ୍ତି ଏବଂ ଆପଣଙ୍କୁ ଭଜନ କରନ୍ତିନାହିଁ। ସେମାନେ ସୁଖ ଅନ୍ୱେଷଣ କରି, ଘର, ନାରୀ, ପୁରୁଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଆପଣଙ୍କୁ ଭୁଲିଯାନ୍ତି, ଏବଂ ଠକାଯାନ୍ତି। ହେ ନିର୍ମଳ, ଏଠି ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ମାନବ ଜନ୍ମ ଲଭିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି କେହି ଶରୀର ସ୍ୱସ୍ଥ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏବଂ ବିନା ପ୍ରୟାସରେ ଆପଣଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ଭଜନ କରେନି, ସେ ମୂଢ଼ ଚିତ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନର ଅନ୍ଧକୂପରେ ପଡ଼ିଯାଏ, ପଶୁ ପରି। ହେ ଅଜିତ, ମୋର ସମୟ ଅର୍ଥହୀନ ଭାବେ କଟିଗଲା। ରାଜ୍ୟ ମଦରେ ମତ୍ତ, ଦେହକୁ ନାଶ୍ୱର ବୋଲି ଭାବି, ପୁଅ, ଜନାନୀ, ଧନ ଓ ସମ୍ପତ୍ତିରେ ଆସକ୍ତି ରଖି, ଅନେକ ଚିନ୍ତାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ରହିଲି। ଏହି ମାଟିର ଘଡ଼ା ପରି ଶରୀରରେ, ମୁଁ ‘ମଣ୍ଡଳର ରାଜା’ ଭାବରେ ବସିଥିଲି। ଚାରିପାଖରେ ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ସେନା ଓ ଦଳ-ବଳ ରହି, ମୁଁ ଅପରିମିତ ଅହଂକାରରେ ପୃଥିବୀରେ ଘୁରୁଥିଲି, ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଗଣନା କରୁଥିଲିନାହିଁ। ମତ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ, ମୋ ଚିନ୍ତା ସବୁବେଳେ ଆଗାମୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଥିଲା, ଲୋଭ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ୁଥିଲା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖ ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷା ଅଧିକ ହୋଇଯାଉଥିଲା। କିନ୍ତୁ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଅଚଳ ଥିଲେ, ହଠାତ୍ ମୃତ୍ୟୁ ମୂଷାର ବିଲରେ ସାପ ପରି ଆସିଯାଏ। କେବେ ମୁଁ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ରଥରେ ବା ବଳଶାଳୀ ହାତୀରେ ଚଢ଼ି ‘ମଣ୍ଡଳର ରାଜା’ ଭାବେ ଚିହ୍ନାଯାଏଥିଲି, କିନ୍ତୁ ଅଟଳ କାଳର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦେହ ଅବଶେଷରେ ମଳ, କୀଟ ବା ଭସ୍ମରେ ପରିଣତ ହୁଏ। ଏକ ମହାପୁରୁଷ ଦିଗ୍ବିଜୟ କରି, ବିଶାଳ ଭୂମିର ଆକାର ଧାରଣ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସିଂହାସନରେ ବସି, ଅନ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ସେ ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗୃହସୁଖରେ ଖେଳନା ପଶୁ ପରି ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ଏଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯିଏ କର୍ମ କରେ, ତପସ୍ୟାରେ ଦୃଢ଼, ଭୋଗ ତ୍ୟାଗ କରି ଦାନ ଦେଉଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ସେ ପୁନି ଆଶା କରେ—‘ମୁଁ ରାଜା ହେଉ’—ଏବଂ ତାହାର ତୃଷ୍ଣା ବଢ଼ିଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସେ କେବେ ସୁଖ ପାଏନାହିଁ। ଜେତେବେଳେ ଏହି ସଂସାରରେ ଭ୍ରମଣ କରି, କେହି ମୋକ୍ଷ ପାଏ, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ସାଧୁସଙ୍ଗ ମିଳେ; ଏବଂ ଏହି ସାଧୁସଙ୍ଗ ହେବା ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ଆପଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଏହାକୁ ଆପଣଙ୍କର କୃପା ଭାବିଅଛି ଯେ, ଏହି ରାଜ୍ୟପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଅପସାରିଗଲା—ଏହା ସେମାନଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ଅବିରତ ଭୂମି ତ୍ୟାଗ କରି ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପଦସେବା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହେଁନି, ଯାହା ନିର୍ଧନମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶା କରନ୍ତି। କାହିଁକି ଯେଉଁମାନେ ମୋକ୍ଷଦାତା ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଆତ୍ମାକୁ ବାନ୍ଧିଥିବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିବେ? ଏହିପରି, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ତ୍ୟାଗ କରି ଆସିଛି, ଯାହା ରଜ, ତମ, ଏବଂ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣରେ ବନ୍ଧା। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଉଛି—ଶୁଦ୍ଧ, ନିର୍ଗୁଣ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ। ଏଠି ଦୁଃଖ ଓ ପଶ୍ଚାତାପରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ତୃଷ୍ଣା ଭଳି ଶତ୍ରୁଦ୍ୱାରା ଅତିକ୍ରାନ୍ତ, ଶାନ୍ତି ନ ପାଇ, କିଛି ଭାଗ୍ୟରେ ଆପଣଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ପହଞ୍ଚିଛି, ହେ ସର୍ବାଶ୍ରୟ ପରମାତ୍ମା। ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ମୁଁ ଅଶରଣ—ମୋତେ ଭୟରହିତତା, ଅମରତ୍ୱ ଓ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ।” ତାପରେ ଭଗବାନ କହିଲେ, “ହେ ମହାରାଜ, ତୁମର ମନ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଦୃଢ଼। ମୁଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲି ବି, ତୁମେ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲାନି। ତୁମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ମାତ୍ର ତୁମର ସଚେତନତା ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଥିଲା। ଯେଉଁମାନେ ଏକାନ୍ତିକ ଭକ୍ତିରେ ଲିନ, ସେମାନଙ୍କ ମନ କେବେ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଚଞ୍ଚଳ ହୁଏନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗାଭ୍ୟାସ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଭକ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ମନ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଇଚ୍ଛା ସହିତ ପୁନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ପ୍ରାଣାୟାମ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ ବି। ତୁମେ ମୋରେ ମନ ଲଗାଇ ଯେଉଁଠାରେ ଇଚ୍ଛା କର, ଭୂମିରେ ଚାଲିବା। ମୋତେ ଅଚଳ ଭକ୍ତି ତୁମରୁ ସଦା ରୁହୁ। ଯୋଦ୍ଧାର ଧର୍ମରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ତୁମେ ଶିକାର ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ବଧ କରିଛ; କିନ୍ତୁ ଏହି ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହୋଇ ମୋରେ ଶରଣ ନେଇ, ପାପକୁ ତ୍ୟାଗ କର। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ, ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମହାମିତ୍ର ହେବ ଏବଂ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।” ଶୁକଦେବ କହିଲେ, “ହେ ପରୀକ୍ଷିତ, ଏହିପରି ଭାବେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର କୃପା ପାଇ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶୀ ମୁଚୁକୁନ୍ଦ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ, ନମସ୍କାର କରି ଗୁହାର ମୁଖ ଛାଡ଼ି ବାହାରି ଗଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ଲୋକମାନେ, ପଶୁ, ଔଷଧୀ ଓ ବୃକ୍ଷ ଛୋଟ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି, ଏବଂ କଳିଯୁଗ ଆସିଯାଇଛି ବୁଝି, ସେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ତପସ୍ୟା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ନିଶ୍ଚୟ ଓ ଅନାସକ୍ତି ସହିତ, ମନକୁ କୃଷ୍ଣରେ ଏକାଗ୍ର କରି, ସେ ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାପରେ, ନର-ନାରାୟଣଙ୍କ ବଦରୀ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚି, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସହି, ସନ୍ତ ହୋଇ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ହରିଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ। ଏଠିଠାରୁ, ଭଗବାନ ଏକଥରେ ଯବନମାନେ ଘେରିଥିବା ନଗରକୁ ଫେରିଲେ, ଅସଭ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ ବଧ କରି, ସେମାନଙ୍କର ଧନ ଦ୍ୱାରକାକୁ ନେଇ ଆସିଲେ। ଏହି ଧନ ଗାଁ ଓ ଲୋକମାନେ ସହିତ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଉଦ୍ୟୋଗରେ, ଜରାସନ୍ଧ—ତେଇଶଟି ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନାସହିତ—ଆସିଲେ।