ଏକ ସମୟରେ, ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ରଜା ମୁଚୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଜନମଗୁଡ଼ିକୁ ତଦନ୍ତ କରିଛି, କିନ୍ତୁ ମୋର ଜନ୍ମ କେବେ ମୋ ଗୁଣ, କାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ନାମ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୁଏ ନାହିଁ। ମୋର ଜନ୍ମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସମୟର ତିନି ଅଂଶ—ଭୂତ, ବର୍ତ୍ତମାନ, ଭବିଷ୍ୟତ—ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଏବଂ ମହାନ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଅନୁସରଣ କରି ତାହାର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ତଥାପି, ମୋ ବର୍ତ୍ତମାନ ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ ଶୁଣ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ଧର୍ମର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅବତରିତ ହୋଇଛି। ପୃଥିବୀର ଭାର କମାଇବା ଏବଂ ଦାନବମାନେ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ, ମୁଁ ଯଦୁବଂଶରେ, ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କ ଘରେ ଅବତରିତ ହୋଇଛି; ଲୋକମାନେ ମୋତେ ଭାସୁଦେବ, ଭାସୁଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୋଲି ଡାକନ୍ତି। କାଳନେମି, କଂସ, ପ୍ରଲମ୍ବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି; ଏହି ଯବନ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଭୟାନକ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଛି, ରଜା। ମୁଁ ଏହି ଗୁହାକୁ ତୁମ ପାଇଁ ଆସିଛି, ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ମୋତେ ବହୁ ଭାବେ ପୂଜା କରିଥିଲା, ଏବଂ ମୁଁ ମୋ ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ ଅତି ଦୟାଳୁ। ଏବେ ତୁମେ ଚାହାଁଥିବା ବର ଚୟନ କର; ଯେଉଁଜଣ ମୋର କୃପା ଲାଭ କରେ, ସେ ପୁନି କେବେ ଦୁଃଖିତ ହେବେ ନାହିଁ।” ଏପରେ ଶୁକଦେବ ରାଜା ପରିକ୍ଷିତ୍ଙ୍କୁ କହିଲେ: ଏଭଳି ଭାବେ ଭଗବାନଙ୍କ ଓଡ଼ିଆ କଥା ଶୁଣି ମୁଚୁକୁନ୍ଦ ଆନନ୍ଦ ଭରା ମନରେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ଏବଂ ଗର୍ଗ ଋଷିଙ୍କ କଥା ସ୍ମରଣ କରିଲେ। ତାପରେ ମୁଚୁକୁନ୍ଦ କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଲୋକମାନେ ତୁମ ମାୟାରେ ମୁହଁ ହୋଇ, ତୁମେ ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି ବୋଲି ଭାବି, ପୂଜା କରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେମାନେ ଏକାନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଚାହି, ଗୃହ, ନାରୀ-ପୁରୁଷ ଓ ମୋହରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ମୂଢ଼ ହେଉଛନ୍ତି। ଏଠି ଦୁର୍ଲଭ ମାନବ ଜନ୍ମ ଲାଭ କରି, ଶରୀର ଭଲ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଯଦି ଅବିଚାରିତ ମନରେ ତୁମର ପଦପଦ୍ମରେ ପୂଜା କରେ ନାହିଁ, ସେ ଜଣେ ପଶୁ ପରି ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନର ଅନ୍ଧ କୂଆରେ ପଡ଼ିଯାଏ। ମୋର ସମୟ ଏଠି ଅନର୍ଥକ ଗଲା, ରାଜା ହୋଇ ଏହି ମନୁଷ୍ୟ ଭାବରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ପୁତ୍ର, ଜନାନୀ, ଧନ, ସମ୍ପତି ଓ ଅନେକ ଚିନ୍ତାରେ ଶିକ୍ଷିତ ହୋଇ ରହିଲି। ଏହି ମାଟି ଘଡ଼ାପରି ଶରୀରରେ ‘ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ରାଜା’ ଭାବରେ ବସି, ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ପଦାତି ଓ ଅନେକ ଅନୁଚରରେ ଘିରି, ଭୂମିରେ ଅହଂକାରରେ ଚାଲିଥିଲି, ଅନ୍ୟକୁ ଗଣନା କରିଥିଲି ନାହିଁ। ଅହଂକାରରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଆଗାମୀ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗ ପାଇଁ ଲୋଭ ବୃଦ୍ଧି ହେଉଥିଲା; କିନ୍ତୁ ତୁମେ, ଅନ୍ୟମନ୍ୟ ନୁହଁ, ଅପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଆସିଯାଉଛ, ଏକ ଫୁଟା ଦୁଇଁ ପରି। ସମୟର ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ, ଏହି ଶରୀର ଏକ ସମୟରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଥ ଓ ମହାନ ହାତୀରେ ଚାଲି, ‘ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ରାଜା’ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଉଥିଲା; ଏବଂ ସମୟ ଶେଷରେ ଏହି ଶରୀର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଳ, କୀଟ, କିମ୍ବା ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଏ। ଦିଗ୍ବିଜୟ କରି, ପୃଥିବୀ ପରି ବଡ଼ ଆକାର ଧରି, ରାଜସିଂହାସନରେ ବସି, ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏକ ଖେଳନା ପରି