ବିଧିର ଦେଖାରେ, ବ୍ରଜର ଗୋପୀମାନେ ସେମାନଙ୍କର ପୁଅ, ସ୍ୱାମୀ, ଶରୀର, ଆତ୍ମୀୟ, ଘର ତ୍ୟାଗ କରି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବାଛିନ୍ତି। ଏହି ବିପ୍ରୟୋଗ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣରେ ଶତପ୍ରତିଶତ ଲୀନତା ଅନୁଭବ କରିଛନ୍ତି, ଏହି ଦୟା ମୋ ପାଇଁ ବଡ ଉପକାର ହେଲା। ଉଦ୍ଧବ ଗୋପୀମାନେଠୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମର ପ୍ରିୟ ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ସନ୍ଦେଶ ଆଣିଛି, ଯାହା ଶୁଣି ତୁମେ ଖୁସି ହେବେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ‘ମୋର ବିପ୍ରୟୋଗ କେବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହେଁ, କାରଣ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବ୍ୟାପିତ। ଯେପରି ସ୍ଥଳ, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ପୃଥିବୀ ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଅଛି, ମୁଁ ମନ, ପ୍ରାଣ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ତାଙ୍କର ଗୁଣର ଆଧାର। ମୁଁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ, ନିଜ ମଧ୍ୟରେ, ନିଜକୁ ସୃଷ୍ଟି, ସଂହାର ଓ ପାଳନ କରେ। ଆତ୍ମା ଜ୍ଞାନର ମୂଳ, ଶୁଦ୍ଧ, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର, ଗୁଣରେ ବନ୍ଧା ନୁହେଁ; ତଥାପି ମାୟାରେ ଦେଖାଯାଏ ଯେ, ନିଦ୍ରା, ସ୍ୱପ୍ନ, ଜାଗୃତ ଅବସ୍ଥାରେ ଚଳାଚଳ କରେ। ଯେ ମନ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ଭୋଗବସ୍ତୁକୁ ଚିନ୍ତା କରେ, ସେଗୁଡିକ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଭଳି ଅସତ୍ୟ; ତେଣୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କର, ସଦା ସତର୍କ ଓ ନିଜକୁ ନିୟମିତ ରଖ। ଏହା ହେଉଛି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଶିକ୍ଷା, ଯୋଗ ଓ ବିବେକ—ତ୍ୟାଗ, ତପ, ନିୟମ, ସତ୍ୟ ଯେପରି ନଦୀ ଦେଖି ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଏ। ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରିୟ ଦୂର ଦେଖାଯାଉଛି, ତଥାପି ତୁମ ମନ ମୋତେ ଆକର୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ, ତୁମେ ମୋ ପ୍ରତି ସଦା ଚିନ୍ତା କରିବାରେ ଲାଗିଥିବାରୁ। ଯେପରି ପ୍ରିୟ ଦୂର ଥିଲେ ମନ ସେପରି ଉପରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହେ, ନିକଟରେ ଦେଖିଲେ ଏହି ଆସକ୍ତି କମିଯାଏ। ତୁମେ ମନକୁ ମୋପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କେନ୍ଦ୍ରିତ କର, ଅନ୍ୟ ଆସକ୍ତି ବା ଆଶା ତ୍ୟାଗ କରି, ସଦା ମୋତେ ସ୍ମରଣ କର; ତେବେ ଶୀଘ୍ର ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ। ଯେଉଁ ଗୋପୀମାନେ ରାତିରେ ବ୍ରଜବନରେ ମୋ ସହ ରାସ ନୃତ୍ୟରେ ଯୋଗ ଦେଇପାରିନଥିଲେ, ସେମାନେ ମୋର ଶୌର୍ୟ କଥା ଚିନ୍ତା କରି ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।' ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏହି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ମନ୍ତ୍ର ଶୁଣି, ବ୍ରଜର ନାରୀମାନେ ଅନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଭାଗ୍ୟରେ, କଂସ ନଷ୍ଟ ହେଲେ; ଅଚ୍ୟୁତ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ କରିବା ସହ ପରିବାର ସହିତ। ମୃଦୁ ଉଦ୍ଧବ, ଗଦାର ଭାଇ, ନଗର ନାରୀମାନେ ଯେଉଁ ଲାଜ, ମୃଦୁ ହସ ଓ ଭାବରେ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଖୁସି କରନ୍ତିକି? ଯେଉଁ କୃଷ୍ଣ ନାଗର ନାରୀମାନେ ପ୍ରେମର ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ର ଓ ଖେଳା ଆଚଳରେ ଆକର୍ଷିତ କରନ୍ତି। ଗୋବିନ୍ଦ ନଗର ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆମକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତିକି? ଉଦ୍ଧବ, ତୁମେ ସେ ରାତିଗୁଡିକୁ ମନେ ପକା କର, ଯେଉଁଠାରେ କୃଷ୍ଣ ଆମ ସହ ବୃନ୍ଦାବନର ଚନ୍ଦ୍ର ଆଲୋକ, ପଦ୍ମ ଓ ଚମ୍ପାର ଶୂଭା ମଧ୍ୟରେ ରାସ ନୃତ୍ୟ କରି, ପାୟଳର ଝଙ୍କାର ଓ ଆନନ୍ଦ ଗଳ୍ପ କହି ଆମକୁ ମନ୍ମୋହିତ କରିଥିଲେ। ଦଶାର୍ହବଂଶୀ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟର ଦୁଃଖରେ ଆତିବିହ୍ୱଳ ହୋଇ, ଆମକୁ ତାଙ୍କର ସ୍ପର୍ଶରେ ପୁନଃ ଜୀବନ ଦେବେକି, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ବନକୁ ବର୍ଷାରେ ଜୀବନ ଦେଇଥାଏ? କୃଷ୍ଣ ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିବେ, ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରି, ଶତ୍ରୁ ନାଶ କରି, ରାଜନ୍ୟ ନାରୀମାନେ ସହ ବିବାହ କରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ଅଛନ୍ତି? ବନବାସୀ ଆମେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଏ ତାଙ୍କ ପାଇଁ କଣ କରିପାରିବା? ଲକ୍ଷ୍ମୀପତି କୃଷ୍ଣ ସମସ୍ତ ଚାହିଦା ପୂରଣ କରି, ନିଜେ ନିଜେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ନିରାଶାରେ ଏହି ନିର୍ବାନ ଯଥା ପିଙ୍ଗଳା ତାଳବେଶ୍ୟା କହିଥିଲେ, ତଥାପି ଏହି ଜାଣିଲେ ମଧ୍ୟ ଆମେ କୃଷ୍ଣ ପ୍ରତି ଆଶା ଛାଡିପାରୁନାହିଁ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସଂଗ ଛାଡିବାକୁ କିଏ ସହିପାରିବେ? ତାଙ୍କର ଶ୍ରୀ ସଦା ତାଙ୍କ ପଦ ଛାଡିନାହିଁ। ଏହି ନଦୀ, ପାହାଡ, ବନ, ଗାଈ ଓ ବାଂଶୀର ଧ୍ୱନି—ସବୁ କୃଷ୍ଣ ସଂକର୍ଷଣ ସହ ଚାଲିଥିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମୀପତିଙ୍କର ଚିହ୍ନ ସବୁ ଆମକୁ ନନ୍ଦନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣକୁ ମନେ ପକାଇ ଦେଇଥାଏ। ତାଙ୍କର ଚାଳ ଆଶା, ହସ, ନୟନ ଚାଳ, ମଧୁର କଥା—ସବୁ ଆମ ମନକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଛି, କିପରି ଭୁଲିପାରିବା? ଗୋବିନ୍ଦ, ଲକ୍ଷ୍ମୀପତି, ବ୍ରଜର ନାଥ, ଦୁଃଖ ନାଶକ, ଗୋକୁଳକୁ ଦୁଃଖର ସାଗରରୁ ଉଦ୍ଧାର କର। ଶୁକଦେବ କହିଲେ: କୃଷ୍ଣଙ୍କର ସନ୍ଦେଶ ଦ୍ୱାରା ବିପ୍ରୟୋଗ ଦୁଃଖ ଶାନ୍ତି ହେଲାପରେ, ଗୋପୀମାନେ ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ ଭଗବାନର ଅନ୍ଶ ଭାବରେ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଉଦ୍ଧବ କିଛି ମାସ ବ୍ରଜରେ ରହି, ଗୋପୀମାନେର ଦୁଃଖ ଦୂର କଲେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଲୀଳା କଥା କହି ଗୋକୁଳକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ। ଉଦ୍ଧବ ଯେତେ ଦିନ ନନ୍ଦଙ୍କ ବ୍ରଜରେ ରହିଲେ, ସେତେ ଦିନ ବ୍ରଜବାସୀମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଖବରରେ ଲୀନ ହେଇ, ସମୟ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ କାଟିଲେ। ଉଦ୍ଧବ ନଦୀ, ବନ, ଫୁଲିଥିବା ଗଛ ଦେଖି, କୃଷ୍ଣକୁ ମନେ ପକାଇ, ବ୍ରଜବାସୀମାନେକୁ ସେବା କଲେ। ଗୋପୀମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣରେ ଏତେ ଲୀନ ଦେଖି, ଉଦ୍ଧବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦରେ, ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଏହି ବାଣୀ କହିଲେ: ଏହି ଗୋପୀମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାରଣ ତାଙ୍କର ପ୍ରେମ ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରତି ହୃଦୟର ଗଭୀର। ମୁନି, ପୁନର୍ଜନ୍ମର ଭୟରେ ଅନେକ ଉପାୟ କରନ୍ତି, ଆମେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରେମ ଚାହୁଁ। ବ୍ରହ୍ମା ଭଳି ଜନ୍ମର କଣ ଉପଯୋଗ, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଲୀଳା ରସ ତାଲିବାରେ? ଏହି ବନବାସୀ ନାରୀମାନେ ତ୍ରାସ୍ତ ହେଲେ, ତଥାପି କୃଷ୍ଣ ପ୍ରତି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରେମ ଦେଇଛନ୍ତି। ଅଜ୍ଞାତ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଭଗବାନକୁ ସାଉଁ ଦେଇ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଥାଏ, ରାଜା ତାଙ୍କ ସେବକଙ୍କୁ ଦେଇଥିବା ଭଳି। ଏହି ଅତିଶୟ ପ୍ରେମ ଦେବୀମାନେରେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ରାସ ଉତ୍ସବରେ କୃଷ୍ଣ ବ୍ରଜନାରୀଙ୍କ ଗଳା ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ କରିଥିଲେ। ମୁଁ ଚାହେଁ, ବୃନ୍ଦାବନରେ ଏକ ତିନ୍ତା, ଗଛ, ଲତା, ଔଷଧ ହେଇ ଗୋପୀମାନେର ଚରଣ ଧୂଳି ପାଇଁ, ଯେଉଁମାନେ ଦୁର୍ଲଭ ବନ୍ଧୁ, ଧର୍ମ ପଥ ତ୍ୟାଗ କରି, ମୁକୁନ୍ଦ ପଥ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ବେଦ ଖୋଜେ। ଯେଉଁ ଗୋପୀମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଚରଣ ଅଲଙ୍କୃତ କରିଛନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗୀମାନେ ଯେଉଁ ଭଗବାନକୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ରାସ ନୃତ୍ୟର ଲକ୍ଷ୍ୟ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି।