ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ବୃନ୍ଦାବନର ଗୋପୀମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ତାଙ୍କର ଭାବରେ ଲୀନ ହୋଇ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ କହୁଥିଲେ, “ଏମିତି ଏକ କୃଷ୍ଣ, ଯିଏ ପ୍ରେମର ଗୁପ୍ତତା ଜାଣନ୍ତି, ଏବଂ ନଗର ନାରୀମାନେ ଯାହାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ କରନ୍ତି, ସେ କିପରି ତାଙ୍କର ମିଠା କଥା ଓ ଖେଳ ଚାଳିରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହେବେ ନାହିଁ?” ସେମାନେ ଆଉ ପଚାରିଲେ, “ହେ ମହାନ, କୃଷ୍ଣ ଏହି ନଗର ନାରୀମାନେ ସହ ବସିଥିବାବେଳେ କି ଆମ ଗ୍ରାମର ଗୋପୀମାନେଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି?” ସେମାନେ ଆଉ ମନେପକାଇଥିଲେ, “ତୁମେ କି ମନେପକାଅଛ, ସେଇ ରାତିଗୁଡ଼ିକୁ—ଯେଉଁଠାରେ ବୃନ୍ଦାବନର ଚନ୍ଦ୍ରାଲୋକ, କମଳ, ଚମ୍ପା ମାଳା ମଧ୍ୟରେ ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟାମାନେ ସହ ରାସ ରଙ୍ଗରେ ମନୋହର ଗଳ୍ପ କହି ଆମକୁ ମନୋରଞ୍ଜନ କରୁଥିଲେ?” ଏହି ଭାବରେ ଦୁଃଖ ଭରିତ ହୃଦୟରେ ଗୋପୀମାନେ ପଚାରୁଥିଲେ, “ଦଶାର୍ହ ବଂଶଜ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟର ଦୁଃଖରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ଏଠାକୁ ଆସିବେ କି? ତାଙ୍କର ସ୍ପର୍ଶରେ ଆମେ ପୁନଃ ଜୀବନ ପାଇବା, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ମେଘରେ ଅରଣ୍ୟକୁ ପୁନଃ ସଜାନ୍ତି।” ତେବେ ଗୋପୀମାନେ ଦୁଃଖର ସହ କହୁଥିଲେ, “କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ପାଇଛନ୍ତି, ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିଛନ୍ତି, ରାଜକୁମାରୀମାନେଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ମିତ୍ରମାନେଙ୍କ ସହ ବିବର୍ତ୍ତିତ ହେଉଛନ୍ତି—ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ସେ କାହିଁକି ଆମ ନିକଟକୁ ଆସିବେ?” ସେମାନେ ଆଉ କହୁଥିଲେ, “ଏମିତି ସଫଳ ଏବଂ ସ୍ୱୟଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭଗବାନ୍ ଲକ୍ଷ୍ମୀପତିଙ୍କ ପାଇଁ ଆମ ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନେ କି କୌଣସି କାମର?” ସେମାନେ ବୁଝିଥିଲେ, “ଏହି ସଂସାରରେ ଆଶାର ଅଭାବରେ ଉତ୍ତମ ସୁଖ ଅଛି, ଯେପରି ଅପସରା ପିଙ୍ଗଳା କହିଥିଲେ, ତଥାପି ଏହା ଜାଣିଥିବା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣ ପ୍ରତି ଆମ ଆଶା ଛାଡ଼ିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ।” ଏମିତି ମଧୁର ଭାବରେ କହିଥିଲେ, “ଯିଏ ମଧୁର ଯଶର ଭଗବାନ୍ ସହ ସାକ୍ଷାତ୍କାର କରିଛି, ସେ କିପରି ଏହି ସଂଯୋଗକୁ ଛାଡ଼ିପାରିବ?” ସେମାନେ ବିରହର ଅନ୍ତର୍ବେଦନାରେ କହୁଥିଲେ, “ଏହି ନଦୀ, ପାହାଡ଼, ଅରଣ୍ୟ, ଗାଈମାନେ, ଏବଂ ବାଂଶୀର ଶବ୍ଦ—ଏସବୁ କୃଷ୍ଣ ଏବଂ ସଂକର୍ଷଣଙ୍କ ସହ ବୃନ୍ଦାବନରେ ଆମେ ଦେଖିଛୁ। ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ନିବାସ ସମସ୍ତି ଆମକୁ ନିତ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଏ, ତାଙ୍କର ପଦଚିହ୍ନ ଦେଖି ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଭୁଲିପାରୁନାହିଁ। ତାଙ୍କର ମନୋହର ଚାଲ, ଉଚ୍ଚ ହାସ୍ୟ, ରମ୍ୟ ଚାହିଁବା ଭାବ, ମଧୁର ଭାଷଣ—ଏସବୁ ଆମ ମନକୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିଛି, ଆମେ କିପରି ତାଙ୍କୁ ଭୁଲିପାରିବା?” ଏହି ଭାବରେ ଗୋପୀମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି କହିଥିଲେ, “ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ଲକ୍ଷ୍ମୀପତି, ବ୍ରଜର ସ୍ୱାମୀ, ଦୁଃଖ ନାଶକ, ଦୟାକରି ଗୋକୁଳକୁ ଦୁଃଖର ସାଗରରୁ ଉଦ୍ଧାର କର।" ଏପରି ଦୀର୍ଘ ବିରହରେ ଗୋପୀମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରେମ ସନ୍ଦେଶ ପାଇ ସ୍ନିଗ୍ଧ ହେଲେ ଏବଂ ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ ଭଗବାନ୍ର ଅଂଶ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଉଦ୍ଧବ କିଛି ମାସ ବ୍ରଜରେ ରହି, ଗୋପୀମାନେଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କଲେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଲୀଳା କଥା କହି ଗୋକୁଳକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ। ଉଦ୍ଧବ ଯେତେଦିନ ବ୍ରଜରେ ରହିଲେ, ତେତେଦିନ ସେଠାର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସମୟ ତ୍ୱରିତ ଯାଇଗଲା, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଖବରରେ ସେମାନେ ଲୀନ ହେଲେ। ଉଦ୍ଧବ ନଦୀ, ଅରଣ୍ୟ, ଫୁଲିଥିବା ଗଛ ଦେଖି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମନେପକାଇ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ, ଏବଂ ବ୍ରଜବାସୀଙ୍କୁ ସେବା କଲେ। ଗୋପୀମାନେ କୃଷ୍ଣରେ ଏତେ ଲୀନ ଦେଖି ଉଦ୍ଧବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଏହି କଥା କହିଲେ: “ଏହି ଗୋପୀମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଶରୀରଧାରୀ ଜନମାନ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, କାରଣ ତାଙ୍କର ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରତି ପ୍ରେମ ହୃଦୟର ଗଭୀରତମ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି। ମହାମୁନିମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମ ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର, ଏବଂ ଆମେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଭକ୍ତିକୁ ଆଶା କରୁଛୁ। ବ୍ରହ୍ମା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବା ଠାରୁ କୃଷ୍ଣ କଥାର ଅମୃତ ଆସ୍ୱାଦନ କରିବା ଉତ୍ତମ।” ଉଦ୍ଧବ ଆଉ କହିଲେ, “ଏହି ଅରଣ୍ୟବାସୀ ଗୋପୀମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରେମର ଧାରକ। ଏହି ଅପରାଧିନୀମାନେ ଏପରି ଶୁଦ୍ଧ ପ୍ରେମର ଅର୍ହତା, ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ୱୟଂ ପରମାତ୍ମା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମିଳିଛନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଅଜ୍ଞାନରେ ମଧ୍ୟ ଭଗବାନ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଆନ୍ତି, ଯେପରି ରାଜା ତାଙ୍କ ସେବକଙ୍କୁ ଦୟା କରନ୍ତି।” “ଏପରି ଗଢ଼ ଭକ୍ତି ଦେବୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଚନ୍ଦନ ଗନ୍ଧ ଭଳି ସୁଗନ୍ଧିତ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ଏହା ରାସ ମହୋତ୍ସବରେ ବ୍ରଜକାନ୍ତାମାନେଙ୍କ ଗଳେ ଅଳିଙ୍ଗନ କରି ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଦେଇଥିଲେ।” ଉଦ୍ଧବ ଏମିତି ଭାବନା କଲେ, “ଆହା, ମୁଁ ଏଠାରେ ବୃନ୍ଦାବନରେ ଏକ ଘାସ, ଝାଡ଼, ଲତା ବା ଔଷଧି ହେବାକୁ ଚାହେଁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହି ଗୋପୀଙ୍କ ପଦଧୂଳି ପାଇପାରିବି। ଏମିତି ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ, ବନ୍ଧୁଜନ ଓ ଧର୍ମର ପଥ ଛାଡ଼ି ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ପଥକୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ବେଦମାନେ ଖୋଜନ୍ତି।” ଉଦ୍ଧବ ପ୍ରଣାମ କରିଲେ, “ଏହି ଗୋପୀମାନେ, ଯାହାଙ୍କର ହୃଦୟ ତାଙ୍କର ଅଂଗରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପଦପଦ୍ମ ଅଳଙ୍କୃତ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ମହାଯୋଗୀମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ଥିର, ସେଠାରେ ଏମିତି ରାସ ନାୟକ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ନନ୍ଦର ବ୍ରଜର ଗୋପୀମାନେ ଯେଉଁମାନେ ହରିଙ୍କ ଯଶ ଗାନ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପଦଧୂଳିକୁ ଆମେ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରଣାମ କରୁଛୁ, କାରଣ ଏହି ଗାନ ତିନି ଲୋକକୁ ପବିତ୍ର କରେ।” ଏହିପରି ଗୋପୀ, ଯଶୋଦା, ନନ୍ଦ ଓ ଗୋପମାନେଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଉଦ୍ଧବ ତାଙ୍କର ରଥରେ ଚଢ଼ି ବ୍ରଜ ଛାଡ଼ିଲେ। ଯିବା ସମୟରେ ନନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଉପହାର ଦେଇ, ଅଶ୍ରୁଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସ୍ନେହ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ, “ଆମ ମନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପଦପଦ୍ମରେ ସଦା ବିରାଜ କରୁ, ଆମ ମୁଖ ତାଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁ, ଆମ ଦେହ ତାଙ୍କର ସେବାରେ ନତ ରହୁ। ଭଗବାନ୍ ଯେଉଁଠି ଆମକୁ ନେଇଯିବେ, କର୍ମରେ ଆମେ ଯେଉଁଠି ହେବୁ, ଆମର କୃଷ୍ଣଭକ୍ତି ଅଟୁଟ ରହୁ।” ଏହିପରି କୃଷ୍ଣଭକ୍ତି ସହ ଗୋପମାନେ ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଏବଂ ଉଦ୍ଧବ ମଥୁରାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କଲେ।