ଗୃହର ଭୋଗରେ ନାରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାଲିଯାଏ। ଏକ ଜଣେ ତପସ୍ୱୀ, ଯଥାବଶ୍ୟ ଦାନ ଏବଂ ଭୋଗ ତ୍ୟାଗ କରି, ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପୁନି ‘ମୁଁ ରାଜା ହେବି’ ଭାବରେ ଚାହାଁଥିଲେ, ଲୋଭ ଦିନକୁ ଦିନ ବୃଦ୍ଧି କରେ, ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରିପାରେ ନାହିଁ। ଯେବେ ଜଣେ ଜୀବ ଏହି ଭୂଲୋକରେ ଘୁଞ୍ଚି ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିଥାଏ, ତେବେ ତିନି ସଜ୍ଜନଙ୍କ ସଂଗ ଲାଭ କରେ; ଏବଂ ଏହି ସଂଗ ହେଲେ ତିନି ସମୟରେ ତୁମେ ଉପରେ ଭକ୍ତି ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଯାଏ। ମୁଁ ଏହାକୁ ତୁମ କୃପା ବୋଲି ଭାବୁଛି, ଯେଉଁଠାରେ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତି ମୋହ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଭାବରେ ଦୂର ହୋଇଛି—ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ସଜ୍ଜନମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହନ୍ତି, ଏବଂ ଏକାନ୍ତ ତ୍ୟାଗ କରିବା ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ଭୂମି ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି। ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ତୁମର ପଦସେବା ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବର ଚାହେ ନାହିଁ, ଯାହା ନିର୍ଧନମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହନ୍ତି; କାରଣ, ଯେଉଁଜଣ ମୁକ୍ତିଦାୟକ ତୁମକୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ଆତ୍ମାକୁ ବାନ୍ଧି ଦେଇଥିବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବର ଚୟନ କରିବେ କି? ଏହିପରି, ମୁଁ ତ୍ରିଗୁଣୀ ଭାବରେ ଅନ୍ୟ ଚାହିଦାଗୁଡ଼ିକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଶୁଦ୍ଧ, ନିର୍ଗୁଣ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନ ତୁମେ ପ୍ରଭୁ ପାଖକୁ ଆସୁଛି। ଏଠି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦୁଃଖ ଓ ଅନୁତାପରେ ତ୍ରାସିତ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଲୋଭ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହୋଇ, ଏବଂ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କରିପାରିନଥିଲି, କିପରି ମୁଁ ତୁମର ପଦପଦ୍ମରେ ଆସିଛି, ହେ ଶରଣଦାୟୀ ପରମାତ୍ମା; ମୁଁ ଅସହାୟ, ମୋତେ ନିର୍ଭୟତା, ଅମରତ୍ୱ ଓ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଦିଅ।” ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ହେ ବଡ଼ ରାଜା, ତୁମ ମନ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ନିଶ୍ଚଳ; ବର ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲି ବେଳେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଚାହିଦାରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହେବା ନାହିଁ। ଏହା ଏକ ପରୀକ୍ଷା ଥିଲା, କାରଣ ଏକାନ୍ତ ଭକ୍ତି ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମନ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ଥିର ହୁଏ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗାଭ୍ୟାସ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଭକ୍ତି ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ମନ ନିୟମିତ ଦେହ, ପ୍ରାଣ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅବିକ୍ଷିପ୍ତ ଚାହିଦା ଦ୍ୱାରା ପୁନି ଉତ୍ତଳ ହୋଇପାରେ। ଏବେ ତୁମେ ମୋତେ ଅନନ୍ୟ ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରି, ଭୂମିରେ ଇଚ୍ଛାମତା ଘୁଞ୍ଚିବା; ମୋ ପ୍ରତି ଅନନ୍ୟ ଭକ୍ତି ତୁମେ ଲାଭ କରିବ। ରଣବୀର ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିବା ସମୟରେ ତୁମେ ଶିକାର ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ଜୀବଗୁଡ଼ିକୁ ମାରିଛ; ତଥାପି ଏହି ତପସ୍ୟା ଓ ମୋର ଶରଣ ଗ୍ରହଣ କରି, ପାପ ତ୍ୟାଗ କର। ତୁମର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ, ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଉତ୍ତମ ବନ୍ଧୁ ହେବେ, ଏବଂ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ।” ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏପରେ, ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦୟା ଲାଭ କରି, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ନନ୍ଦନ ମୁଚୁକୁନ୍ଦ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ପ୍ରଣାମ କରି, ଗୁହାର ମୁହଁ ଦ୍ୱାରା ବାହାରିଗଲେ।