ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି—ଗାନ୍ଦିନୀଙ୍କ ପୁଅ ଅକୃରୁର, ବିଭିନ୍ନ ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ବାହ୍ଲୀକ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁଅ, ଭାରଦ୍ୱାଜ ଏବଂ ଗୌତମ, କର୍ଣ୍ଣ, ସୁୟୋଧନ, ଅଶ୍ୱଥାମା, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବନ୍ଧୁମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଅକୃରୁର ଏଠାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣଙ୍କୁ ଉଚିତ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଏବଂ ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଅକୃରୁର ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର କୁଶଳକ୍ଷେମ ଜାଣିଲେ। ଅକୃରୁର କିଛି ମାସ ସେଠାରେ ରହିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ରାଜାଙ୍କର ଚରିତ୍ର ଓ ଚଳଚଳନ ଶିଖିବାକୁ ଚାହିଲେ। ରାଜା ଅସଦ୍ବୁଦ୍ଧି, ଅସାର ଓ ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ। ଅକୃରୁର ଦେଖିଲେ ଯେ, ରାଜା ପୃଥାପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ତେଜ, ପ୍ରାକ୍ରମ, ବିନୟ ଓ ଲୋକପ୍ରିୟତାକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁନଥିଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେ ଯେଉଁ ଅନ୍ୟାୟ କରିଥିଲେ—ବିଷ ଦେଇବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୁଷ୍କର୍ମ—ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୃଥା ଓ ବିଦୁର ଅକୃରୁରଙ୍କୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କୁହିଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ପୃଥା, ତାଙ୍କର ଭାଇ ଅକୃରୁରଙ୍କୁ ଆସିଥିବା ଦେଖି, ନୟନେ ଜଳ ଆଣି, ଜନ୍ମଭୂମିକୁ ସ୍ମରଣ କରି ତାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେ କହିଲେ, “ମୃଦୁଭାବୀ, ମୋ ପିତାମାତା, ଭାଇ, ଭଉଣୀ, ଭାଉଜ, ଭାଉଣୀ, ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ଆମକୁ ଏଉଁ ଭିତରେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି କି? ମୋ ଜ୍ଞାତି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଯିଏ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ଓ ପ୍ରିୟ, ଏବଂ ଲୋଟସ୍ ନୟନ ରାମ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ମାମାଘରର ଶିଶୁମାନୋ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି କି? ମୋ ସହପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ମୃଗୀ ଭଳି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ସେ ମୋତେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେବେ, ଏବଂ ମୋ ପିତୃହୀନ ପୁଅମାନୋ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେବେ। କୃଷ୍ଣ, ଏ ମହାଯୋଗୀ, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଗୋବିନ୍ଦ, ଆମେ ତୁମେ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛୁ, ଆମକୁ ଓ ମୋ ପୁଅମାନୋ ରକ୍ଷା କର। ମୁଁ ତୁମ ଚରଣକମଳ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ଦେଖୁନାହିଁ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯିଏ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଭୟଙ୍କର ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି। କୃଷ୍ଣ, ନିର୍ମଳ, ପରମାତ୍ମା, ଯୋଗେଶ୍ୱର, ଯୋଗମୂର୍ତ୍ତି, ମୁଁ ତୁମେ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।” ଏଭଳି ଆପ୍ୟାୟନ ଓ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ରାଜା, ତୁମ ମହାପ୍ରପୂର୍ବଜୀ କୁନ୍ତୀ ଦୁଃଖରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ମହାନ ବିଦୁର, ଯିଏ ସୁଖଦୁଃଖରେ ସମ, ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅକୃରୁର, କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଯୁକ୍ତି ଦେଇ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଅକୃରୁର ରାଜାଙ୍କୁ ଅନ୍ତିମ ବିଦାୟ ଦେବାକୁ ଗଲେ, ଯିଏ ନିଜ ପୁଅମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ପକ୍ଷପାତୀ ଥିଲେ, ଏବଂ ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବ ମଧ୍ୟରେ ଭଲ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କହିଲେ—“ହେ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟନ୍ବୟ, ତୁମେ କୁରୁବଂଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବଢ଼ାଉଛ। ପାଣ୍ଡୁ ଚଳିଯାଇଥିବା ପରେ ତୁମେ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଛ। ଯଦି ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ରହି, ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ନିଜ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ ଭାବ ରଖିବ, ତେବେ ସମୃଦ୍ଧି ଓ କୀର୍ତ୍ତି ପାଇବ। ନହେଲେ, ଏହି ସଂସାରରେ ଅନ୍ୟଥା ଚରଣ କଲେ, ନିନ୍ଦିତ ହେବ ଓ ଅନ୍ଧକାରରେ ପଡ଼ିବ; ଏହିଠାରେ ତୁମେ ନିଜ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ସମଭାବେ ଦେଖ। ଏହି ସଂସାରରେ କେହି କାହା ସହ ସଦାକାଳ ରହେନି, ନିଜ ଦେହ ସହିତ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ତେବେ ଜନାନୀ, ପୁଅ, ଭାଇ, ଭଉଣୀ କଥା କଣ କହିବି। ଜଣେ ଜନ୍ମ ଏକା ହୁଏ, ମୃତ୍ୟୁ ଏକା, ନିଜ କର୍ମଫଳ ଏକା ଭୋଗ କରେ। ଅନ୍ୟାୟ ଉପାୟରେ ଅର୍ଥ ସଂଗ୍ରହ କଲେ, ଅବିବେକୀ ଲୋକେ ସେଉଁଠାରୁ ନେଇଯାଆନ୍ତି, ଯେପରି ଜଳଜନ୍ତୁ ମିତ୍ରତାର ଆଡ଼ରେ ଜଳ ଚୁଷିଯାନ୍ତି। ଯିଏ ଅବିବେକରେ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ ଉପାୟରେ ସମର୍ଥନ କରେ, ସେ ନିଜ ଜୀବନ, ଧନ, ପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସବୁ ହାରାଏ। ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ନ ଉପକୃତ କରି, ପାପ ଗ୍ରହଣ କରି, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଛାଡ଼ି, ଅନ୍ଧକାରରେ ପଡ଼ିଯାଏ। ଏହିପରି, ଏହି ସଂସାରକୁ ସ୍ୱପ୍ନ, ମାୟା ଓ ମୃଗମରୀଚିକା ଭାବି, ନିଜକୁ ନିଜେ ଚିହ୍ନ, ସମଭାବ ବିକାଶ କର।” ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କହିଲେ, “ହେ ଦାନଶୀଳ, ତୁମେ ଯେପରି ମଙ୍ଗଳମୟ ଉପଦେଶ ଦେଉଛ, ମୁଁ ତାହାରେ କଦାପି ତୃପ୍ତି ପାଉନାହିଁ, ଯେପରି ମରଣଶୀଳ ଲୋକ ଅମୃତ ପାଇଲେ ତୃପ୍ତି ହୁଏନାହିଁ। ତଥାପି, ମୃଦୁବାଣୀ ମନରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହେନାହିଁ, କାରଣ ଏହି ହୃଦୟ ପୁତ୍ରାସକ୍ତିର ବିଷରେ ବ୍ୟାକୁଳ, ଯେପରି ଆକାଶରେ ଇଳେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଚମକି ରହିପାରେନାହିଁ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଇଚ୍ଛାକୁ କିଏ ବଦଳାଇପାରିବ? ଯିଏ ଯଦୁବଂଶରେ ଅବତରଣ କରିଛନ୍ତି ଧରାର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ। ଯିଏ ନିଜ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତିରେ ସଂସାର ସୃଷ୍ଟି କରି, ଗୁଣକୁ ବିଭାଜିତ କରି, ଏହି ସଂସାରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି—ସେ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଲୀଳାମୟ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।” ଏପରି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଭାବ ଅନୁମାନ କରି, ଯଦୁବଂଶୀ ଅକୃରୁର, ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ଆଉଥରେ ଯଦୁନଗରୀକୁ ଫେରିଗଲେ। ସେ ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜଣାଇଲେ, ଯାହା ପାଇଁ ସେ ପଠାଯାଇଥିଲେ। ଏହିପରି ତିରୋଧାନ ହେଲା ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର। ଏହାପରେ, ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, କଂସଙ୍କ ଦୁଇ ରାଣୀ ଅସ୍ତି ଓ ପ୍ରାପ୍ତି, ସ୍୵ାମୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ନିଜ ବାପା ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ମଗଧର ରାଜା ଜରାସନ୍ଧଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଓ ନିଜର ବିଧବାତ୍ୱ ଯାହା ପାଇଁ ହୋଇଛି, ସେ ସବୁ କୁହିଦେଲେ। ଏହି ଦୁଃଖଦ ଖବର ଶୁଣି, ରାଜା ଜରାସନ୍ଧ ଦୁଃଖ ଓ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଯଦୁବଂଶକୁ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ପ୍ରୟାସ କଲେ। ସେ ବିଶାଳ କୁଶଳୀ ସେନା—କୁଡି ଏବଂ ତିନି ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ନେଇ, ମଥୁରାକୁ ଚାରିପଟିଁଠାରୁ ଅବରୋଧ କଲେ। ଏହି ସେନା ସମୁଦ୍ର ଭଳି ଫୁଲିଯିବା ଦେଖି, ନିଜ ନଗର ଅବରୋଧ ହେବା, ଏବଂ ଜନମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଉଥିବା ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ଏହି ସ୍ଥିତିକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ।