ଏହି ସମୟରେ, ବିଦୁର ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ନିଜ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଉଛନ୍ତି—"ହେ ରାଜା, ଯଦି ଆପଣ ଏହି ଜଗତରେ ନ୍ୟାୟ ଓ ନିଷ୍ପକ୍ଷତାକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ, ତେବେ ଅପମାନ ଓ ଅନ୍ଧକାରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ। ଏହିପରି ଦୁଃଖରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ପାଣ୍ଡବ ଓ ନିଜ ସନ୍ତାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସମଦୃଷ୍ଟି ରଖନ୍ତୁ। ଏହି ଜଗତରେ କେହି କାହା ସହିତ ସଦା ସଂଯୁକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି—ଏକ ଦେହ ମଧ୍ୟ ସର୍ବଦା ସାଙ୍ଗ ରହେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ପତ୍ନୀ, ପୁତ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କ ବିଷୟରେ କଥା କଣ? ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଏକା ଆସେ, ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଏକା ଯାଏ; ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ଭଲ କି ବୁଡ଼ିଆ, ସେଠି ମଧ୍ୟ ଏକା ଭୋଗ କରେ। ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ଅର୍ଜିତ ଧନ ଅବିବେକୀ ଲୋକମାନେ ହରଣ କରନ୍ତି, ଯେପରି ଜଳଖୋର ଲୋକେ ମିତ୍ରତାର ଭଣ୍ଡରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଜଳ ଶୋଷଣ କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ଲୋକ ଅବିବେକରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ସହଯୋଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ଜୀବନ, ଧନ, ପୁତ୍ର ଏବଂ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କୁ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବସ୍ଥାରେ ଛାଡ଼ି ଦିଅନ୍ତି। ଏପରି ଲୋକ, ଅପରାଧ ନେଇ ନିଜ ଧର୍ମରୁ ବିମୁଖ ହୋଇ, ଅନ୍ଧକାରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ। ତେଣୁ, ହେ ରାଜା, ଏହି ଜଗତକୁ ସ୍ଵପ୍ନ, ମାୟା ଓ ମୃଷା ବୋଲି ଦେଖନ୍ତୁ, ନିଜେ ନିଜକୁ ଚିହ୍ନନ୍ତୁ, ଏବଂ ସମଚିତ୍ତ ଓ ଶାନ୍ତ ରୁହନ୍ତୁ।" ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଭକ୍ତିଭାବରେ କହିଲେ, "ହେ ଦାନବୀର, ଆପଣଙ୍କର ଏହି ଶୁଭ ବାଣୀ ସଦା ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ, ଯେପରି ମଣିଷ ଅମୃତ ପାଇଲେ ତଥାପି ତାହାରେ ତୃପ୍ତି ହୁଏ ନାହିଁ। ତଥାପି, ମୃଦୁ ଶବ୍ଦ ମନରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିପାରେ ନାହିଁ, କାରଣ ମନ ପୁତ୍ରାସକ୍ତିର ବିଷରେ ଅଶାନ୍ତ ଥାଏ, ଯେପରି ଆକାଶରେ ବିଜୁଳି ଦୀର୍ଘ ଥାଏ ନାହିଁ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଇଚ୍ଛାକୁ କିଏ ବଦଳାଇପାରିବ? ସେ ଯେଉଁଥିରେ ଯଦୁବଂଶରେ ଅବତରଣ କରି, ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି। ଯିଏ ନିଜ ଅପାର ଶକ୍ତିରେ ସୃଷ୍ଟି କରି, ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ବିଭାଜିତ କରି, ପୁନଃ ସେହି ସୃଷ୍ଟିରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ସେହି ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଲୀଳାମୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।" ଏପରି ଭାବେ ରାଜାଙ୍କ ଅନୁଭାବ ବୁଝି, ସେହି ଯଦୁବଂଶୀ ବିଦୁର ନିଜ ସହଯୋଗୀଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ପୁଣି ଯଦୁନଗରୀକୁ ଫେରିଗଲେ। ସେଠାରେ ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ବିଷୟରେ ଯାହା କିଛି ଘଟିଥିଲା, ତାହା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ପ୍ରଥମ ଅର୍ଧର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଉନଚାଳିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅସ୍ତି ଓ ପ୍ରାପ୍ତି—କଂସଙ୍କ ଦୁଇ ରାଣୀ—ନିଜ ପତିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ଶୋକରେ ପିତା ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ମଗଧର ରାଜା, ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ, ନିଜମାନେ ବିଧବା ହେବାର ସମସ୍ତ କାରଣ କହିଦେଲେ। ଏହି ଅପ୍ରିୟ ଖବର ଶୁଣି, ରାଜା ଜରାସନ୍ଧ ଶୋକ ଓ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଯଦୁବଂଶକୁ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ ବଡ଼ ପ୍ରୟାସ କଲେ। ସେ ବିଶେଷ ଚବିଶି ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ନେଇ ମଥୁରାକୁ ଚାରିପଟେ ଅଘାତ କଲେ। ଏହି ଅପାର ସେନା, ସମୁଦ୍ର ପରି ଫୁଲିଉଠିଥିବା, ଏବଂ ନିଜ ନଗର ଚାରିପଟେ ଅବରୋଧ ହୋଇଥିବା ଦେଖି, ଏବଂ ନିଜ ପ୍ରଜା ଭୟଭୀତ ହେଉଥିବା ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା କଲେ। ପ୍ରଭୁ ହରି ନିଜ ମାନବ ଅବତାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ସମୟ, ସ୍ଥାନ ଓ ପରିସ୍ଥିତି ବିଚାର କରି କହିଲେ—"ଏହି ଭାରତର ଭାର ଭାବେ ଏଠାରେ ଯେଉଁ ସେନା ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛି, ଏହାକୁ ନଶ୍ଟ କରିବି, କିନ୍ତୁ ମଗଧର ରାଜାକୁ ମାରିବି ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ପୁଣି ସେନା ଗଠନ କରିବ। ଏହି ଅବତାରର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି, ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ କରିବା, ସାଧୁମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଓ ଅନ୍ୟାୟୀଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବା। ଧର୍ମର କ୍ଷୟ ଦେଖି, ଆଉ ଏକ ଦେହ ଧାରଣ କରି ଅଧର୍ମକୁ ନଶ୍ଟ କରିଥାଏ।" ଏପରି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଆକାଶରୁ ଦୁଇଟି ରଥ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ ଦେବତା ଅସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଆସିଗଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ହୃଷୀକେଶ ସଂକର୍ଷଣଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଦେଖ, ଏହି ଦୁଃଖ ଯଦୁମାନେ ଉପରେ ପଡ଼ିଛି; ଏଠାରେ ତୁମର ରଥ ଏବଂ ପ୍ରିୟ ଅସ୍ତ୍ର ଉପସ୍ଥିତ। ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ଆମେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛୁ, ଧର୍ମରକ୍ଷା ପାଇଁ, ପୃଥିବୀର ଏହି ଚବିଶି ସେନା ଭାରକୁ ହଟାଇବା ପାଇଁ।" ଏପରି ସମ୍ମତି ହେବା ପରେ, ଦଶାର୍ହଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ, ପ୍ରାଚୀନ କଳରୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସଜ୍ଜ, ଅଳ୍ପ ସେନା ନେଇ, ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ସମେତ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଚାଲିଗଲେ। ହରି, ଦାରୁକଙ୍କୁ ରଥୀ କରି, ନିଜ ଶଂଖ ଧ୍ୱନି କଲେ, ଯାହା ଶତ୍ରୁସେନାର ହୃଦୟରେ ଭୟ ଓ କମ୍ପନ ସୃଷ୍ଟି କଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ମଗଧର ରାଜା କହିଲେ—"ହେ କୃଷ୍ଣ, ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ, କାରଣ ତୁମେ ବାଳକ, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପଛରେ ଲୁଚିଛ; ମୋତେ ଲଜ୍ଜା ଲାଗୁଛି। ଯାଅ, ବନ୍ଧୁଘାତକ, ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ରାମ, ଯଦି ତୁମର ଶ୍ରଦ୍ଧା ଅଛି, ଯୁଦ୍ଧ କର, ତୁମର ପରାକ୍ରମ ଦେଖା। ବା ମୋର ବାଣରେ ବିଧ୍ୱଂସ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଅ, ବା ମୋତେ ମାର।" ଶ୍ରୀଭଗବାନ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ବୀରମାନେ କେବେ ବଡ଼ଈ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନେ କେବଳ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରମାଣ ଦେଉଛନ୍ତି। ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ଏବଂ ବ୍ୟାକୁଳ ଲୋକଙ୍କ ଶବ୍ଦକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉ ନାହିଁ।" ଏହାପରେ, ଜରାସନ୍ଧର ପୁଅ ଦୁଇ ମାଧବଙ୍କୁ ଘେରି, ବିପୁଳ ସେନା, ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ଧ୍ୱଜା ଆଦି ସହିତ, ଯେପରି ବାୟୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଧୂଳିର ମେଘରେ ଆବୃତ କରେ, ତେଣୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଗରୁଡ଼ ଓ ତାଳଚିହ୍ନ ଅଙ୍କିତ ଦୁଇ ରଥ ଦେଖି, ଯଦୁନାଗରୀର ମହିଳାମାନେ ପ୍ରାଚୀନ ଦୁର୍ଗ, ମହଲ ଓ ଦ୍ୱାରଦେଉଳରେ ଶରଣ ନେଇ, ଭୟ ଓ ଅବସାଦରେ ଡୁବିଗଲେ। ହରି ଦେଖିଲେ ଯେ, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ଯାହାକୁ ମାନ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେ ନିଜ ସେନା ପୁନଃ ପୁନଃ ଶତ୍ରୁମୁକୁରୁ ମୃତ୍ୟୁବର୍ଷିତ ତୀରରେ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ହେଉଛି। ସେ ତାଙ୍କର ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁ ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱନିରେ ଟାଣିଲେ।