ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କହିଲେ, “ଓ ଦାନର ମହାପୁରୁଷ, ଆପଣ ଯେପରି ମଙ୍ଗଳମୟ କଥା କହୁଛନ୍ତି, ତାହା ମୁଁ ଏପରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉନାହିଁ, ଯେପରି ଏକ ମର୍ତ୍ୟ ଏମୃତ ପାଇଲେ ତଥାପି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉନାହିଁ।” ତଥାପି, ମୂଦୁ କଥା ଏପରି ମଧୁର ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ହୃଦୟରେ ତାହା ଅଟୁଟ ରହିପାରେନାହିଁ, କାରଣ ଜନ୍ମ ଭୂମିର ପ୍ରତି ଆସକ୍ତିର ବିଷରେ ହୃଦୟ ଅଶାନ୍ତ ରହିଥାଏ, ଯେପରି ହେଲା ଆକାଶରେ ବିଜୁଳି ଅଟୁଟ ରହିପାରେନାହିଁ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “କିଏ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଇଚ୍ଛାକୁ ବଦଳାଇପାରିବ? ସେ ଯଦୁବଂଶରେ ଅବତରିଛନ୍ତି ପୃଥିବୀର ଭାର କମାଇବା ପାଇଁ। ସେ ନିଜ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି, ଗୁଣକୁ ବିଭାଜନ କରି, ତାହାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି—ସେ ଅଦ୍ଭୁତ କ୍ରୀଡା କରୁଥିବା, ସଂସାର ଚକ୍ରରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା, ସେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରିଛି।” ଏପରି ରୂପରେ ରାଜାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝି, ଯଦୁବଂଶୀ, ନିଜ ସହଯୋଗୀଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ପୁନଃ ଯଦୁବଂଶର ରାଜଧାନୀକୁ ଫେରିଗଲେ। ସେ ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ବିଷୟରେ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟର ସମସ୍ତ ବିବରଣୀ ଦେଲେ, ଯାହା ପାଇଁ ସେ ନିଜେ ପଠାଯାଇଥିଲେ। ଏଠିରେ, ଏକ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହେଲା। ଶୁକଦେବ କହୁଛନ୍ତି, “ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, କଂସଙ୍କ ଜନନୀ ଅସ୍ତି ଓ ପ୍ରାପ୍ତି, ଜଣେ ଦୁଃଖିତ ରହି, ତାଙ୍କର ପିତା ଘରକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ମଗଧର ରାଜା ଜରାସନ୍ଧଙ୍କୁ, ଯିଏ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିଲେ, ନିଜ ଦୁଃଖର କାରଣ ଏବଂ ସମସ୍ତ କଥା ଖୋଲି କହିଲେ। ସେ କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଜରାସନ୍ଧ ବିପରୀତ ସମ୍ବାଦ ଦେଖି, ଦୁଃଖ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଭରି, ଯଦୁବଂଶକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ବଡ଼ ପ୍ରୟାସ କଲେ। ସେ ଚାରିପାଖରେ ବିଶ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ଓ ତିନି ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ନେଇ, ମଥୁରାକୁ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ଦେଲେ। କୃଷ୍ଣ ଦେଖିଲେ, ଏହି ସେନା ସମୁଦ୍ର ପରି ବିସ୍ତାରିତ ହେଉଛି, ନିଜ ନଗର ଘେରାଯାଇଛି, ଏବଂ ଲୋକମାନେ ଭୟରେ ଅତିବ୍ୟାପ୍ତ। ସେ ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ବିଚାର କଲେ। ପ୍ରଭୁ ହରି ନିଜ ମାନବ ରୂପରେ ଏହି ଅବତାରର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଭାବିଲେ, ସମୟ, ସ୍ଥାନ, ପରିସ୍ଥିତି ଅନୁଯାୟୀ ଚିନ୍ତା କଲେ—“ମୁଁ ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ନଷ୍ଟ କରିବି, ଯାହା ମଗଧର ରାଜା ସମସ୍ତ ବିଜିତ ରାଜାମାନେ ମିଳି ଏକତ୍ର କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସେନା, ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସଂଖ୍ୟାରେ, ସେନାପତି, ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ହାତୀ ଏବଂ ସାମାନ୍ୟ ସେନା, ଏବେ ନଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଯାଉଛି, କିନ୍ତୁ ମଗଧର ରାଜାକୁ ମୁଁ ମାରିବି ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ପୁଣି ଏକ ଶକ୍ତି ଏକତ୍ର କରିବେ। ଏହି ମୋ ଅବତାରର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ: ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ, ଧର୍ମର ରକ୍ଷା, ଅଧର୍ମର ନାଶ। ଏହିପାଇଁ ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଦେହ ଧାରଣ କରିଛି, ଯେତେବେଳେ ଅଧର୍ମ ବଢ଼ିଯାଏ, ତାହା ନିବାରଣ ପାଇଁ।” ଏହିପରି ଗୋବିନ୍ଦ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ଆକାଶରୁ ଦୁଇଟି ରଥ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ଓ ରଥଚାଳକ ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା। ଦେବୀୟ ଏବଂ ପ୍ରାଚୀନ ଅସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଅପେକ୍ଷା କରି ଆସିଗଲା; ଏହି ସମସ୍ତ ଦେଖି, ହୃଷୀକେଶ ସଂକର୍ଷଣଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଓ ମହାପୁରୁଷ, ଯଦୁବଂଶର ଉପରେ ଯେଉଁ ବିପଦ ଆସିଛି ଦେଖ; ଏଉଁ ତୁମର ରଥ ଓ ପ୍ରିୟ ଅସ୍ତ୍ର। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ଆମେ ଜନ୍ମ ନେଇଛୁ, ଧର୍ମଜନଙ୍କୁ ଖୁସି ଦେଇ, ପୃଥିବୀର ଭାର ନିବାରଣ କରିବା ପାଇଁ—ଏହି ତେଇଶ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା।” ଏପରି ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଦଶାର୍ହଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ, ପ୍ରାଚୀନ ଦିନରୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଏକ ସାମାନ୍ୟ ଦଳ ସହିତ ବାହାରିଗଲେ। ହରି, ଦାରୁକା ରଥଚାଳକ ହେଇ, ନିଜ ଶଂଖ ବାଜାଇ, ଯାତ୍ରା କଲେ; ତାହାରେ ଶତ୍ରୁ ସେନାର ହୃଦୟରେ ଭୟ ଓ କମ୍ପନ ଉପଜିଲା। ଜରାସନ୍ଧ ସେମାନେକୁ ଦେଖି କହିଲେ—“କୃଷ୍ଣ, ନିମ୍ନତମ ମାନବ, ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚାହେନି, କାରଣ ତୁମେ ଏକ କିଶୋର; ତୁମେ ଅନ୍ୟମାନେ ପଛରେ ଲୁଚିଛ, ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ, ଗୋଟିଏ ଦୁର୍ବଳ—ଚାଲିଯାଅ, ନିଜ ବଂଶ ନଷ୍ଟକାରୀ, ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ। ରାମ, ଯଦି ତୁମେ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ରଖ, ଯୁଦ୍ଧ କରି ତୁମର ପ୍ରତାପ ଦେଖା; କିମ୍ବା ମୋ ଏଣିକିରେ ତୁମେ ନିଜ ଦେହ ଛାଡ଼ି ଶ୍ରୀର ଲୋକକୁ ଯାଅ, କିମ୍ବା ମୁଁକୁ ମାରିଦିଅ।” ପ୍ରଭୁ କହିଲେ—“ସତ୍ୟରେ, ବୀରମାନେ ଅଭିମାନ କରିନାହିଁ; ସେମାନେ କେବଳ ପ୍ରତାପ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି। ଆମେ ଏହି ଦୁଃଖିତ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁର ସମ୍ମୁଖୀନ ଲୋକଙ୍କ ଖାଲି କଥାକୁ ଗଣ୍ୟ କରିନାହିଁ, ଓ ରାଜା।” ଶୁକଦେବ କହିଲେ, “ଜରାସନ୍ଧ ଦୁଇ ମାଧବଙ୍କୁ ଘେରି, ବଡ଼ ଦଳ, ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ଝଣ୍ଡା ସହିତ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେପରି ବାତାସ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଧୂଳିର ମେଘରେ ଆବୃତ କରେ। ଯୁଦ୍ଧ ମଝିରେ, ହରି ଓ ରାମଙ୍କ ଦୁଇ ରଥ, ଗରୁଡ଼ ଓ ତାଳ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ, ଦେଖି, ମହିଳାମାନେ ପ୍ରାଚୀନ ଦୁର୍ଗ, ଦୁର୍ଗ ଦ୍ୱାର, ଦେଉଳ ଓ ଦୁର୍ଗ ଦୁଆରରେ ଶରଣ ନେଲେ, ଦୁଃଖ ଓ ଅସ୍ପଷ୍ଟତାରେ ଡୁବିଗଲେ। ହରି ଦେଖିଲେ, ନିଜ ସେନା, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଯାହାକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ଶତ୍ରୁ ଦଳର ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରବର୍ଷାରେ ପୁନିପୁନି ପୀଡ଼ିତ ହେଉଛି। ସେ ନିଜ ଶାରଙ୍ଗ ଧନୁଷର ତିରୁଳି ମାନେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଇଲେ। ତାଙ୍କର ତୁଣୀରୁ ତୀର ଉଠାଇ, ଧନୁଷରେ ପରି, ତୀରବନ୍ଦୁକର ମଧୁର ଶବ୍ଦ କରି, ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ପଦାତିମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ, ଏବଂ ଚକ୍ର ତାଙ୍କର ହାତରୁ ଚାଲିଗଲାନି। ହାତୀମାନେ ଭଙ୍ଗ ଦନ୍ତ ନେଇ ଏକ ଏକ କରି ଚିତ୍ରା ହେଲେ; ଘୋଡ଼ାମାନେ ତୀରରେ ଗଳା କଟି ଚିତ୍ରା ହେଲେ; ରଥ, ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ା, ଝଣ୍ଡା, ଚାଳକ, ନେତାମାନେ ମୃତ, ପଦାତିମାନେ ହାତ, ଜଙ୍ଘା, ଗଳା କଟି, ବିକ୍ରୀତ ହେଲେ। ଏହିପରି ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଅଙ୍ଗ କଟାଯାଇ, ରକ୍ତର ନଦୀ ଏକ ଏକ କରି ବହିଗଲା, ତାହାରେ ହାତ, ଘୋଡ଼ାର ମୁଣ୍ଡ, ମନୁଷ୍ୟର ଖପର, କଛୁଆ ପରି ଶରୀର, ଏବଂ ମୃତ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଭରିଗଲେ। ଏହି ରକ୍ତ ନଦୀରେ ହାତ ତରଙ୍ଗ, କେଶ ଜଳଜାଳ, ଧନୁଷ ଧାରା, ଅସ୍ତ୍ର ତଳ ଆଉ ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଉପସ୍ଥିତ, ଭୟଙ୍କର ଝରା ତାଲୱାର ଉପରେ ଘୁରୁଥିବା, ଚମକୁଥିବା ମଣି, ମୁକ୍ତା, ଅଳଙ୍କାର, ପଥର ଦେଖାଯାଉଥିଲା।