ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ନିଜେ କହିଲେ, "ମୁଁ ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ ଅସୁରମାନୋଂକୁ ନଶ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ ଯଦୁବଂଶରେ, ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କ ଘରେ ଅବତରଣ କରିଛି। ଲୋକେ ମୋତେ ବସୁଦେବ, ବସୁଦେବଙ୍କ ପୁଅ ବୋଲି କୁହନ୍ତି। କାଳନେମି, କଂସ, ପ୍ରଲମ୍ବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ମୋର ଦ୍ୱାରା ନଶ୍ୱ ହୋଇଛନ୍ତି; ଏହି ଯବନ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଭୟଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଭସ୍ମ ହୋଇଛି, ରାଜା। ମୁଁ ଏହି ଗୁହାକୁ ତୁମ ପାଇଁ, ତୁମକୁ କୃପା କରିବାକୁ ଆସିଛି; ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ମୋତେ ଅନେକ ଭାବେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲା, ଏବଂ ମୁଁ ମୋର ଭକ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି ସଦା ନିଷ୍ଠାବାନ। ଏବେ ତୁମେ ଯେ କୌଣସି ଵର ଚାହୁଁ, ମୁଁ ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି। ଯେଉଁଠାରେ ମୋର କୃପା ରହିଥାଏ, ସେ କେବେ ଦୁଃଖିତ ହୁଏ ନାହିଁ।" ଏପରି ଶୁଣି, ମୁଚୁକୁନ୍ଦ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପରିଚୟ କରି, ଗର୍ଗଙ୍କ ଉପଦେଶ ସ୍ମରଣ କରି, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ସେ କହିଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କର ମାୟାରେ ଲୋକମାନେ ମୁହଁ ଦେଇ ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିନାହାନ୍ତି; ସେମାନେ ଦୁଃଖକୁ ଦେଖି ଆପଣଙ୍କୁ ଭୁଲିଯାନ୍ତି, ସୁଖ ଆଶା କରି ଗୃହ, ନାରୀ, ପୁରୁଷ ଓ ଆସକ୍ତିରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଯାନ୍ତି, ଏବଂ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯାନ୍ତି। ହେ ପାପହୀନ, ଏଠାରେ ଏଇ ଦୁର୍ଲଭ ମାନବ ଦେହ ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି କେହି ନିର୍ମଳ ଚିତ୍ତ ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣକୁ ସେବା କରିନାହାନ୍ତି, ସେ ଏକ ପଶୁ ପରି ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନର କୁଆଁରେ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି।" "ହେ ଅଜୟ, ମୋର ସମସ୍ତ ସମୟ ରାଜସିକ ଭୋଗ, ଆତ୍ମ-ଭାବରେ ଲିନ ଓ ପୁଅ, ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଧନ, ସମ୍ପତ୍ତି ରେ ଆସକ୍ତି ଓ ଚିନ୍ତାରେ ଅନ୍ତଃସ୍ଥ ହୋଇ ନଷ୍ଠ ହୋଇଗଲା। ଏହି ମାଟିର ଘଡ଼ା ଭଳି ଦେହରେ ମୁଁ 'ମାନବରାଜା' ଭାବେ ବସି, ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ସେନା ଓ ଅନୁଚର ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରେ ଘେରି, ମହା ଅଭିମାନରେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଘୁରୁଥିଲି, କେହିକୁ ଗଣନା କରୁନଥିଲି। ମୁଁ ମଦମସ୍ତ ହୋଇ, ଅନେକ ଇଚ୍ଛା, ଭୋଗ ଆଶା ଓ ଲୋଭରେ ଲିନ ଥିଲି; କିନ୍ତୁ ଆପଣ, ଅବିଚଳିତ, ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଭାବେ, ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଆସନ୍ତି, ଯେପରି ଅଜଗର ଏକ ଉନ୍ଡୁକର ଗହ୍ୱର ଚୁମ୍ବନ କରେ।" "ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ସୁନାର ରଥ ବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତୀରେ ଚଡ଼ି, 'ମାନବରାଜା' ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଥିଲି; କିନ୍ତୁ କାଳର ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ଦେହ ଅବଶେଷରେ ମଳ, ପୋକା ବା ରାଖ ହୋଇଯାଏ। ଯେଉଁ ମାନେ ପୃଥିବୀର ଦିଗ୍ବିଜୟ କରି, ପୃଥିବୀପ୍ରମାଣ ଅଙ୍ଗ ଧାରଣ କରି, ଚମତ୍କାର ରାଜସିଂହାସନରେ ବସି, ଅନ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୃହସୁଖରେ ନାରୀଙ୍କ ଖେଳନା ହୋଇଯାନ୍ତି। ଯେଉଁ ମାନେ ତ୍ୟାଗ, ଦାନ, ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପୁନି 'ମୁଁ ରାଜା ହେବି' ବୋଲି ଆଶା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଲୋଭ ଭୃଦ୍ଧି ପାଏ, କିନ୍ତୁ ସୁଖ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।" "ପ୍ରଭୁ, ଏହି ସଂସାରରେ ଘୁରିବା ପରେ ଯେତେବେଳେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ସେତେବେଳେ ହିଁ ସଦ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ସଙ୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ, ଆପଣଙ୍କୁ ନିର୍ମଳ ଭକ୍ତି ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଏ। ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ଆଜି ମୋ ରାଜ୍ୟ ଆସକ୍ତି ଅପସାରିତ ହେଲା—ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଫଳ ନିଜେ ମହାପୁରୁଷମାନେ ଚାହାନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଭୂମି ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣ ସେବା ଛଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଵର ଚାହୁଁ ନାହିଁ; ଏହି ସେବା ନିର୍ଗ୍ରହୀ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଚାହାନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ମୁକ୍ତି ଦାନ କରୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଵର ଚାହିଁବା କିଏ?" "ଏହିପରି, ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ରଜ, ତମ, ଏବଂ ସତ୍ବ ଗୁଣର ଆଶା ଛାଡ଼ି, ଶୁଦ୍ଧ, ନିର୍ଗୁଣ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଚିତ୍ସ୍ୱରୂପ ଆପଣଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଉଛି। ଏଠାରେ ଦୁଃଖ, ଅନୁତାପ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟାଦି ଶତ୍ରୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଦିନ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଶାନ୍ତି ନ ପାଇ, କିପରି ହେଉ, ଆପଣଙ୍କ ଚରଣ ଶରଣ ପାଇଛି; ମୋତେ ନିର୍ଭୟତା, ଅମୃତତ୍ୱ ଓ ଦୁଃଖ ମୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ।" ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ କହିଲେ, "ହେ ମହାରାଜ, ତୁମର ମନ ପବିତ୍ର ଓ ନିଶ୍ଚଳ; କାରଣ ବର ଦେବା ପ୍ରଲୋଭନରେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ଇଚ୍ଛା ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇନାହିଁ। ଏହି ବର ଦେବା ପ୍ରସ୍ତାବ କେବଳ ତୁମର ଜାଗୃତି ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଥିଲା; କ୍ୟାରଣ ଏକାନ୍ତିକ ଭକ୍ତଙ୍କ ମନ କଦାଚିତ୍ ଵର ଦ୍ୱାରା ଚଞ୍ଚଳ ହୁଏ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗାଭ୍ୟାସ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଭକ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ଅନ୍ତଃକରଣ ଅନେକ ଚେଷ୍ଟା ପରେ ମଧ୍ୟ ପୁନି ଇଚ୍ଛାରେ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ ହୁଏ। ଏବେ ତୁମେ ମୋରେ ଚିନ୍ତାଧ୍ୟାନ କରି, ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ପୃଥିବୀରେ ଘୁର; ମୋପ୍ରତି ଅଚଳ ଭକ୍ତି ତୁମେ ସଦା ରଖ। ଯଦିଓ ଯୋଦ୍ଧା ଧର୍ମରେ ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ହନ୍ତନ୍ତୁ, ତଥାପି ଏହି ତପସ୍ୟା ଓ ମୋର ଶରଣ ନେଇ, ପାପ ଛାଡ଼ିଦିଅ। ତୁମର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ ତୁମେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ବନ୍ଧୁ ହେବା ଏବଂ ଅନ୍ତେ ମୋତେ ଲାଭ କରିବା।" ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ, "ଏପରି ଭାବେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୃପାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶୀ ମୁଚୁକୁନ୍ଦ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ନମସ୍କାର କରି, ଗୁହାର ମୁଖରୁ ବାହାରିଗଲେ। ସେ ଛୋଟ ମଣିଷ, ପଶୁ, ଔଷଧୀ ଓ ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି, କଳିଯୁଗ ଆସିଗଲା ବୋଲି ଅନୁଭବ କଲେ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯାଇଲେ। ତପସ୍ୟା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ନିଶ୍ଚିତ, ଆସକ୍ତି ଓ ସନ୍ଦେହ ଛାଡ଼ି, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି, ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।" "ସେ ବଦରୀ ଆଶ୍ରମ—ଯେଉଁଠାରେ ନର-ନାରାୟଣ ବସନ୍ତି—ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସହି, ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ହରିଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ।" "ଏଠି ଦିଗରେ, ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ପୁଣି ଯବନମାନେ ଘେରିଥିବା ସହରକୁ ଫେରି, ତାଙ୍କ ଦଳକୁ ହନନ୍ତି ଓ ସେମାନଙ୍କ ଧନ ଦ୍ୱାରକାକୁ ନେଇଯାନ୍ତି। ଗାଈ ଓ ଲୋକମାନେ ସହିତ ଧନ ଯାଉଥିବା ବେଳେ, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଉତ୍ତେଜନାରେ ଜରାସନ୍ଧ—ତେଇଶଟି ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ସହିତ—ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।" "ଶତ୍ରୁ ସେନା ଦୃତ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଦୁଇ ମାଧବ ମଣିଷ ପରି ଚେଷ୍ଟା କରି, ଶୀଘ୍ର ଦୌଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ।