ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ, ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଯାଇ, ପୌରବ ରାଜାବଳୀ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏହି ନଗରରେ ଅକୃର ଅମ୍ବିକାନନ୍ଦନ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ, ଭୀଷ୍ମ, ଵିଦୁର ଓ ପୃଥାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେଉଁଠି ସେ ବାହ୍ଲୀକ ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅ, ଭାରଦ୍ୱାଜ ଓ ଗୌତମ, କର୍ଣ୍ଣ, ସୁୟୋଧନ, ଅଶ୍ୱଥାମା, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ଗାନ୍ଦିନୀଙ୍କ ପୁଅ ଅକୃର ଯଥାଯଥା ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସମ୍ନିକଟକୁ ଗଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ମିତ୍ରମାନଙ୍କର କୁଶଳ ଜିଜ୍ଞାସା କଲେ, ଅକୃର ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର କୁଶଳ ପଚାରିଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଆଚରଣ ଜାଣିବା ପାଇଁ, ଯିଏ ଦୁର୍ମତି, ଅସାର ଓ ଦୁଷ୍ଟମନ୍ଦିରେ ଚାଲିଥିଲେ, ଅକୃର କିଛି ମାସ ଅଁଠି ରହିଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ଯେ, ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୃଥାନନ୍ଦନମାନଙ୍କର ତେଜ, ଶକ୍ତି, ପରାକ୍ରମ, ବିନୟ ଓ ଲୋକପ୍ରେମ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁନଥିଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେ ଯେଉଁ ଦୁଷ୍କୃତ୍ୟ କରିଥିଲେ—ବିଷ ଦେଇବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନ୍ୟାୟ—ସେଗୁଡ଼ିକ ପୃଥା ଓ ଵିଦୁର ଅକୃରଙ୍କୁ ସବୁ ଖୋଲି କହିଦେଲେ। ପୃଥା, ନିଜ ଭାଇ ଅକୃରଙ୍କୁ ଆସିଥିବା ଦେଖି, ଜନ୍ମଭୂମି ସ୍ମୃତିରେ ନୟନଜଳ ଭରା ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ନିକଟକୁ ଗଲେ ଓ କହିଲେ: “ମୃଦୁଭାଷୀ, ମୋର ପିତାମାତା, ଭାଇ, ଭଉଣୀ, ଭଉଣୀର ପୁଅ, ଭାଉଜ, ବନ୍ଧୁମାନେ କି ଆମକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି? ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଯିଏ ମୋର ମାମାଘର ପୁଅ ଓ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ଓ ଲୋଟସ୍-ନେତ୍ର ରାମ, ସେମାନେ କି ଆମ ପ୍ରତି ମମତା ରଖନ୍ତି? ମୋ ସହଧର୍ମିଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୃଗୀ ଭଳି ଦୁଃଖିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ, ସେ ମୋତେ ଓ ମୋ ପିତୃହୀନ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇଥାନ୍ତି। କୃଷ୍ଣ, କୃଷ୍ଣ, ମହାଯୋଗୀ, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ଜଗତ୍ ସ୍ରଷ୍ଟା, ମୁଁ ଓ ମୋ ଶିଶୁମାନେ ଡୁବିଯାଉଛୁ, ଗୋବିନ୍ଦ, ତୁମେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁ ଭୟାନକ ସାଗରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତିବା, ତୁମ୍ଭ ଚରଣବିନା ମୁଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ଦେଖୁନି। ଶୁଦ୍ଧ, ପରମ ଆତ୍ମା, ଯୋଗେଶ୍ୱର କୃଷ୍ଣ, ମୁଁ ତୁମେଁ ଚରଣରେ ଶରଣ ନେଉଛି।” ଏପରି ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ପୃଥା ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନେ ଓ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଦୁଃଖେ ଭାଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ନିଷ୍ପକ୍ଷ ଓ ଦୁଃଖସୁଖରେ ସମ ଥିବା ଵିଦୁର ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅକୃର, ପୃଥାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ଉପରେ ଉପଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ। ଅକୃର ଯିବାକୁ ଚାହିଲେ, ସେ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ନିକଟକୁ, ଯିଏ ନିଜ ପୁଅମାନେ ପ୍ରତି ପ୍ରେମ ଦେଖାଉଥିଲେ, ବନ୍ଧୁଓ ବାନ୍ଧବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ ଉପଦେଶ ଦେଲେ: “ହେ ଵିଚିତ୍ରବୀର୍ୟନନ୍ଦନ, ତୁମେ ଏବେ କୁରୁବଂଶର ମହିମା ବଢ଼ାଉଛ। ପାଣ୍ଡୁ ଚଳିଯାଇଛନ୍ତି, ଏବେ ତୁମେ ରାଜ୍ୟର ଦାୟିତ୍ଵ ନେଇଛ। ଯଦି ଧର୍ମପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରାଜ୍ୟ ପାଳନ କରିବ, ଜନମାନେକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବ ଓ ନିଜ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ସମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିବ, ତେବେ ତୁମେ ଶ୍ରୀ, କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କରିବ। ନହେଲେ, ଏହି ଜଗତରେ ଅନ୍ୟଥା ଚାଲିବାରେ ନିନ୍ଦିତ ଓ ଅନ୍ଧକାରକୁ ପତିତ ହେବ। ଏହି ଜଗତରେ କାହା ସହିତ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ସମ୍ପର୍କ ନାହିଁ—ନିଜ ଦେହ ସହିତ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ତେବେ ଜନାନୀ, ପୁଅ, ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କେଉଁଠି ରହିବେ? ଏଠାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମେ ଏକା ଆସେ, ଏକା ଯାଏ; ନିଜ କର୍ମଫଳ ଏକା ଭୋଗ କରେ। ଅନ୍ୟାୟ ଉପାର୍ଜିତ ଧନ ଅନ୍ୟ ମୂଢ଼ମତି ଲୋକ ନେଇଯାନ୍ତି, ଯେପରି ଲୋକ ମିତ୍ରତା ନାମରେ ରକ୍ତଚୁଷକ ଜଳ ନେଉଛି। ଯିଏ ଅବିବେକରେ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ଧନ ଦେଇ ସମର୍ଥନ କରେ, ସେ ଜୀବନ, ଧନ, ପୁଅ, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବସ୍ଥାରେ ହରାଇ ଦେଇଥାଏ। ଏପରି ଜନ ଅନ୍ୟାୟ ପାପ ନେଇ, ଯାହା ପାଇଁ ଧନ ଦେଇଥିଲେ ସେମାନେ ଛାଡ଼ି ଯାଉଛନ୍ତି, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବିଫଳ ହୋଇ, ଅନ୍ଧକାରରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ଏହିଠାରୁ, ଏହି ସଂସାରକୁ ସ୍ୱପ୍ନ, ମାୟା, ମୃଗତୃଷ୍ଣା ଭାବି, ନିଜକୁ ନିଜେ ଚିହ୍ନ, ସମବୃତ୍ତି ଓ ଶାନ୍ତି ରଖ, ହେ ନାଥ।" ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କହିଲେ: “ହେ ଦାନଶୀଳ, ତୁମେ ଯେଉଁଠି ମଙ୍ଗଳମୟ କଥା କହୁଛ, ମୁଁ ତାହାରେ ତୃପ୍ତି ପାଉନି, ଯେପରି ମନୁଷ୍ୟ ଅମୃତ ମିଳିଲେ ତୃପ୍ତି ପାଉନି। କିନ୍ତୁ, ମୃଦୁ କଥା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶିଶୁପ୍ରେମ ରୂପୀ ବିଷ ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ଥିର ହୃଦୟରେ ଏହା ଟିକି ନଥାଏ, ଯେପରି ଆକାଶରେ ବିଜୁଳି ଟିକି ନଥାଏ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଇଚ୍ଛା କିଏ ବଦଳାଇପାରିବ? ଯିଏ ଯଦୁବଂଶରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ କଲେ। ଯିଏ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ସୃଷ୍ଟି କରି, ଗୁଣକୁ ବିଭାଜନ କରି, ଏହାରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ସେଇ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଲୀଳା ମୟ, ସଂସାର ଚକ୍ରରେ ବିହାର କରୁଥିବା ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।” ଏପରି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ମନୋଭାବ ବୁଝି, ଅକୃର ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ପୁଣି ଯଦୁନଗରୀକୁ ଫେରିଲେ। ସେ ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କ’ଣ କରିଛନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ କଥା ଯାହା ପାଇଁ ସେ ପଠାଯାଇଥିଲେ, ନିବେଦନ କଲେ। ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ପ୍ରଥମ ଅର୍ଦ୍ଧର ଉନଚାଳିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଶୁକଦେବ କହିଲେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, କଂସଙ୍କ ଦୁଇ ରାଣୀ ଅସ୍ତି ଓ ପ୍ରାପ୍ତି, ସ୍ୱାମୀର ମୃତ୍ୟୁରେ ଶୋକାକୁଳ ହୋଇ, ନିଜ ବାପା ଘରକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ମାଗଧ ରାଜା ଜରାସନ୍ଧଙ୍କୁ, ଯିଏ ଦୁଃଖିତ ଥିଲେ, ନିଜ ବିଧବାବସ୍ଥାର ସମସ୍ତ କାରଣ କହିଦେଲେ। ଏହି ଦୁଃଖଦ ଖବର ଶୁଣି, ରାଜା ଜରାସନ୍ଧ ଶୋକ ଓ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଯଦୁବଂଶକୁ ନଶ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କଲେ। ସେ ଏକୋଇଶି ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ନେଇ, ଯଦୁମାନେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ମଥୁରାକୁ ଚାରିପଟି ଅଘାତ କଲେ। ସେଇ ବିଶାଳ ସେନା ସମୁଦ୍ର ସଦୃଶ ଫୁଲିଉଠିଲା, ଏବଂ ନିଜ ନଗର ଚାରିପଟି ଅବରୋଧ ହୋଇ, ଲୋକମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଉଥିବା ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ଅବସ୍ଥା ବିଚାର କଲେ। ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଭଗବାନ ହରି ନିଜ ଅବତାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ସମୟ, ସ୍ଥାନ ଓ ପରିସ୍ଥିତି ବିଚାର କରିଲେ।