ସୂତ୍ରଧାର କଥାରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଘଟଣାକୁ ରୂପାୟିତ କରୁଛି: ଯେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ତାଙ୍କ ଗୁରୁ ସାନ୍ଧୀପନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ଦେବାକୁ ଆସିଲେ, ସାନ୍ଧୀପନି ଏହି ଦୁଇ ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ବଡ ଆଦର ଦେଲେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବିରାଜିତ, ସେଉଁଠି ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, “ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ କ’ଣ କରିପାରିବୁ?” ତାପରେ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ କହିଲେ, “ଆମ ଗୁରୁଙ୍କ ପୁତ୍ର, ନିଜ କର୍ମଫଳରେ ବନ୍ଧି ଏଠାକୁ ଆଣାଯାଇଛନ୍ତି, ହେ ମହାରାଜ, ତାଙ୍କୁ ଆମ ଆଦେଶରେ ଆଣି ଦିଅ।” ଏହି ଆଦେଶ ପାଇ ସ୍ୱୟଂ ଯମଦେବ କହିଲେ, “ଯଥାସ୍ତୁ”, ଏବଂ ସାନ୍ଧୀପନିଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ଆଣି, ୟାଦବଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ହସ୍ତରେ ଦେଲେ। ପୁନି ସେମାନେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ଦେଇ ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ପୂରଣ କଲେ, ଏବଂ ଗୁରୁ ସାନ୍ଧୀପନି ତାଙ୍କୁ ପୁନି ଏକ ବର ମାଗିବାକୁ କହିଲେ। ସାନ୍ଧୀପନି କହିଲେ, “ମୋ ପ୍ରିୟ ଶିଷ୍ୟମାନେ, ତୁମେ ମୋ ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛ, ଏବେ ଆଉ କ’ଣ ଇଚ୍ଛା ରହିଲା? ତୁମେ ଘରକୁ ଫେର, ତୁମର କୀର୍ତ୍ତି ଶୁଦ୍ଧ ହେଉ, ଏବଂ ତୁମେ ଯେଉଁ ବେଦ ଶିଖିଛ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ ସତତା ରହୁ।” ଗୁରୁଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଇ, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ବାୟୁବେଗର ରଥରେ ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରିଲେ, ତାଙ୍କ ଆଗମନର ଗର୍ଜନ ମେଘର ଶବ୍ଦ ପରି ଶୁଣାଗଲା। ସମସ୍ତ ଜନ ଆନନ୍ଦରେ ଉଲ୍ଲାସିତ ହେଲେ, ଏପରି ମନେ ହେଲା ଯେ ଦୀର୍ଘଦିନର ପରେ ହାରାଇଥିବା ଧନ ପୁଣି ମିଳିଗଲା। ଏହି ଦିନ, ଶାଇବ ତନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଚଉଷଠି କଳାର ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଥିଲା—ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ, ନୃତ୍ୟ, ନାଟ୍ୟ, ଚିତ୍ର, କଟିବା କଳା, ଚାଉଳ ଓ ପୁଷ୍ପ ଶୃଙ୍ଗାର, ପୁଷ୍ପ ଶୟନ, ଦନ୍ତ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଦେହ ଶୃଙ୍ଗାର, ମଣିମାଟିର ଚୌକ, ଶୟନ ବିନ୍ୟାସ, ଜଳ ଖେଳ, ଜଳ ଛିଟା, ନାନା ଶିଳ୍ପ, ମାଳା ଗଠନ, ମୁଣ୍ଡ ଶୃଙ୍ଗାର, ପୋଷାକ ପ୍ରସ୍ତୁତି, କଣ ଶୃଙ୍ଗାର, ଗନ୍ଧ ମିଶ୍ରଣ, ମଣି ଅଳଂକାର, ମାୟା ଖେଳ, କୁସ୍ତି, ଚାତୁର୍ୟ, ଶାକ ଓ ମୂଢି ତିଆରି, ପାନୀୟ, ତାନ୍ତ୍ରିକ କଳା, ଦୋରି ଖେଳ, ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଉତ୍ତର, ଶ୍ଲୋକ ପାଠ, ଅଟକି ଯିବା ଶବ୍ଦ, ପୁସ୍ତକ ପାଠ, ନାଟକ ଦେଖିବା, କବିତା ରଚନା, ଚଟାଇ ଓ ବଂଶ ଶିଳ୍ପ, କତା ବୁନା, କଠ ଶିଳ୍ପ, ଗୃହ ନିର୍ମାଣ, ରୂପା ଓ ମଣି ପରୀକ୍ଷା, ଧାତୁ ବିଜ୍ଞାନ, ମଣିର ରଙ୍ଗ ଜ୍ଞାନ, ଖଣି ଜ୍ଞାନ, ବୃକ୍ଷ ଜୀବନ ଜ୍ଞାନ, ପାଣ, କୁକୁଡ଼ି, ବାଘ ଯୁଦ୍ଧ ନିୟମ, ପକ୍ଷୀ ପାଳନ, ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା, କେଶ ଶୃଙ୍ଗାର, ଗୁପ୍ତ ଭାଷା, ଦେଶୀ ଭାଷା ଅନୁକରଣ, ଅଞ୍ଚଳିକ ଭାଷା ଜ୍ଞାନ, ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ ଅଶୁଭ ତାଲି, ଯନ୍ତ୍ର ତିଆରି, ମାନ୍ତ୍ରିକ ଚିତ୍ର, ସାମୁହିକ ପାଠ, ମନସ୍ତ କବିତା, ନାନା କଳା, ଖେଳ, ଶବ୍ଦକୋଷ ଓ ଛନ୍ଦ ଜ୍ଞାନ, ବସ୍ତ୍ର ଲୁଚାଇବା ଉପାୟ, ବିଶେଷ ଦାୟସ ଖେଳ, ଚୁମ୍ବକ ଖେଳ, ଶିଶୁ ଖେଳ, ବୈନୟିକୀ, ବୈଜୟିକୀ, ବୈତାଳିକୀ ଆଦି କଳା। ଏହିପରି ଦିନେ, ବୃଷ୍ଣିବଂଶର ମଧ୍ୟରେ ଉଦ୍ଧବ ସବୁଠାରୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ଓ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ। ଏକ ଦିନ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ, ଯିଏ ଶରଣାଗତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରନ୍ତି, ଉଦ୍ଧବଙ୍କ ହାତ ଧରି କହିଲେ, “ହେ ମୃଦୁଭାବୀ ଉଦ୍ଧବ, ତୁମେ ବ୍ରଜକୁ ଯାଅ, ମୋ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ, ଏବଂ ମୋ ସନ୍ଦେଶ ନେଇ ଯାଇ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ବିୟୋଗବେଦନା ହ୍ରାସ କର। ସେମାନେ ମୋରେ ମନ ଦେଇଛନ୍ତି, ଦେହ ଆନନ୍ଦକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ମୋ ପାଇଁ ସବୁକିଛି ଛାଡ଼ିଛନ୍ତି, ଏମିତି ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ସାର୍ଥକ କରିଥାଏ। ମୋ ପାଇଁ ସବୁକିଛି ଛାଡ଼ି, ଏମିତି ଅନୁରାଗ ରଖିଛନ୍ତି, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ କେବେ ବି ଛାଡ଼େନି। ମୋ ଦୂର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ମୋ ଚିନ୍ତାରେ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ବିୟୋଗବେଦନାରେ ବ୍ୟାକୁଳ। ଗୋକୁଳର ଗୋପୀମାନେ ମୋ ଦେଖା ପାଇଁ ଆଶାରେ ଏଯାଁ ଜୀବନ ଧାରଣ କରୁଛନ୍ତି।” ଭଗବାନଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଇ, ଉଦ୍ଧବ ନମ୍ରତାରେ ଶିର ନମାଇ ରଥ ଚଢ଼ି ନନ୍ଦଙ୍କ ବ୍ରଜକୁ ଯାଇପହଞ୍ଚିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ଗାଁକୁ ଫେରୁଥିବା ଗାଈମାନଙ୍କ ଚରଣ ଧୂଳିରେ ତାଙ୍କ ରଥ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲା। ଚାରିପାଖରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଳଦମାନେ ଗାଈମାନଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ନେବା ପାଇଁ ଝଂକାର କରୁଥିଲେ, ଛୋଟ ଖୁସି ଛାଡ଼ମାନେ ଦୌଡ଼ି ମାଆଙ୍କ ଦୁଧ ଖାଉଥିଲେ। ଏଠାଏଠି ଧଳା ବଢ଼ିଆ ଛୋଟ ଗାଈ ଚମକୁଥିଲେ, ଦୁଧ ଦେବା ଶବ୍ଦ ଓ ବାଁଶୀ ଧ୍ୱନି ଉପବନକୁ ମଧୁର କରୁଥିଲା। ସେଠାରେ ଗୋପୀମାନେ ଓ ଗୋପମାନେ ଉପହାର ହେବା ପାଇଁ ବଳରାମ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମହିମା ଗାଇ ଗାଁକୁ ଶୋଭା ଦେଉଥିଲେ। ଗାଁ ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅତିଥି, ଗାଈ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପିତୃ, ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା, ଧୂପ, ଦୀପ, ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଭରିଥିଲା। ଚାରିପାଖରେ ଫୁଲ ଭରା ବନ ଫୁଲିଥିଲା, ପକ୍ଷୀମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ, ପୋଖରୀ ହଂସ, ବକ, ପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା। ଉଦ୍ଧବ ପହଞ୍ଚିଲେ, ନନ୍ଦ ତାଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଓ ଭାସୁଦେବ ପ୍ରତି ଯେପରି ଭକ୍ତି, ସେଭଳି ସମ୍ମାନ କଲେ। ଉତ୍ତମ ଭୋଜନ ଦେଇ, ମୃଦୁ ଶୟନରେ ବସାଇ, ତାଙ୍କ କ୍ଲାନ୍ତି ଦୂର ହେବା ପରେ ପଦମସାଜ ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଶ୍ରୂଷା କରି ଉଦ୍ଧବଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଜିଜ୍ଞାସା କଲେ। ନନ୍ଦ କହିଲେ: “ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଆମ ବନ୍ଧୁ, ଶୂରସୁତ କୃଷ୍ଣ କେମିତି ଅଛନ୍ତି? ସେ ତାଙ୍କ ପରିବାର, ସନ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ସୁଖେ ଅଛନ୍ତି କି? ସେ ଆମ ସଙ୍ଗ ପ୍ରତି ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି କି? ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ଦୁଷ୍ଟ କଂସ, ଯେଉଁଠି ସଦା ଯଦୁମାନେ ଓ ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନୀଙ୍କୁ ଦ୍ୱେଷ କରୁଥିଲେ, ସେ ତାଙ୍କ ସାଥୀ ସହିତ ନିଜ ଦୁଷ୍କର୍ମରେ ନିଅସ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି। କୃଷ୍ଣ ଆମକୁ, ତାଙ୍କ ମାଆ, ବନ୍ଧୁ, ଗୋପ, ଗାଁ, ପ୍ରିୟଜନ, ଗାଈ, ବୃନ୍ଦାବନ, ପାହାଡ଼କୁ ମନେ ରଖନ୍ତି କି? ଗୋବିନ୍ଦ କେବେ ଏଠାକୁ ଫେରିବେ? ଆମେ ତାଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ମୁଖ, ନାକ, ହସୁଥିବା ଚକ୍ଷୁ ଦେଖିପାରିବା କି? ଅଗ୍ନି, ବାତ୍ୟା, ବର୍ଷା, ଦୁଷ୍ଟ ବଳଦ, ସର୍ପ, ମୃତ୍ୟୁ ଭୟରୁ ଆମକୁ କୃଷ୍ଣ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଶୌର୍ୟ, ଚାଲାକି, ହସ, କଥା ମନେ ପଡ଼ିଲେ ଆମ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଟକିଯାଏ।