ଯେତେବେଳେ କୁନ୍ତୀ ଦେବୀ ତାଙ୍କର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ସେ ତାଙ୍କର ନିକଟତମ ବନ୍ଧୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିଲେ। କୃଷ୍ଣ, ଯିଏ ଭକ୍ତଙ୍କ ଶରଣ ଏବଂ ପ୍ରିୟ, ଏବଂ ରାମ, କମଳନୟନ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ମାମାଘର ଶିଶୁମାନେ—ପାଣ୍ଡବମାନେ—କୁ ଅନେକ ସ୍ନେହର ସହିତ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି। କୁନ୍ତୀ ଚିନ୍ତା କରିଲେ, "ମୋର ସହପତ୍ନୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଏକ ମୃଗୀ ପରି ଭୟଭୀତ ଅଛି, ଏହି ସମୟରେ କୃଷ୍ଣ ମୋତେ ଓ ମୋ ପିତୃହୀନ ପୁଅମାନେକୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେବେ।" ସେ ଭାବିଲେ, "ହେ କୃଷ୍ଣ, କୃଷ୍ଣ! ହେ ମହାୟୋଗୀ, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା! ମୁଁ ଓ ମୋ ପୁଅମାନେ ଏହି ଦୁଃଖସାଗରରେ ବୁଡ଼ୁଛୁ, ଆପଣଙ୍କ ଶରଣରେ ଆସିଛି, ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ହେ ଗୋବିନ୍ଦ!" ସେ କହିଲେ, "ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣ ବିନା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶରଣ ଦେଖୁନାହିଁ, ଯିଏ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଭୟଙ୍କର ସାଗରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି। ହେ କୃଷ୍ଣ, ପରିଶୁଦ୍ଧ, ପରମାତ୍ମା, ଯୋଗେଶ୍ୱର, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛି।" ଏପରି ଭାବରେ ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁ ବନ୍ଧବୀ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଦୁଃଖରେ ଭାସିଥିବା କୁନ୍ତୀ ବିନୟରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଉଦାର ଓ ନିଷ୍ପକ୍ଷ ବିଦୁର ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅକୃର ତାଙ୍କୁ ପୁଅମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କଥା ଦେଖାଇ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ରାଜା ଯିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, ସେ ତାଙ୍କର ପକ୍ଷପାତୀ ଭାଇ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି, ସମ୍ବନ୍ଧୀ ଓ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭଲ ଇଚ୍ଛା ସହିତ କହିଲେ। ଅକୃର କହିଲେ, "ହେ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ବଂଶଜ, ତୁମେ କୁରୁବଂଶର ମହିମା ବଢ଼ାଉଛ, ଏବେ ତୁମର ଭାଇ ପାଣ୍ଡୁ ଚଳିଗଲେ, ତୁମେ ରାଜ୍ୟର ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଛ। ଯଦି ତୁମେ ନ୍ୟାୟରେ ଭୂମିର ଶାସନ କରିବ, ଲୋକମାନେକୁ ଧର୍ମରେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବ, ଏବଂ ନିଜ ପକ୍ଷରେ ଅପେକ୍ଷା ରଖିବ, ତେବେ ତୁମେ କୀର୍ତି ଓ ଶ୍ରେୟସ୍ ପାଇବ।" "ଯଦି ଏହିପରି ନ କରିବ, ତେବେ ତୁମେ ନିନ୍ଦିତ ହେବା ଓ ଅନ୍ଧକାରରେ ପଡ଼ିବ। ପାଣ୍ଡବ ଓ ତୁମ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ସମଭାବରେ ଦେଖ। ଏହି ସଂସାରରେ କେହି କାହା ସହ ପରିଚୟ ଚିରକାଳ ରହେ ନାହିଁ—ନିଜ ଦେହ ସହିତ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ତେବେ ଜନାନୀ, ପୁତ୍ର, ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କଣ କହିବେ?" "ଜୀବ ଏକାକି ଜନ୍ମ ନେଉଛି ଓ ଏକାକି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ; ସ୍୵ୟଂ କର୍ମଫଳ ଉପଭୋଗ କରେ। ଅନ୍ୟାୟରେ ଅର୍ଥ ଉପାର୍ଜନ କଲେ, ତାହାକୁ ଅନ୍ୟ ଅବିବେକୀ ଲୋକ ନେଇଯାନ୍ତି, ଯେପରି ଜଳଜନ୍ତୁ ମିତ୍ରତା ନାମରେ ଜଳ ନେଇଯାନ୍ତି। ଯିଏ ଅବିବେକରେ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟରେ ଧାରଣ କରେ, ସେ ଜୀବନ, ଧନ, ପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବସ୍ଥାରେ ତାହାକୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ। ସେ ପାପ ଗ୍ରହଣ କରି, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରୁ ବିମୁଖ ହୋଇ, ଅନ୍ଧକାରରେ ପ୍ରବେଶ କରେ।" "ଏହିଠାରୁ, ଏହି ଜଗତକୁ ସ୍୵ପ୍ନ, ମାୟା ଓ ମୃଷା ଭାବି, ନିଜକୁ ନିଜେ ଚିହ୍ନିବା ଓ ସମଭାବ ରଖିବା ଉଚିତ।" ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କହିଲେ, "ହେ ଦାନଶୀଳ, ତୁମେ ଯେପରି ଶୁଭ କଥା କହୁଛ, ମୁଁ ତାହାରେ ତୃପ୍ତି ଅନୁଭବ କରେନି, ଯେପରି ମାନବ ଅମୃତ ପାଇଲେ ତୃପ୍ତି ହୁଏନାହିଁ। କିନ୍ତୁ, ମୃଦୁ କଥା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପୁଅମାନେ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଯେପରି ମନରେ ବିଷ ହେଉଛି, ତେଣୁ ତାହା ହୃଦୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହେନାହିଁ, ଯେପରି ଆକାଶରେ ବିଜୁଳି ଦୀର୍ଘ ରହେନାହିଁ।" "ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଇଚ୍ଛା କିଏ ବଦଳାଇପାରିବ? ଯିଏ ଯଦୁବଂଶରେ ଅବତରଣ କରି, ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି। ଯିଏ ନିଜ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ସୃଷ୍ଟି ତିଆରି କରି, ଗୁଣମାନେ ବିଭାଜନ କରି, ପୁନଃ ତାହାରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ସେହି ଲୀଳାମୟ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।" ଏପରି ଭାବରେ ରାଜାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବୁଝି, ଯଦୁବଂଶୀ ଅକୃର ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ଯଦୁନଗରୀକୁ ପୁନଃ ଫେରିଗଲେ। ସେ ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖବର ଦେଲେ, ଯାହା ପାଇଁ ସେ ପଠାଯାଇଥିଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ପ୍ରଥମାର୍ଧର ଉନଚାଳିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏହିପରେ ଶୁକଦେବ କହିଲେ, "ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, କଂସଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଅସ୍ତି ଓ ପ୍ରାପ୍ତି ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀର ମୃତ୍ୟୁରେ ଶୋକାକୁଳ ହୋଇ ବାପା ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖର କାରଣ ଜଣେଇଲେ। ଏହି ଦୁଃଖଦ ଖବର ଶୁଣି, ମଗଧର ରାଜା ଜରାସନ୍ଧ ଶୋକ ଓ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଯଦୁବଂଶକୁ ନଶ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ବଡ଼ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ସେ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଅନ୍ତର୍ଗତ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଏକୋଇଶ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ସହିତ ମଥୁରାକୁ ଚାରିପାଖରେ ଅବରୋଧ କଲେ।" ଏପରି ଅସୀମ ସେନା, ସମୁଦ୍ର ପରି ବିସ୍ତୃତ, ଓ ନିଜ ନଗର ଅବରୋଧ ଓ ଜନମାନସର ଭୟ ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ଚିନ୍ତା କଲେ। ପ୍ରଭୁ ହରି ମନେ ମନେ ଭାବିଲେ, "ମୋ ଅବତାରର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ସମୟ, ସ୍ଥାନ ଓ ପରିସ୍ଥିତି ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଭୂମିର ଭାର ନଶ୍ଟ କରିବା। ଏହି ସେନାମାନେ ମଗଧର ରାଜା ଦ୍ୱାରା ଆନାଯାଇଛି, ମୁଁ ଏହାକୁ ବିନାଶ କରିବି, କିନ୍ତୁ ମଗଧର ରାଜାକୁ ମାରିବି ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ପୁନଃ ସେନା ଗଠନ କରିବ। ଏହି ମୋ ଅବତାରର ଲକ୍ଷ୍ୟ—ଧର୍ମର ରକ୍ଷା, ଅଧର୍ମର ନାଶ। ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଦେହ ଧାରଣ କରି ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରେ, ଏବଂ ଅଧର୍ମ ଆସିଲେ ତାହାକୁ ନଶ୍ଟ କରେ।" ଏମିତି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଦୁଇଟି ଦିବ୍ୟ ରଥ ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ସହ ଆକାଶରୁ ଆସିଲା। ପ୍ରାଚୀନ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଦେଖାଦେଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ହୃଷୀକେଶ ସଂକର୍ଷଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ମହାବଳ, ଯଦୁମାନେ ଉପରେ ଏହି ବିପଦ ଆସିଛି, ଏହା ଦେଖ; ତୁମର ରଥ ଓ ପ୍ରିୟ ଅସ୍ତ୍ର ଆସିଛି। ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ଆମେ ଜନ୍ମ ନେଇଛୁ—ପୃଥିବୀର ଭାର, ଏହି ଏକୋଇଶ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା, ନଶ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ।" ଏପରି ସମ୍ମିଳିତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସହ, ଦଶାର୍ହଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ପ୍ରାଚୀନ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଅଳ୍ପ ସେନା ସହ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ହରି, ଦାରୁକଙ୍କୁ ସାରଥି କରି, ଶଂଖ ଧ୍ୱନି କରି ଯାଉଥିବା ସମୟରେ, ଶତ୍ରୁ ସେନାମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଭୟ ଓ କମ୍ପନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।