ଶ୍ରୀ ଶୁକଦେବ୍ ଜଣାଇଲେ, ଉଦ୍ଧବ ଗୋପୀମାନଙ୍କର କୃଷ୍ଣ ପ୍ରତି ଅତିଶୟ ଆଶା ଓ ଭଲପାଇବା ଶୁନି, ସେମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତନା ଦେଲେ ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରେମର ମଧୁର ସନ୍ଦେଶ ଦେଇ କହିଲେ, “ମହିଳାମାନେ, ତୁମେ ଏହି ଜଗତରେ ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ସଫଳ ହେଇଛ। ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିତ୍ତ ଭାବରେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିଛ। ବ୍ରତ, ତପ, ଯଜ୍ଞ, ଅଧ୍ୟୟନ, ନିଗ୍ରହ ଓ ଅନେକ ଉପାୟରେ କୃଷ୍ଣ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଲାଭ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ୍ୟରେ ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ଭକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛ, ଯାହା ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ପାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। ବିଧିର ଦୟାରେ ତୁମେ ପୁତ୍ର, ପତି, ଶରୀର, ଆତ୍ମୀୟ, ଘର ତ୍ୟାଗ କରି, ସେଇ ପରମପୁରୁଷ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଚୟନ କରିଛ। ବିପ୍ରୟୋଗରେ ତୁମେ ପରମ ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚିଛ, ଏହା ମୋ ପାଇଁ ବଡ଼ ଉପକାର। ଏବେ ମୁଁ ତୁମେ ମାନଙ୍କୁ ତୁମ ପ୍ରିୟ ପତି କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ଏକ ଦୟାଳୁ ସନ୍ଦେଶ ଶୁଣାଇବି। ଉଦ୍ଧବ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ସନ୍ଦେଶ ଦେଇ କହିଲେ, “ମୋର ବିପ୍ରୟୋଗ କେବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହେଁ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଯେପରିକି ପଞ୍ଚ ଭୂତ—ଆକାଶ, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ପୃଥିବୀ ସମସ୍ତ ଜିନିଷରେ ରହିଛ। ମୁଁ ଚିତ୍ତ, ପ୍ରାଣ, ଭୂତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ତାଙ୍କର ଗୁଣର ଆଧାର। ମୁଁ ନିଜେ ନିଜେ ସୃଷ୍ଟି, ସଂହାର ଓ ପାଳନ କରିଥାଏ, ଏହି ଭୂତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଗୁଣର ମୂଳ ଭାବରେ। ଆତ୍ମା ଜ୍ଞାନମୟ, ଶୁଦ୍ଧ, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓ ଗୁଣରେ ବନ୍ଧା ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ମାୟାର ଚାଳରେ ଏହା ସ୍ୱପ୍ନ, ସୁଷୁପ୍ତି, ଜାଗୃତ ଅବସ୍ଥାରେ ଚଳିଥାଏ। ଯେଉଁ ଚିତ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗକୁ ଚିନ୍ତା କରାଯାଏ, ଯାହା ସ୍ୱପ୍ନ ଭଳି ଅସତ୍ୟ, ତାହାକୁ ନିଗ୍ରହ କରି, ସଦା ସତର୍କ ଓ ନିଜକୁ ଅଧିନ କରି ରହ। ଏହି ହେଉଛି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଉପଦେଶ, ଯୋଗ ଓ ବିବେକ ଜ୍ଞାନ; ତ୍ୟାଗ, ତପ, ନିଗ୍ରହ, ସତ୍ୟ ଏକ ନଦୀ ଭଳି ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଏ। ମୁଁ ତୁମର ପ୍ରିୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଦୂର ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହା ତୁମର ଚିତ୍ତକୁ ମୋ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ, ତୁମର ନିରନ୍ତର ସ୍ମୃତିର ଲାଗି। ଯେପରିକି ଦୂର ଥିବା ପ୍ରିୟ ଉପରେ ଚିତ୍ତ ଲଗିଥାଏ, ସେପରି ଜନାନୀମାନଙ୍କର ହୃଦୟ ସମ୍ମୁଖ ଦେଖିଲେ ତିନି ଏତେ ଆକର୍ଷିତ ନୁହେଁ। ତୁମେ ମୋ ପ୍ରତି ଚିତ୍ତକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଲଗାଇ, ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇ, ନିରନ୍ତର ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରି, ଶୀଘ୍ର ମୋତେ ପାଇବ। ଯେଉଁ ଭାଗ୍ୟବାନ ଗୋପୀମାନେ ରାତିରେ ବୃନ୍ଦାବନରେ ମୋ ସହ ରାସ ଲୀଳାରେ ଯୋଗ ଦେଇପାରିଲେ ନାହିଁ, ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ଦୂର ରହିଲି ମଧ୍ୟ ମୋର କ୍ରୀଡା ଚିନ୍ତା କରି ମୋତେ ପାଇଥିଲେ।” ଏହି ସନ୍ଦେଶ ଶୁଣି, ବ୍ରଜର ମହିଳାମାନେ ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଦୁଷ୍ଟ କଂସ ନିହତ ହେଲେ, ଅଚ୍ୟୁତ ନିଜ ପରିବାର ସହ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରି ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି। ମୂଦୁ ଉଦ୍ଧବ, କି ଗଦାର ଭାଇ, ଯାହାକୁ ନଗର ମହିଳାମାନେ ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ ଦୃଷ୍ଟି, ଲଜ୍ଜା ଓ ହାସ୍ୟରେ ଆଦର କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛନ୍ତି? ଯେଉଁ କୃଷ୍ଣ ନଗର ମହିଳାମାନେ ପ୍ରେମର ଗୁପ୍ତ ଭାବ ଜାଣନ୍ତି, ସେ କି ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ କଥା ଓ କ୍ରୀଡାରେ ଆକର୍ଷିତ ହେଉନାହିଁ? ଗୋବିନ୍ଦ କି ନଗର ମହିଳାମାନେ ସହ ମଧୁର କଥା ବେଳେ ଆମେ ଗ୍ରାମର ମହିଳାମାନେକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି? ତୁମେ ମନେ ପକାଉଛନ୍ତି କି ସେଇ ରାତିଗୁଡିକୁ, ଯେଉଁଠାରେ ବୃନ୍ଦାବନର ଶୋଭା, ପଦ୍ମ, ମଲ୍ଲି ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ମଧ୍ୟରେ ରାସ ଲୀଳା, ଗୁଙ୍ଗୁନି ଆଉ ମଧୁର କଥାରେ ଆମେ ମନୋହର କ୍ରୀଡା କରିଥିଲୁ? କି ଦଶାର୍ହ ବଂଶଜ କୃଷ୍ଣ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟର ଦୁଃଖରେ ଆକୁଳ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରିକି ବନକୁ ବର୍ଷାରେ ଉତ୍ତୋଳନ କରେ, ଆମେ ମହିଳାମାନେକୁ ତାଙ୍କର ସ୍ପର୍ଶରେ ପୁନଃ ଜୀବନ ଦେବେ? କୃଷ୍ଣ ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିବେ, ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରି, ଶତ୍ରୁ ନାଶ କରି, ରାଜନୀମାନେ ସହ ବିବାହ କରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହ ଘିରି ଅଛନ୍ତି? ଏହି ମହାତ୍ମା, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ପତି, ନିଜ କାମନା ପୂରଣ କରି, ଆମେ ଗ୍ରାମବାସୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଏ ତାଙ୍କୁ କି ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ? ପିଙ୍ଗଳା ଦୁଃଖିତା ଏହି ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ—ଆଶା ତ୍ୟାଗରେ ପରମ ସୁଖ ଅଛି; ତଥାପି ଜାଣିଲେ ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣ ପ୍ରତି ଆଶା ତ୍ୟାଗ କରିବା ଅତି କଷ୍ଟ। ଯେଉଁ ଭାଗ୍ୟବାନ ମନୁଷ୍ୟ ଅନିଚ୍ଛାରେ ମଧ୍ୟ ଗୌରବଶାଳୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ ସଂଯୋଗ ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନିତ୍ୟ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗରେ ଅଛନ୍ତି? ଏହି ନଦୀ, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ, ଗାଏ ଓ ବାଂଶୀର ଶବ୍ଦ—ସବୁ କୃଷ୍ଣ ଓ ସଂକର୍ଷଣ ସହ ଅତୀକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି। ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ନିବାସଗୁଡିକୁ ପୁନଃପୁନଃ ଦେଖି ନନ୍ଦନନ୍ଦନଙ୍କର ପଦଚିହ୍ନ ମନେ ପକାଉଛି, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଭୁଲିପାରୁନାହିଁ। ତାଙ୍କର ମନୋହର ଚାଲ, ଉତ୍ତମ ହାସ୍ୟ, କ୍ରୀଡା ଦୃଷ୍ଟି, ମଧୁର କଥାରେ ଆମର ମନ ଆକର୍ଷିତ; କିପରି ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଭୁଲିପାରିବୁ? ମହାପ୍ରଭୁ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ପତି, ବ୍ରଜର ନାଥ, ଦୁଃଖ ନାଶକ, ଗୋକୁଳକୁ ଦୁଃଖର ସାଗରରୁ ଉଠାଇ ଦିଅ, ଗୋବିନ୍ଦ। ଶୁକଦେବ୍ କହିଲେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ସନ୍ଦେଶରେ ବିପ୍ରୟୋଗର ଜ୍ୱର ଶାନ୍ତ ହେଇ, ଗୋପୀମାନେ ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଅଂଶ ଭାବରେ ଆଦର କଲେ। ଉଦ୍ଧବ ବହୁ ମାସ ଧରି ବ୍ରଜରେ ରହି, ଗୋପୀମାନେର ଦୁଃଖ ଦୂର କରି, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଲୀଳା କଥା ଗାଇ, ଗୋକୁଳକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ। ଉଦ୍ଧବ ଯେତେ ଦିନ ନନ୍ଦଙ୍କ ବ୍ରଜରେ ରହିଲେ, ସେଇ ଦିନ ଗୋକୁଳବାସୀମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଖବରରେ ଆନନ୍ଦରେ ଗୁଡିଗଲେ। ଉଦ୍ଧବ ନଦୀ, ଜଙ୍ଗଲ, ଫୁଲ ହେଉଥିବା ଗଛ ଦେଖି, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇ, ବ୍ରଜବାସୀମାନଙ୍କ ସେବା କରି ଆନନ୍ଦ ଲାଗିଲେ। ଉଦ୍ଧବ ଗୋପୀମାନେର କୃଷ୍ଣ ପ୍ରତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ଦେଖି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦରେ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, “ଏହି ଗୋପୀମାନେ ଭୂମିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାରଣ ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ପ୍ରେମ ହୃଦୟରେ ଏତେ ଗଭୀର। ମୁନିମାନେ, ଯାହା ଜନ୍ମ ଭୟରୁ ଚିନ୍ତିତ, ଏବଂ ଆମେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭକ୍ତିକୁ ଚାହୁଁ, ବ୍ରହ୍ମା ଭଳି ଜନ୍ମର କି ଉପଯୋଗ, ଯଦି ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କର ଲୀଳା ରସ ମିଳେ। ଏହି ଜଙ୍ଗଲର ମହିଳାମାନେ, ଯାହା ଅନୈତିକ ଗତିରେ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ କୃଷ୍ଣ ପ୍ରତି ପରମ ପ୍ରେମ; ଏହା ଅତି ଦୁଃସ୍ଥ।