ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ ଦେଖି ଗୋପୀମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଭାବିଲେ, କାରଣ ସେମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ, ତାହା ମହାମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ପାଇ ପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ତାଙ୍କର ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ସେମାନେ ପୁଅ, ସ୍ୱାମୀ, ଦେହ, ବାନ୍ଧବ ଓ ଘର ଛାଡ଼ି, ସମସ୍ତକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ସେଇ ପରମପୁରୁଷ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବାଚିଛନ୍ତି। ବିରହର ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ପରମତତ୍ତ୍ୱରେ ଏକାଗ୍ରତା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ବି ତୁମେ ମହାଉପକାର କରିଛ। ଉଦ୍ଧବ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମମାନେ ପାଇଁ ତୁମ ଯାତ୍ନା କମେଇବା ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ଦେବାକୁ ତୁମ ପ୍ରିୟ ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ସନ୍ଦେଶ ଆଣିଛି, ଶୁଣ।" ଏହି ସନ୍ଦେଶରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଥିଲେ, "ମୋର ତୁମ ସହ ବିରହ କେବେ ଏକଦମ ନୁହେଁ, କାରଣ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବ୍ୟାପ୍ତ; ଯେପରି ସ୍ଥଳ, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ମାଟି ସମସ୍ତରେ ଅଛି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମନ, ପ୍ରାଣ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ତାଙ୍କ ଗୁଣର ଆଧାର। ମୁଁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ, ନିଜ ମଧ୍ୟରେ, ନିଜକୁ ସୃଷ୍ଟି, ସଂହାର ଓ ପାଳନ କରେ। ଆତ୍ମା ଜ୍ଞାନମୟ, ପବିତ୍ର, ନିର୍ଗୁଣ, କିନ୍ତୁ ମାୟାର ଲୀଳାରେ ସେ ଜାଗ୍ରତ, ସ୍ୱପ୍ନ, ସୁଷୁପ୍ତି ଅବସ୍ଥା ଅନୁଭବ କରେ। ଯେଉଁ ମନ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଗୋଚର ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରେ, ସେ ମିଥ୍ୟା ସ୍ୱପ୍ନ ପରି; ଏହି ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ସଦା ଜାଗ୍ରତ ଓ ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ରୁହ। ଏହି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଉପଦେଶ, ଏହି ଯୋଗ, ବିବେକ ଓ ତ୍ୟାଗ, ତପ, ସଂୟମ, ସତ୍ୟ—ଏମାନେ ନଦୀ ପରି ସମୁଦ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି। ମୁଁ ତୁମମାନେଠାରୁ ଦୂର ଦେଖାଯାଏ, ତଥାପି ଏହା ତୁମ ମନକୁ ମୋତେ ଅଧିକ ଆକର୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ; ଯେପରି ଜନା ପ୍ରିୟଜନ ଦୂରେ ରହିଲେ ମନ ତାଙ୍କୁ ଅଧିକ ଚିନ୍ତା କରେ, ସେପରି ମୋ ପ୍ରେମରେ ତୁମେ ଏକାଗ୍ର ହେବ। ମୋତେ ସଦା ମନ ଲଗାଇ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତି ଛାଡ଼ି ମୋତେ ସ୍ମରଣ କଲେ ଦ୍ରୁତ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ। ଯେଉଁ ଗୋପୀମାନେ ରାତିରେ ବୃନ୍ଦାବନରେ ମୋ ସହ ରାସ ନୃତ୍ୟରେ ଯୋଗ ଦେଇପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେମାନେ ମୋର ଲୀଳା ଚିନ୍ତା କରି ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି।" ଏହି ସନ୍ଦେଶ ଶୁଣି ଗୋପୀମାନେ ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇ, ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଭାଗ୍ୟବଶତଃ କଂସ ନିହତ ହୋଇଛି, ଅଚ୍ୟୁତ ନିରାପଦ ଓ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି। ଗଦାର ଭାଇ, ଯାହାକୁ ନଗର ନାରୀମାନେ ଲଜ୍ଜା ଭରା ହସି ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କି ତାଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଉଛନ୍ତି? ସେ ଯେଉଁଠି ପ୍ରେମର ସୂକ୍ଷ୍ମତା ଜାଣନ୍ତି, ସେଉଁଠି ସେ କି ସେମାନଙ୍କ କଥା ଓ ଖେଳାଳି ଚାଳିରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହେଉନାହିଁ? ଗୋବିନ୍ଦ କି ଆମକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ସେ ନଗର ନାରୀମାନେ ସହ ମିଶିଥିବା ବେଳେ? ତୁମେ କି ସେଇ ରାତି ମନେ ପକାଅ, ଯେଉଁଠି ସେ ଲୋଟସ, ଚମ୍ପା ଓ ଚନ୍ଦ୍ରାଲୋକରେ ଭରିଥିବା ବୃନ୍ଦାବନରେ ରାସ ନୃତ୍ୟ କରି, ଅଳଙ୍କାର ଝଙ୍କାର ଓ ମଧୁର କଥାରେ ଆମକୁ ମନୋରଞ୍ଜନ କରୁଥିଲେ? ଦଶାର୍ହ ପୁତ୍ର କି ତାଙ୍କର କୃତ୍ୟର ବିରହେ ପୀଡିତ ହୋଇ ଏଠାକୁ ଫେରିବେ, ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ଅରଣ୍ୟକୁ ବୃଷ୍ଟି ଦେଇ ସେଜନ୍ତି, ସେପରି ଆମେ ତାଙ୍କ ଛୁଆଁରେ ଜୀବନ୍ତ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଏବେ ସେ ରାଜ୍ୟ ପାଇଛନ୍ତି, ଶତ୍ରୁମାନେ ନାଶ ହୋଇଛନ୍ତି, ରାଜକୁମାରୀମାନେ ସହ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ସାଙ୍ଗମାନେ ଉପସ୍ଥିତ—ସେ କି ଏଠାକୁ ଫେରିବେ? ଆମେ ଏହି ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନେ କି କିଛି ଉପକାର କରିପାରିବୁ, ଯେଉଁଠି ସେ ଲକ୍ଷ୍ମୀପତି ସ୍ୱୟଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ? ପିଙ୍ଗଳା ବୋଲିଥିଲେ ଆଶା ଛାଡ଼ିବାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସୁଖ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଜାଣି ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣପ୍ରତି ଆମର ଆଶା ଛାଡ଼ିବା କଷ୍ଟକର। ଯେଉଁଠି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସଂଗ ଛାଡ଼ିବାକୁ ମନ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଭାଗ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼େ ନାହିଁ। ଏହି ନଦୀ, ପାହାଡ଼, ଅରଣ୍ୟ, ଗାଈ, ଓ ବାଂଶୀର ସ୍ୱର—ସବୁଠି କୃଷ୍ଣ ଓ ସଂକର୍ଷଣଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଅଛି। ଲକ୍ଷ୍ମୀପତିଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଦେଖି ଆମେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭୁଲିପାରୁ ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ଚାଳ, ହାସ୍ୟ, ଚାହାଁ, ମଧୁର କଥା—ଏସବୁ ଆମ ହୃଦୟକୁ ବନ୍ଧିଛି। ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ଗୋକୁଳ ଯେଉଁ ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବିଯାଇଛି, ତାହାକୁ ଉଦ୍ଧାର କର।" ଏଭଳି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦୂତି ଶୁଣି, ଗୋପୀମାନେ ବିରହ ତାପ ହ୍ରାସ ପାଇଲେ ଓ ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ ଭଗବାନଙ୍କର ଅଂଶ ଭାବି ସମ୍ମାନ କଲେ। ଉଦ୍ଧବ ଗୋକୁଳରେ କିଛି ମାସ ରହି, ଗୋପୀମାନଙ୍କ ବିଷାଦ ଦୂର କରି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଲୀଳାଗାନ କରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ। ଯେଉଁ ଦିନ ଉଦ୍ଧବ ନନ୍ଦଙ୍କ ବୃନ୍ଦାବନରେ ରହିଲେ, ସେହି ସମୟ ଗୋକୁଳବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ କ୍ଷଣମାତ୍ର ପରି ଅନୁଭବ ହେଲା, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଖବରରେ ସେମାନେ ଏକାଗ୍ର ହେଲେ। ଉଦ୍ଧବ ନଦୀ, ଅରଣ୍ୟ, ଫୁଲିଥିବା ଗଛ ଦେଖି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ ଓ ବୃନ୍ଦାବନବାସୀଙ୍କ ସେବା କଲେ। ଏପରି ଦେଖି, ଗୋପୀମାନେ କୃଷ୍ଣପ୍ରେମରେ ଏତେ ଏକାଗ୍ର, ଉଦ୍ଧବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଭରି ଗୋପୀମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, "ଏହି ଗୋପୀମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଶରୀରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, କାରଣ ତାଙ୍କର ଗୋବିନ୍ଦପ୍ରେମ ହୃଦୟର ଗଭୀରରେ ଅଛି। ଯେଉଁ ମୁନିମାନେ ପୁନର୍ଜନ୍ମକୁ ଭୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏପରି ଭକ୍ତି ପାଇବାକୁ ଚାହନ୍ତି; ବ୍ରହ୍ମା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବାଠାରୁ ତାଙ୍କ ଚରିତ୍ରାମୃତ ପିଇବା ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟବାନ। ଏହି ଅରଣ୍ୟବାସୀ ଜନାନୀମାନେ ଏଭଳି ପରମପ୍ରେମ କିପରି ପାଇଲେ? ଯେଉଁଠି ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଅନ୍ଧକାରରେ ଥିବା ଲୋକେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସେବା କଲେ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଥାନ୍ତି, ରାଜା ନିଜ ସେବକଙ୍କୁ ଯେପରି ଦୟା କରନ୍ତି। ଏପରି ଗାଢ଼ ପ୍ରେମ ଦେବୀମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାହା ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ରାସ ମହୋତ୍ସବରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଗଳା ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଦେଇଥିଲେ। ମୁଁ ଚାହେଁ ଏଠି ବୃନ୍ଦାବନରେ ଘାସ, ଗଛ, ଲତା, କିମ୍ବା ଔଷଧି ହେଇ ଜନ୍ମନେଇ, ଯେଉଁଠି ଏମାନେ ସ୍ୱଜନ, ଧର୍ମପଥ ତ୍ୟାଗ କରି, ମୁକୁନ୍ଦପଥକୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରି, ତାଙ୍କ ପାଦଧୂଳି ପାଇବି। ଯେଉଁ ଗୋପୀମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରଣକମଳରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଯେଉଁଠି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ମହାଯୋଗୀମାନେ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ିଛନ୍ତି।