ଉଦ୍ଧବ ଯେତେବେଳେ ବୃନ୍ଦାବନର ନଦୀ, ଅରଣ୍ୟ ଓ ଫୁଲିଥିବା ବୃକ୍ଷମାନେ ଦେଖିଲେ, ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ବ୍ରଜବାସୀମାନେଙ୍କ ସେବାରେ ଲିନ ହେଇଥିଲେ। ଗୋପୀମାନେ ଯେତେ ଦୂର୍ଵଳ ଭାବରେ କୃଷ୍ଣପ୍ରେମରେ ଲୀନ ହୋଇଥିଲେ, ଉଦ୍ଧବ ସେଥିରେ ଚମତ୍କୃତ ହୋଇ ଅତିଶୟ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଏହିପରି କଥା କହିଲେ— "ଏହି ବ୍ରଜର ଗୋପୀମାନେ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, କାରଣ ସେମାନଙ୍କ ହୃଦୟର ଗଭୀରରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ପ୍ରେମ ବିରାଜିତ। ଯେଉଁଠି ମୁକ୍ତି ପାଇବାକୁ ଋଷିମାନେ ଭୟ ଭରି ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ଆମେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଭକ୍ତିକୁ ଆଶା କରିଥାଉ। ବ୍ରହ୍ମା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବାରୁ କୃଷ୍ଣ କଥାମୃତ ରସ ସ୍ବାଦନ କରିବା ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହି ଗୋପୀମାନେ ଜଙ୍ଗଲ ରହିବା, କିଛି ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କର କୃଷ୍ଣପ୍ରେମ ଅତ୍ୟୁଚ୍ଚ। ଯେଉଁମାନେ ଅଜ୍ଞାନୀ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ସେବନ କଲେ, ରାଜା ନିଜ ସେବକଙ୍କୁ ଯେପରି ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତି, ସେପରି ଭାଗ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି ଭାଗ୍ୟଶାଳି ପ୍ରେମ ଦେବୀମାନେ, ଯେଉଁପରି ରସୋତ୍ସବରେ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଗଳାକୁ ବାହୁଦେଇ ଧରିଥିଲେ, ସେଉଁପରି ଦୈବୀ ମହିଳାମାନେ, ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏ ପ୍ରେମ ଲାଭ କରିନାହାନ୍ତି। ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଚାହେଁ ଏଠାରେ ବୃନ୍ଦାବନର କିଛି ଘାସ, ଝାଡ଼, ଲତା ହେବାକୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ଗୋପୀମାନେ ନିଜ ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବ, ଧର୍ମ ଓ ଲୋକର ମାନ୍ୟତା ଛାଡ଼ି, ବେଦମାନେ ଯେଉଁପଥ ଖୋଜନ୍ତି, ସେହି ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପଦଧୂଳି ମୋ ଉପରେ ପଡ଼ୁ। ଯେଉଁ ଗୋପୀମାନେ ନିଜ ଅଂଗରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ମହାଯୋଗୀମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ସେହି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପଦପଦ୍ମ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ି ଦେଇଛନ୍ତି। ମୁଁ ନନ୍ଦର ବ୍ରଜର ଯେଉଁ ନାରୀମାନେ ହରିଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପାଦଧୂଳିକୁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର କରେଁ, କାରଣ ସେମାନଙ୍କ ଗାନ ତିନି ଲୋକକୁ ପବିତ୍ର କରେ।" ଏପରି ବିଚାର କରି, ଉଦ୍ଧବ ଗୋପୀ, ଯଶୋଦା, ନନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୋପମାନେଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଚରିଅଟରେ ବସି ்ବ୍ରଜ ଛାଡ଼ିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ନନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୋପମାନେ ଭଲପାଇଁ ନାନା ପ୍ରକାର ଉପହାର ନେଇ, ଆଖିରେ ଲୁହ ଆଣି, ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଆମର ମନ ସଦା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପଦପଦ୍ମରେ ଲଗି ରହୁ, ଆମ ମୁଁହେଁ ତାଙ୍କ ନାମ କହୁ, ଆମ ଦେହ ତାଙ୍କ ସେବାରେ ନମି ରହୁ। ଯେଉଁଠି ଭଗବାନ୍ ଚାହିଁ ଆମକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତି, କର୍ମ ଆମକୁ ଯେଉଁଠି ଘୁଞ୍ଚାଏ, ତଥାପି ଆମର କୃଷ୍ଣଭକ୍ତି ଅଚଳ ରହୁ।" ଏପରି ଭାବରେ ଗୋପମାନେ ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ବିଦାୟ ଦେଲେ। ଉଦ୍ଧବ, ରାଜା, ଏହି ସମ୍ମାନ ନେଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ପୁନି ମଥୁରାକୁ ଫେରିଲେ। ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ବ୍ରଜବାସୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିରେ ଭରିଯାଇ, ବସୁଦେବ, ବଳରାମ ଓ ରାଜାଙ୍କୁ ଉପହାର ଦେଲେ। ତାପରେ, ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ଭଗବାନ୍ ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା ଆତ୍ମା, ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ କୁବ୍ଜାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ, ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ଦେଖି, ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ସାହରେ କୁବ୍ଜା ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସ୍ନାନ, ଅଳଙ୍କାର, ଚନ୍ଦନ, ମାଳା, ଦୀପ, ଧୂପ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଦର ସହିତ ବସିବାକୁ ଦେଲେ। କୃଷ୍ଣ ଲୋକର ଚାଳ ଅନୁସାରେ ଶୈଳଭୂଷିତ ଶୟନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। କୁବ୍ଜା, ସ୍ନାନ କରି, ଅଳଙ୍କାର, ମାଳା, ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ, ପାନ ଚବାଇ ଶୋଭା ପାଇ, ଲଜ୍ଜା ଭରି, ଲାଜୁକ ହସରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ନିଧିକୁ ଗଲେ। କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ହାତ ଧରି, ଶୟନରେ ବସାଇ, ତାଙ୍କ ସହ ରମଣ କଲେ। କୁବ୍ଜା ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ସଂଯୋଗରେ ନିଜ ଦୀର୍ଘ ଦୁଃଖ ଶେଷ କଲେ, ତାଙ୍କ ପାଦ ଗନ୍ଧ ନେଇ, ଅଙ୍ଗେ ଧରି ଶାନ୍ତି ଅନୁଭବ କଲେ। ଏଭଳି ଭାଗ୍ୟ ଲାଭ କରି, ତିନି ଦିନ ତାଙ୍କ ସହ ରହିବାକୁ ଆବଦ୍ଧ କଲେ—"ହେ କମଳନୟନ, ମୋ ସହ କିଛି ଦିନ ରୁହ, ମୁଁ ବିୟୋଗ ସହିପାରିବିନାହିଁ।" କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି, ଉଦ୍ଧବ ସହିତ ନିଜ ନିବାସକୁ ଫେରିଗଲେ। ଯେଉଁଠି ବ୍ୟକ୍ତି ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ନିଜ ମନସ୍କାମନା ମାଗେ, କିନ୍ତୁ ଦୟା, ଶୁଭ ଗୁଣ ନାହିଁ, ସେ ଅସୁବୁଧି ଅନୁଷ୍ଠାନ କରେ। ଏଥିପରେ କୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ ଓ ଉଦ୍ଧବ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ ଓ ଅକୃରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ। ଦୂରରୁ ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନେ ଆସୁଛନ୍ତି ଦେଖି, ଅକୃର ଆନନ୍ଦରେ ଉଠି, ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସ୍ବାଗତ କଲେ। କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ନିୟମାନୁସାରେ ଉପବେଶନ କରାଇ, ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅଳଙ୍କାର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ପାଦଧୋଇ ଜଳ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରି, ନମ୍ରତା ସହିତ କୃଷ୍ଣ ବଳରାମଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଅକୃର କହିଲେ—"ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଦୁଷ୍ଟ କଂସ ଓ ତାଙ୍କ ଅନୁଚରମାନେ ବିନାଶ ହୋଇଛନ୍ତି, ଏହି ବଂଶ ଆପଣମାନେ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି। ଆପଣମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁରୁଷ, ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ ଓ ସ୍ୱରୂପ। ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଆପଣମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସୃଷ୍ଟି କରି, ନିଜେ ପ୍ରବେଶ କରି, ନାନା ରୂପେ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି। ଯେପରି ନିଜ ଅଂଶରୁ ନିଜେ ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି, ସେପରି ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ଆପଣମାନେ ବିରାଜନ୍ତି। ଆପଣମାନେ ରଜ, ତମ, ସତ୍ତ୍ୱ ଶକ୍ତିରେ ସୃଷ୍ଟି, ସଂହାର, ପାଳନ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହି ଗୁଣ କିମ୍ବା କର୍ମ ଆପଣଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିପାରେନାହିଁ, କାରଣ ଆପଣ ଜ୍ଞାନ ସ୍ୱରୂପ। ଆପଣଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ୱ କୌଣସି ଦେହ କିମ୍ବା ଉପାଧିରେ ନିର୍ବାରିତ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ବନ୍ଧନ ଓ ମୋକ୍ଷ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ନାହିଁ। ଆମେ କଦାଚିତ୍ ଆପଣଙ୍କ ବିଷୟରେ ଭ୍ରମିତ ହେବୁନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ପୁରାତନ ବେଦ ମାର୍ଗ କୁ-ଦର୍ଶନ ଓ ଅସତ୍ୟରେ ଅବରୁଦ୍ଧ ହୋଇଯାଏ, ଆପଣ ଲୋକମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣ ସହ ଅବତାର ନେଇଥାନ୍ତି। ଏହିପରି, ଆପଣ ବସୁଦେବଙ୍କ ଘରେ ଅଂଶ ସହ ଅବତରି, ପୃଥିବୀର ଭାର ହରିବାକୁ, ଶତାଧିକ ଶତ୍ରୁ ରାଜାଙ୍କ ସେନା ନଶ୍ୱ କରି, ଏହି ବଂଶର କୀର୍ତ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରିଛନ୍ତି।