ଏହି ସୃଷ୍ଟି ଯେଉଁଥିରେ ଆପଣ ନିଜେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଏହାକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ନାନା ରୂପରେ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି, ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍! ଏହି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ଶ୍ରବଣ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଅନୁଭୂତି ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭବ କରାଯାଏ। ଯେପରି ସମସ୍ତ ଜୀବରେ—ଚଳାଚଳ, ଅଚଳ—ନିଜ ଗର୍ଭରେ ନିଜ ନିଜ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେପରି ଆପଣ ମଧ୍ୟ, ହେ ପ୍ରଭୁ! ନିଜରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଜୀବମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜରେ ନିଜେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି, କାହାରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଆପଣ ନିଜର ରଜ, ତମ, ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣରେ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକୁ ସୃଷ୍ଟି, ସଂହାର ଓ ପାଳନ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହି ଗୁଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆପଣ ବନ୍ଧା ନୁହଁନ୍ତି, କାରଣ ଆପଣ ଜ୍ଞାନର ଆତ୍ମା। ଏମିତି ଅପରିଚ୍ଛିନ୍ନ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଥିବା ଦ୍ୱାରା ଆପଣର କୌଣସି ଦେହ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାଧି ନାହିଁ, ଏହିପରି ଆପଣ ଲାଗି କୌଣସି ବନ୍ଧନ ବା ମୋକ୍ଷ ନାହିଁ—ଆମେ କେବେ ଆପଣ ବିଷୟରେ ଭ୍ରମିତ ନ ହେବା। ଯେତେବେଳେ ପ୍ରାଚୀନ ବେଦୀୟ ପଥ ଅସତ୍ୟ ଓ ମିଥ୍ୟା ଧର୍ମରେ ବାଧା ପାଏ, ସେତେବେଳେ ଆପଣ ଲୋକମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ନିଜେ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣ ଧାରଣ କରି ଅବତରଣ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଏହି ଦିନେ, ହେ ପ୍ରଭୁ! ଆପଣ ନିଜ ଅଂଶରେ ବସୁଦେବଙ୍କ ଗୃହକୁ ଅବତରଣ କରିଛନ୍ତି, ପୃଥିବୀର ଭାର ହଟେଇବାକୁ, ଶତଶଃ ବିପକ୍ଷୀ ରାଜାଙ୍କ ଚୋଉଣ୍ଡ ନାଶ କରି, ଏହି ବଂଶର କୀର୍ତ୍ତି ପ୍ରଚାର କରିଛନ୍ତି। ଆଜି ଆମ ଗୃହ ଧନ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି, କାରଣ ଆପଣ—ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦେବ, ପିତୃ, ଜନ୍ତୁ, ମାନବଙ୍କ ରୂପ—ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମ ଜଳ ତିନି ଲୋକକୁ ପବିତ୍ର କରେ, ଏହି ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। କିଏ ଅନ୍ୟ ଅସ୍ଥାନକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେବେ? ଆପଣ ଭକ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ସମସ୍ତଙ୍କ ବନ୍ଧୁ, କୃତଜ୍ଞ, ଉପାସନାକାରୀଙ୍କ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି, ଲାଭ ଓ ହାନି ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏକାଏକ। ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟରେ, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ! ଆପଣ ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ଦେବତା ଓ ଯୋଗେଶ୍ୱରମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଦୟାକରି ଆମ ପରିବାର, ସ୍ତ୍ରୀ, ସନ୍ତାନ, ଧନ, ବାନ୍ଧବ, ଗୃହ, ଦେହ ଓ ଆଦିରେ ଆସକ୍ତି ଯେଉଁ ଆପଣଙ୍କ ମାୟା, ଏହାର ବନ୍ଧନ ଦୃତ ଭାବେ କଟିଦିଅନ୍ତୁ। ଏପରି ଭାବେ ଭକ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଓ ସ୍ତୁତିତ, ଭାଗ୍ୟବାନ୍ ଭଗବାନ୍ ହରି ଅକୂରଙ୍କୁ ହସି ହସି କଥା କହିଲେ, ଯେପରି ତାଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିଦେଲେ। ପ୍ରଭୁ କହିଲେ: “ତୁମେ ଆମର ଗୁରୁ, ପିତୃବନ୍ଧୁ, ସର୍ବଦା ଆଦରଣୀୟ, ଆମେ ତୁମ ନିର୍ଭରଶୀଳ, ତୁମେ ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷା, ପୋଷଣ ଓ ଦୟା ଦିଅ। ତୁମେ ଯେପରି ସତ୍ପୁରୁଷ, ସେମାନେ ସ୍ବୟଂ କଲ୍ୟାଣ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକମାନେ ସର୍ବଦା ସେବନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଦେବତାମାନେ ନିଜ ଲାଭ ପାଇଁ କାମ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସଜ୍ଜନମାନେ ତେଣୁ ନୁହଁନ୍ତି। ତୀର୍ଥ ଆସ୍ଥାନମାନେ କେବଳ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଏନାହିଁ, ଦେବତାମାନେ କେବଳ ମାଟି ଓ ପଥର ମୂର୍ତ୍ତି ନୁହଁନ୍ତି; ବରଂ ସଜ୍ଜନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର କରେ। ତୁମେ ଆମର ମଙ୍ଗଳକାମୀ, ସର୍ବୋତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ; ତେଣୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଯାଅ। ଆମେ ଶୁଣିଛୁ, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ନିଜ ନଗରକୁ ନେଇ ଆସିଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନେ ଏଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ଅବସ୍ଥାରେ ବସିଛନ୍ତି। ରାଜା, ଅମ୍ବିକାର ପୁତ୍ର, ନିଜ ଭାଇଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଷ୍ପକ୍ଷ ନୁହଁନ୍ତି; ତାଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ମନ ଅନ୍ଧ କରାଯାଇଛି। ତୁମେ ଯାଅ, ତାଙ୍କର ଭଲ କି ଖରାପ ଅବସ୍ଥା ଜାଣିବା, ଏବଂ ବୁଝିବା ପରେ, ଆମେ ଆମ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା। ଏପରି ଭାବେ ଅକୂରଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଭଗବାନ୍ ହରି ସଂକର୍ଷଣ ଓ ଉଦ୍ଧବ ସହିତ ନିଜ ନିବାସକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ପ୍ରଥମାର୍ଧର ଅଠଚାଳିଶିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ: ଅକୂର ହସ୍ତିନାପୁରକୁ, ଯେଉଁଥିରେ ପୌରବ ରାଜାମାନେ ବସିଥିଲେ, ଯାଇ ଅମ୍ବିକାର ପୁଅ, ଭୀଷ୍ମ, ବିଦୁର ଓ ପୃଥାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ବାହ୍ଲୀକ ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅ, ଭାରଦ୍ୱାଜ, ଗୌତମ, କର୍ଣ୍ଣ, ସୁଯୋଧନ, ଅଶ୍ୱଥାମା, ପାଣ୍ଡବ ଓ ଅନ୍ୟ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ଗାନ୍ଦିନୀର ପୁଅ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ନମସ୍କାର କଲେ; ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ନ୍ୟୁନତା-ସୁସ୍ଥତା ପ୍ରସ୍ନ କଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଖବର ନେଲେ। ସେ ରାଜାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଜାଣିବା ପାଇଁ କେତେକ ମାସ ରହିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ରାଜା କୁ-ମନ୍ତ୍ରୀ, ଅସାର ଓ ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତ୍ରାଣୁସାରୀ। ସେ ଦେଖିଲେ ଯେ, ରାଜା ପୃଥାପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଉଜ୍ୱଳତା, ଶକ୍ତି, ପ୍ରତାପ, ନମ୍ରତା ଓ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁନ୍ତି ନାହିଁ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେ ଯେଉଁ ଦୁଷ୍କୃତ୍ୟ—ବିଷଦାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନ୍ୟାୟ—ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୃଥା ଓ ବିଦୁର ତାଙ୍କୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କଥାଇଲେ। ପୃଥା, ତାଙ୍କ ଭାଇ ଅକୂରଙ୍କୁ ଦେଖି, ଜନ୍ମସ୍ଥଳ ସ୍ମୃତିରେ ଚକ୍ଷୁ ଜଳ ଭରି, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ହେ ସୁମନ, ଆମ ପିତାମାତା, ଭାଇ, ଭଉଣୀ, ଭାଉଜ, ଭାଉଣୀ, ବନ୍ଧୁମାନେ ଆମକୁ ମନେ ପକାନ୍ତି କି? କୃଷ୍ଣ, ଆମ ଭାଗିନା, ଯିଏ ଭକ୍ତଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ଓ ପ୍ରିୟ, ଓ ରାମ, ପଦ୍ମନେତ୍ର, ସେମାନେ ମାମାଘର ପୁଅମାନେ ମନେ ପକାନ୍ତି କି? ମୁଁ ଏଠାରେ ସହପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୃଗୀ ଭଳି ଦୁଃଖିତ, ସେ ମୋତେ ଓ ମୋ ସନ୍ତାନମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପିତାହୀନ, ସେମାନେ ଆମକୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇବେ। କୃଷ୍ଣ, କୃଷ୍ଣ, ମହାଯୋଗୀ, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଗୋବିନ୍ଦ, ମୁଁ ଓ ମୋ ସନ୍ତାନମାନେ ଏହି ଦୁଃଖସାଗରେ ଡୁବୁଛୁ, ଆପଣ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ଦେଖୁନାହିଁ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯିଏ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁ ଭୟଙ୍କର ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି। ଶୁଭ୍ର, ପରମ ଆତ୍ମା, ଯୋଗେଶ୍ୱର, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଲି।" ଏପରି ଭାବେ ନିଜ ବନ୍ଧୁ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଏହି ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ତୁମ ମହାପ୍ରପୂର୍ବଜୀ କୁନ୍ତୀ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଲେ।