ଏହି ଉତ୍କଳ ଭାଷାରେ ଏକ ଶ୍ରଦ୍ଧାମୟ ଏବଂ ଜୀବନ୍ତ କଥା ଆରମ୍ଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ, ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଉଛନ୍ତି, “ହେ ରାଜା, ଏହି ଜଗତକୁ ଏକ ସ୍ୱପ୍ନ, ମାୟା ଓ କଳ୍ପନା ଭାବରେ ଦେଖ; ନିଜକୁ ନିଜେ ଜାଣ, ଏବଂ ମନକୁ ଶାନ୍ତ ଓ ସମଭାବ ରଖ, ହେ ସ୍ୱାମୀ।” ତାପରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କହିଲେ, “ହେ ଦାନର ନାଥ, ତୁମେ ଯେଉଁ ଭଲ କଥା କହୁଛ, ସେଗୁଡିକ ମୋତେ କେବେ ତୃପ୍ତି ଦେଇପାରିନାହିଁ, ଯେପରି ଏକ ମର୍ତ୍ୟ ନେକ୍ତର ପାଇଲେ ତୃପ୍ତି ନହୁଏ।” ଏହି ମଧୁର କଥାଗୁଡିକ ମନରେ ଅବିଚଳିତ ରହିପାରିନାହିଁ, କାରଣ ମନ ନିଜ ପୁଅ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତିର ଦୁଷ୍ଟ ଶିକ୍ତିରେ ଅନ୍ୟତମ; ଏହା ଆକାଶରେ ତୁଡ଼ିଯାଉଥିବା ବିଜୁଳି ଭଳି। ଏହି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଇଚ୍ଛାକୁ କେଉଁ ମଣିଷ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରିବ? ସେ ଯଦୁବଂଶରେ ଅବତରି, ପୃଥିବୀର ଭାର ହଟାଇବା ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି। ସେ ନିଜ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ସୃଷ୍ଟି କରି, ଗୁଣଗୁଡିକୁ ବିଭାଜିତ କରି, ପରେ ଏହାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା, ତାଙ୍କୁ, ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଲୀଳାର ଅଧିଶ୍ୱର, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଚଳିଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ, ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ଏହିପରେ ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ, ଯଦୁବଂଶୀ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ରାଜାଙ୍କ ଭାବନା ବୁଝି, ମିତ୍ରମାନେ ଅନୁମତି ଦେଲେ, ସେ ଯଦୁବଂଶର ନଗରକୁ ପୁନଃ ଫେରିଗଲେ। ସେ ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପାଣ୍ଡବମାନେ ବିଷୟରେ କ’ଣ କରିଥିଲେ, ତାହା ଏବଂ ସେ ନିଜେ ଯେଉଁ କାରଣରେ ପଠାଯାଇଥିଲେ, ସମସ୍ତ କଥା ଜଣାଇଲେ। ଏହିପରେ ଏକ ଅଧ୍ୟାୟର ସମାପ୍ତି ହେଲା; ଏହା ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ଶ୍କନ୍ଧର ପ୍ରଥମ ଅର୍ଧର ଉନଞ୍ଚାଳିଶ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ। ଏବେ ଶୁକଦେବ କହିଲେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, କଂସର ପତ୍ନୀ ଅସ୍ତି ଓ ପ୍ରାପ୍ତି, ପତିର ମୃତ୍ୟୁରେ ଶୋକିତ, ନିଜ ବାପାଘରକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ମାଗଧ ରାଜା ଜରାସନ୍ଧଙ୍କୁ, ଯେଉଁଠି ଦୁଃଖିତ ହେଉଥିଲେ, ନିଜ ଵିଧ୍ୱା ହେବାର କାରଣ ସମସ୍ତ କଥା ଖୋଲି କହିଲେ। ଏହି ଅସୁଖଦ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି, ରାଜା ଜରାସନ୍ଧ ଦୁଃଖ ଓ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଯଦୁବଂଶକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରୟାସ କଲେ। ସେ ବିସ୍ତୃତ ଏକ ଅଭ୍ୟୁହା, ଏକ୍ଷୌହିଣୀ ଏକ୦ ଓ ତିନି ଅଧିକ ସେନା ନେଇ, ମଥୁରା ନଗରକୁ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ଦେଲେ। ଏହି ସେନା ଦେଖି, ଏକ ସମୁଦ୍ର ଭଳି ବିସ୍ତୃତ, ଏବଂ ନିଜ ନଗର ଘେରାଯାଇଥିବା, ଲୋକମାନେ ଭୟଭୀତ, କୃଷ୍ଣ ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ବିଚାର କଲେ। ପ୍ରଭୁ ହରି ନିଜ ମାନବ ରୂପରେ ନିଜ ଅବତାରର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ସମୟ, ସ୍ଥାନ ଓ ପରିସ୍ଥିତି ବିଚାର କଲେ। “ଏହି ଭାରସାମ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ, ଯେଉଁ ମାଗଧ ରାଜା ନିଜ ଅଧିନ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ଏକଠା କରିଛି, ମୁଁ ନଷ୍ଟ କରିବି। ଏହି ସେନା, ଏକ୍ଷୌହିଣୀ ସଂଖ୍ୟାରେ, ଏହାର ଅଶ୍ୱ, ରଥ, ହାତୀ, ଏବଂ ସେନାପତିମାନେ ନଷ୍ଟ ହେବେ, କିନ୍ତୁ ମାଗଧ ରାଜା ମାରାଯିବେ ନାହିଁ; ସେ ପୁନି ସେନା ଏକଠା କରିବ। ଏହି ମୋ ଅବତାରର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ—ପୃଥିବୀର ଭାର ହଟାଇବା, ଧର୍ମର ରକ୍ଷା, ଏବଂ ଅଧର୍ମୀମାନେ ନଷ୍ଟ କରିବା। ଏକ ଅନ୍ୟ ଶରୀର ମଧ୍ୟ ଧର୍ମର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ମୁଁ ଧାରଣ କରିଛି, ଯେତେବେଳେ ଅଧର୍ମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ତାହା ନିବାରଣ ପାଇଁ।” ଏହିପରେ, ଗୋବିନ୍ଦ ଏପରି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଦୁଇଟି ରଥ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ଭଳି ଦ୍ୱୀପ୍ତିମାନ, ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ସହିତ ଆକାଶରୁ ପ୍ରକଟ ହେଲା। ଦେବୀୟ ପ୍ରାଚୀନ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡିକ ମଧ୍ୟ ଆସିଗଲା; ଦେଖି, ହୃଷୀକେଶ ସଙ୍କର୍ଷଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ଉତ୍କଳ, ଯଦୁମାନେ ଉପରେ ଆସିଥିବା ବିପଦ ଦେଖ; ଏହି ତୁମର ରଥ ଓ ପ୍ରିୟ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡିକ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ଆମେ ଜନ୍ମ ନେଇଛୁ; ଧର୍ମୀମାନେ ଉପରେ ଆନନ୍ଦ ଆଣିବା, ଏହି ପୃଥିବୀର ଭାର, ଏକ୍ଷୌହିଣୀ ଏକ୦ ଓ ତିନି ନଷ୍ଟ କର।” ଏହି ଭଳି ମନ୍ତ୍ରଣା କରି, ଦଶାର୍ହଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ, ଏକାଗ୍ର ଏବଂ ଶସ୍ତ୍ରସଜ୍ଜ, ଏକ ସାନା ସେନା ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଯାତ୍ରା କଲେ। ହରି, ଦାରୁକା ରଥୀ ଭାବେ, ନିଜ ସଙ୍ଖ ବାଜାଇ ଯାତ୍ରା କଲେ; ଏହା ଦେଖି, ଶତ୍ରୁ ସେନାମାନେ ଭୟ ଓ କମ୍ପନରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ମାଗଧ ରାଜା ଜରାସନ୍ଧ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ କୃଷ୍ଣ, ନିମ୍ନତମ ମଣିଷ, ମୁଁ ତୁମେ, ଏକ ଶିଶୁ, ସହିତ ଲଜ୍ଜାରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ; ତୁମେ ଅନ୍ୟମାନେ ପଛରେ ଲୁଚିଥିବା, ହେ ମୂଢ଼, ଚାଲିଯାଉ, ନିଜ ବନ୍ଧୁଘାତକ, ମୁଁ ତୁମେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ।” “କିନ୍ତୁ ତୁମେ, ରାମ, ଯଦି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଅଛି, ଯୁଦ୍ଧ କର, ତୁମର ପ୍ରତାପ ଦେଖା; କିମ୍ବା ମୋର ଅସ୍ତ୍ରରେ ଶରୀର ଛାଡ଼ି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଅ, କିମ୍ବା ମୋତେ ମାର।” ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ, “ବୀରମାନେ କେବେ ଡ଼ଙ୍ଗା ମାରିନାହିଁ; ସେମାନେ କାମ କରି ଦେଖାନ୍ତି। ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ବ୍ୟକ୍ତିର କଥା ଗୁଡିକୁ ଗଣ୍ତି ନିଅନାହିଁ, ହେ ରାଜା।” ତାପରେ ଶୁକଦେବ କହିଲେ, ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ପୁଅ ଦୁଇ ମାଧବଙ୍କୁ ବଡ଼ ସେନା, ରଥ, ହାତୀ, ଅଶ୍ୱ, ଝଣ୍ଡା ସହିତ ଘେରି ନେଲେ, ଏକ ଧୂଲି ମେଘ ଭଳି ବାୟୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଆବୃତ କରେ। ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ହରି ଓ ରାମଙ୍କ ଦୁଇ ରଥ, ଗରୁଡ ଓ ତାଳ ଚିହ୍ନ ସହିତ, ଦେଖି ମହିଳାମାନେ ପୁରାତନ ଦୁର୍ଗ, ଦେବାଳୟ, ଦ୍ୱାର ଓ ଗୃହରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ; ଶୋକ ଓ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ। ହରି ନିଜ ସେନା—ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ଯାହାକୁ ଆଦର କରନ୍ତି—ପୁନିପୁନି ଶତ୍ରୁ ସେନାର ତୀବ୍ର ଅସ୍ତ୍ରବର୍ଷାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ନିଜ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁଷ ର ତଣ୍ଡ ଶବ୍ଦ କରିଲେ। ତାପରେ, ତୀର ତୋଳି, ଧନୁଷରେ ଚାପି, ଶତ୍ରୁ ସେନାର ରଥ, ହାତୀ, ଅଶ୍ୱ, ଓ ପଦାଟୀମାନେ ଉପରେ ତୀବ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା କଲେ; ଚକ୍ର ତାଙ୍କ ହାତରୁ କେବେ ଯାଇନାହିଁ। ହାତୀମାନେ ଭାଙ୍ଗି ଗଲେ, ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ଗଳା ତୀରରେ କଟି ଯାଇଲା, ରଥମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଅଶ୍ୱ, ଝଣ୍ଡା, ରଥୀ, ନେତାମାନେ ମରିଗଲେ; ପଦାଟୀମାନେ ହାତ, ଜଂଘା, ଗଳା କଟି ଏଠାଏଠି ପଡ଼ିରହିଲେ।