ଏକ ସମୟରେ, ବ୍ରଜର ଗୋପିମାନେ ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରିଲେ—“ହେ ଉଚ୍ଚଜନ, ଶହରର ରାଜକୁମାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଗୋବିନ୍ଦ କେବେ ଆମେ ଗ୍ରାମର ଜନନୀମାନେକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି କି? ତାଙ୍କର ନିଜ ମନ୍ତ୍ରଣା ମଧ୍ୟରେ ଆମ ଦିନଗୁଡିକୁ କେବେ ଭୁଲି ପାରିବେ କି?” ତାପରେ ଗୋପିମାନେ ଦୟାରେ ଚେତନାରେ ଆଗକୁ କହିଲେ—“ତୁମେ ଉପଲକ୍ଷ କରିଛ କି, ସେ ରାତିଗୁଡିକୁ ଯେଉଁଥିରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟମାନେ ସହ ଵୃନ୍ଦାବନର ମନୋହର ପଦ୍ମ, ଚମ୍ପା ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣର ମଧ୍ୟରେ ରାସ ନୃତ୍ୟ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଗୁଞ୍ଜନ ଅଳଙ୍କାର ଶବ୍ଦ ଏବଂ ମଧୁର କଥାମାନେ ଆମକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲେ?” ଗୋପିମାନେ ଆଶା କରିଲେ—“ଦଶାର୍ହଙ୍କ ଅବତାର କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟର ଦୁଃଖରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ଆମକୁ ତାଙ୍କର ସ୍ପର୍ଶରେ ପୁନଃଜୀବନ ଦେଇବେ କି? ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଅରଣ୍ୟକୁ ବର୍ଷାରେ ଉଜ୍ଜୀବିତ କରନ୍ତି।” ତେବେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତରେ ଏହି ସନ୍ଦେହ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଦେଲା—“କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ବିନାଶ କରିଛନ୍ତି, ରାଜକୁମାରୀମାନେ ସହ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପ୍ରିୟମାନେ ସହ ଘିରି ରହିଛନ୍ତି; ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ତିନି ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିବେ?” “ବନବାସୀମାନେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଜନମାନେ ଏହି ମହାତ୍ମା, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ନାଥ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଥିବା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ପାଇଁ କଣ ଉପକୃତି କରିପାରିବେ?” ଏହି ଭାବରେ ଗୋପିମାନେ ଦୁଃଖରେ ଲିନ ହେଲେ। ତେବେ କହିଲେ—“ପିଙ୍ଗଳା ବେଶ୍ୟା କହିଥିଲେ, ଆଶା ବିନା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦ ଅଛି; ତଥାପି ଏହି ଜ୍ଞାନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କୃଷ୍ଣ ପ୍ରତି ଆମର ଆଶା ଛାଡିବା କଷ୍ଟକର।” “କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସଂଗକୁ କିଏ ଛାଡିପାରିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରୀମତି ତାଙ୍କର ଦେହରୁ କେବେ ଦୂର ହେଉନାହିଁ?” ଗୋପିମାନେ ଅନୁଭବ କରିଲେ—“ଏହି ନଦୀ, ପାହାଡ, ଅରଣ୍ୟ, ଗାଈ ଓ ମୁରଳୀ ଶବ୍ଦ—ସମସ୍ତ କୃଷ୍ଣ ସଂଗରେ ସଂସ୍ପର୍ଶିତ ଅଛନ୍ତି। ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ନିବାସଗୁଡିକୁ ଦେଖିଲେ ଆମେ ନନ୍ଦନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଉପଲକ୍ଷ କରିବାରୁ ବଞ୍ଚିପାରିନାହିଁ।” “ତାଙ୍କର ମନୋହର ପଦଚାଳନ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହାସ୍ୟ, ଚପଳ ନୟନ, ମଧୁର ବାଣୀ—ସମସ୍ତ ଆମ ମନକୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିଛି; କିପରି ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଭୁଲିପାରିବା?” ଗୋପିମାନେ ଦୟାରେ କହିଲେ—“ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ନାଥ, ବ୍ରଜର ସ୍ଵାମୀ, ଦୁଃଖର ନାଶକ, ଗୋକୁଳକୁ ଦୁଃଖର ସାଗରରୁ ଉଦ୍ଧାର କର।” ଏପରି ଦୁଃଖରେ ଉନ୍ମାଦ ହେଉଥିବା ଗୋପିମାନେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଦୂତ ଉଦ୍ଧବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିବେଦିତ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ସନ୍ଦେଶରେ ଶାନ୍ତି ଲାଗିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଭଗବାନଙ୍କ ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ମାନ୍ୟତା ଦେଲେ। ଉଦ୍ଧବ ଏଠାରେ କିଛି ମାସ ରହି, ଗୋପିମାନେ ଦୁଃଖ ଦୂର କଲେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଲୀଳା କଥା ଗାଇ କୋକୁଳକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ। ଉଦ୍ଧବ ଯେତେ ଦିନ ବ୍ରଜରେ ରହିଲେ, ସେତେ ଦିନ ବ୍ରଜବାସୀମାନେ ଶୀଘ୍ର ଅନୁଭବ କଲେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଖବରରେ ଲିନ ହେଲେ। ଉଦ୍ଧବ ନଦୀ, ଅରଣ୍ୟ ଓ ଫୁଲ ଗଛ ଦେଖି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଉପଲକ୍ଷ କରିଲେ, ବ୍ରଜବାସୀମାନେ ସେବା କରି ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ। ଗୋପିମାନେ ଏତେ ଦୂର୍ଲଭ ଭାବରେ କୃଷ୍ଣ ଭକ୍ତିରେ ଲିନ ଥିବାକୁ ଦେଖି, ଉଦ୍ଧବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଏହିପରି କଥା ଗାଇଲେ—“ଏହି ଗୋପିମାନେ ଭୂମିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜୀବ; ତାଙ୍କର ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରେମ ହୃଦୟର ଗଭୀରରେ ଅଛି। ଯେଉଁଠାରେ ବୃହସ୍ପତି, ମୁନିମାନେ ମୁକ୍ତି ଭୟରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଛନ୍ତି, ଆମେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭକ୍ତି ଚାହୁଁ। ବ୍ରହ୍ମା ଭଲ ଜନ୍ମ ନିଅ, କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣ କଥାର ନେକ୍ତର ଲାଭ ସ୍ବର୍ଗ ଭଲ।" "ଏହି ଗୋପିମାନେ, ଅରଣ୍ୟବାସୀ, କ୍ଳିବ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦୂଷିତ, ତଥାପି କୃଷ୍ଣ ପ୍ରତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରେମ ରଖିଛନ୍ତି। ଅଜ୍ଞାନୀ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ପୂଜିଲେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଲାଭ କରନ୍ତି, ରାଜା ତାଙ୍କର ଦାସମାନେକୁ ଦୟା କରିଥିବା ପରି।" "ଏହି ଗଭୀର ପ୍ରେମ ଦୟା ସ୍ଵର୍ଗୀୟ ନାରୀମାନେ, ଚମ୍ପା ଗନ୍ଧରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ, ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ଏହି ରାସ ମହୋତ୍ସବରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ବ୍ରଜବାସିନୀମାନେର ଗଳାକୁ ଆଲିଂଗନ କରିଥିଲେ।" "ମୁଁ ଚାହୁଁ ଏଠାରେ ବୃନ୍ଦାବନରେ ଏକ ତିନି, ଜଣା, ଲତା କିମ୍ବା ଔଷଧ ହେବି, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଏହି ଗୋପିମାନେର ପଦଧୂଳି ପାଇପାରିବି, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଜନ, ଧର୍ମ ଏବଂ ଶ୍ରୀମାନ୍ୟତା ଛାଡି ମୁକୁନ୍ଦ ପଥ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁପଥ ବେଦ ଖୋଜନ୍ତି।" "ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ପଦପଦ୍ମରେ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗୀମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଏବଂ ରାସ ନୃତ୍ୟର ଗୁରୁତ୍ୱ ଅଛି, ତାଙ୍କର ଆଲିଂଗନରେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର ହୋଇଯାଇଛି।" "ମୁଁ ପୁନଃପୁନଃ ନନ୍ଦବ୍ରଜର ନାରୀମାନେର ପଦଧୂଳିକୁ ପ୍ରଣାମ କରିବି, ତାଙ୍କର ହରି ଗୁଣଗାନ ତିନି ଲୋକକୁ ପବିତ୍ର କରେ।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ଏପରି ଭାବରେ ଗୋପିମାନେ, ଯଶୋଦା, ନନ୍ଦ ଓ ଗୋପମାନେ ସହ ଉଦ୍ଧବ ନିକଟରେ ଚାଲିଯିବା ପାଇଁ ଚାରିଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ। ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବା ସମୟରେ, ନନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଅନେକ ଉପହାର ଦେଇ, ଆନୁରାଗରେ ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, କହିଲେ—“ଆମ ମନ ସଦା କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପଦପଦ୍ମରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ରହୁ; ଆମ ମୁଁଠି କେବଳ ତାଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁ; ଆମ ଦେହ କୃଷ୍ଣ ସେବାରେ ନମିତ ହେଉ।" “ଯେଉଁଠାରେ ଭଗବାନ ଚାହିଁଲେ ଆମକୁ ନେଇଯିବେ, କର୍ମରେ ଆମେ ଯେଉଁଠାରେ ଭାସିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ତଥାପି ଆମର କୃଷ୍ଣ ଭକ୍ତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦାନରେ ନିରନ୍ତର ରହୁ।” ଏପରି ଭାବରେ ବ୍ରଜବାସୀମାନେ କୃଷ୍ଣ ଭକ୍ତିରେ ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଉଦ୍ଧବ ରାଜାଙ୍କୁ ମାଥା ନମାଇ ମଥୁରାକୁ ଫେରି ଗଲେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ସୁରକ୍ଷାରେ। ଉଦ୍ଧବ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ବ୍ରଜବାସୀମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିରେ ହୃଦୟ ଭରି, ଉପହାର ଦେଇ ବସୁଦେବ, ରାମ ଓ ରାଜାଙ୍କୁ ମାନ୍ୟତା ଦେଲେ। ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ତାପରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା, ସବୁ ଦେଖିବାରେ ସମର୍ଥ, ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ କୁବ୍ଜାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଜାଣି, ତାଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଲେ।