ଏହି କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ଏକ ଦୀର୍ଘ ଦୁଃଖର ଶେଷରେ ମଧୁର ମିଳନରୁ। ସେ ଜନନୀ, ଯାହାର ହୃଦୟ ଓ ଅଂଗ ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ି ଯାଉଥିଲା, ମନରେ ଅତିବ ଆଶା ଭରିଥିଲା, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଦର ସୁଗନ୍ଧ ଶ୍ୱାସ ନେଇ, ସେ ତାଙ୍କ ପାଦ ମସାଜ କରି ନିଜ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହଟାଇଲା। ନିଜ ହାତ ଓ ଅଂଗରେ ପ୍ରଭୁକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଆନନ୍ଦର ମୂର୍ତ୍ତିରେ ଦୀର୍ଘ ଦୁଃଖର ଶେଷ ପାଇଲା। ଏହି ପ୍ରଭୁ, ମୁକ୍ତିର ସ୍ୱାମୀ, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରାପ୍ତି ଅତି କଷ୍ଟକର, ସେ ଅସୁଭାଗ୍ୟବନ୍ତି ମହିଳା ତାଙ୍କୁ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ବର ମାଗିଲା। "ମୋର ପ୍ରିୟ ଏଠାରେ କିଛି ଦିନ ରୁହନ୍ତୁ, ମୋ ସହ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ବିଛିନ୍ନ କରିବାକୁ ସହିପାରିବି ନାହିଁ," ଏପରି ବିନତି କଲା। ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାକୁ ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରି, ଉଦ୍ଧବ ସହିତ ନିଜ ପୂଜ୍ୟ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏଠାରେ କହାଯାଉଛି, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରି, ମନକୁ ଭଲ ଲାଗିଥିବା ବର ଚୟନ କରେ, ତେବେ ଯଦି ତାଙ୍କର ଭଲ ଗୁଣ ନାହିଁ, ସେ ଅବୁଦ୍ଧିମାନ୍। ଏହି ମଧ୍ୟରେ, କୃଷ୍ଣ, ରାମ ଓ ଉଦ୍ଧବ, ଏକ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରିବା ଓ ଅକୃରାକୁ ଖୁସି କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ, ଅକୃରାଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ। ଦୂରରୁ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟ କୃଷ୍ଣ ଓ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅକୃରା ଆନନ୍ଦରେ ଉଠି, ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ହୃଦୟରେ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଆତିଥ୍ୟ କଲେ। ତିନିଜଣ ନିଜ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ, ଅକୃରା ତାଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କଲେ, ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଜଳ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରି, ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର, ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୂଷଣ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ନମ୍ରତାରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ନିଜ ହାତରେ ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରି, ଅକୃରା କୃଷ୍ଣ ଓ ରାମଙ୍କୁ ଉଦ୍ବୋଧନ କଲେ। ସେ କହିଲେ, "ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟରେ, ଦୁଷ୍ଟ କଂସ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି, ଏହି କୁଳ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଆପଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। ଆପଣମାନେ ଦୁଇଜଣ ହେଉଛନ୍ତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ସମସ୍ତ ଜଗତର କାରଣ ଓ ତତ୍ତ୍ୱ; ଆପଣମାନେ ବିନା କୌଣସି ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ନାହିଁ।" "ଏହି ବିଶ୍ୱ ଆପଣମାନେ ନିଜେ ସୃଷ୍ଟି କରି, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି, ଏହା ଶ୍ରବଣ ଓ ଦ୍ରଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭବ ହୁଏ।" "ସମସ୍ତ ଜୀବରେ, ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ, ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଭିତରେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଦେଖାଯାଏ, ଏପରି ଆପଣମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ନିଜ ଉତ୍ପନ୍ନ ଜୀବରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ ପାଉଛନ୍ତି।" "ଆପଣମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ବିଶ୍ୱକୁ ସୃଷ୍ଟି, ନାଶ ଓ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହି ଗୁଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବନ୍ଧି ନାହିଁ, କାରଣ ଆପଣମାନେ ଜ୍ଞାନର ସ୍ୱରୂପ; ଆପଣମାନେ ପାଇଁ ବନ୍ଧନର କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ।" "ଆପଣଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଦେହ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାଧି ଦ୍ୱାରା ସୀମିତ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ବନ୍ଧନ କିମ୍ବା ମୋକ୍ଷ ନାହିଁ—ମୋର ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ବିଷୟରେ କୌଣସି ଭ୍ରମ ନ ହେଉ।" "ଯେତେବେଳେ ପ୍ରାଚୀନ ବେଦାନ୍ତ ମାର୍ଗ ଅସତ୍ୟ ଓ ଭ୍ରମରେ ବାଧା ପାଏ, ଆପଣମାନେ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ସତ୍ୱ ଗୁଣରେ ଅବତରଣ କରନ୍ତି।" "ଆପଣ, ପ୍ରଭୁ, ଆଜି ବସୁଦେବଙ୍କ ଘରେ ନିଜ ଅଂଶରେ ଅବତରଣ କରିଛନ୍ତି, ପୃଥିବୀର ଭାର କମାଇବା, ଶତ ଶତ ଶତ୍ରୁ ରାଜାଙ୍କ ସେନା ନଷ୍ଟ କରିବା ଓ ଏହି ବଂଶର ମହିମା ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ।" "ଆଜି, ପ୍ରଭୁ, ଆମ ଘର ନିଜେ ଶୁଭ—ଆପଣ ଦେବତା, ପିତୃ, ଜୀବ, ମନୁଷ୍ୟର ଆକାର, ଯାହାର ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଜଳ ତିନି ଲୋକ ପବିତ୍ର କରେ, ଶିକ୍ଷକ, ଅଧୋକ୍ଷଜ, ଆମ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି।" "କିଏ ଜ୍ଞାନୀ ଆପଣ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶରଣ ଚାହିବେ? ଆପଣ ଭକ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଆପଣଙ୍କ ଶବ୍ଦ ସତ୍ୟ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମିତ୍ର, କୃତଜ୍ଞ, ଯେଉଁଠାରେ ଉପାସନା କରିଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ, ଆପଣ ପାଇଁ ଲାଭ ଓ ହାନି ସମାନ।" "ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟରେ, ଜନାର୍ଦନ, ଆପଣ ଆମ ସାମ୍ନାରେ ଆସିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଯୋଗେଶ୍ବର ଓ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି କରିବାକୁ ଅତି କଷ୍ଟ କରନ୍ତି; ଆପଣଙ୍କ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଯୋଜିଥିବା ସନ୍ତାନ, ପତ୍ନୀ, ଧନ, ଆତ୍ମୀୟ, ଘର, ଦେହ ଇତ୍ୟାଦିର ମୋହ ଆମ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ଛେଦନ କରନ୍ତୁ।" ଏପରି ଭାବରେ ଅକୃରାଙ୍କ ପୂଜା ଓ ସ୍ତୁତି ପାଇଁ, ଭଗବାନ୍ ହରି ହସି କହିଲେ, ତାଙ୍କୁ ମନୋହର କଥାରେ ମୋହିତ କରି। "ଆପଣ ଆମ ଶିକ୍ଷକ, ପିତୃପକ୍ଷ, ସମ୍ମାନିତ ଆତ୍ମୀୟ; ଆମେ ଆପଣଙ୍କର ନିର୍ଭର, ଆପଣ ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷା, ପୋଷଣ ଓ କୃପା ଦେବା ଉଚିତ।" "ଆପଣ ଯେପରି ଉଚ୍ଚ ଆତ୍ମା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାନ୍ୟ, ସେମାନେ ସଦା ଉପାସିତ ହେବା ଉଚିତ; ଦେବତାମାନେ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଧର୍ମିକ ମାନ୍ୟ ତାହା ନୁହେଁ।" "ତୀର୍ଥ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଏ ନାହିଁ, ଦେବତା ମାଟି ଓ ପଥରର ମୂର୍ତ୍ତି ନୁହେଁ; ଧର୍ମିକଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଏକ କ୍ଷଣରେ ପବିତ୍ର କରେ।" "ଆପଣ ଆମ ମଙ୍ଗଳକାମୀ, ଏହି କାରଣରେ ଆପଣ ସବୁଠୁ କ୍ଷମାତାଶୀଳ; ପାଣ୍ଡବମାନେ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ପାଇଁ, ଆପଣ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଯାଆନ୍ତୁ।" "ଆମେ ଶୁଣିଛୁ, ପିତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ସନ୍ତାନମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ମାତା ସହିତ ରାଜା ନିଜ ସହରକୁ ନେଇ ଆସିଛନ୍ତି, ଏବେ ଏଠାରେ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଅଛନ୍ତି।" "ସେମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ରାଜା, ଅମ୍ବିକାର ପୁତ୍ର, ନିଜ ଭାଇର ପୁଅମାନେ ପ୍ରତି ନିଷ୍ପକ୍ଷ ନୁହେଁ; ନିଜ ଦୁଷ୍ଟ ପୁଅର ପ୍ରଭାବରେ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଧୂସର।" "ଏଠାରେ ଯାଇ ତାଙ୍କର ଏବେର ଅବସ୍ଥା ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ ଜାଣନ୍ତୁ; ବୁଝିବା ପରେ, ଆମେ ଆମ ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା।" ଏପରି ଭାବରେ ଅକୃରାଙ୍କୁ ନିର୍ଦେଶ ଦେଇ, ଭଗବାନ୍ ହରି, ସର୍ବନିୟନ୍ତା, ସଙ୍କର୍ଷଣ ଓ ଉଦ୍ଧବ ସହିତ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ। ଏଠି ଦଶମ ସଂହିତାର ପ୍ରଥମ ଅର୍ଧର ଅଠାଉଁ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ। ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ଅକୃରା, ପୌରବ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଗଲା, ଏଠାରେ ଅମ୍ବିକାର ପୁଅ, ଭୀଷ୍ମ, ବିଦୁର ଓ ପୃଥାଙ୍କୁ ଦେଖିଲା। ସେ ବାହ୍ଲିକା ଓ ତାଙ୍କ ପୁଅ, ଭାରଦ୍ୱାଜ ଓ ଗୌତମ, କର୍ଣ୍ଣ, ସୁୟୋଧନ, ଅଶ୍ୱଥାମା, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ମିତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲା।