ଯୁଦ୍ଧରେ ବୀରମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିବା ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କ ଶୟନାଗାରରେ ବସି, ସେମାନଙ୍କ ଜନାନୀମାନେ ନିଜ ସ୍ନିଗ୍ଧ କଣ୍ଠରେ କ୍ଷୁଦ୍ର କ୍ଷୁଦ୍ର ସ୍ବରରେ ବାରମ୍ବାର କ୍ରନ୍ଦନ କରୁଥିଲେ, ନିଜ ଦୁଃଖକୁ ପୁଣିପୁଣି ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ କହୁଥିଲେ, "ହାୟ, ପ୍ରଭୁ! ଆମର ପ୍ରିୟ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଅସହାୟଙ୍କର ଦୟାମୟ ରକ୍ଷକ! ଆପଣ ନାହାନ୍ତି, ଆମେ, ଆମ ପିଲାମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ଘରବାଡ଼ି ଶେଷ ହୋଇଗଲା।" "ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ହରାଇଛୁ, ସ୍ୱାମୀ! ଏହି ସହର ଏବେ ଶୋଭାହୀନ, ଯେପରିକି ଆମେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଉତ୍ସବ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଶେଷ।" "ଆପଣ ନିର୍ଦୋଷ ଜନଙ୍କ ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ଅପରାଧ କରିଛନ୍ତି; ଏହି ଭାବେ ଆମକୁ ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ଆଣିଦେଇ, ହେ ବିନାଶକାରୀ, କିଏ ଶାନ୍ତି ପାଇପାରିବ?" "ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଦୁଃଖ ଓ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ; ଯେଉଁଠି ରକ୍ଷକ ଏହି କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ଅବହେଳା କରେ, ସିଏ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ସୁଖ ପାଏନାହିଁ।" ଏହି ଭାବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦେଖି, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଭଗବାନ୍ ସ୍ୱୟଂ ରାଜନୀମାନେଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଦେଲେ ଓ ହତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଲୋକପ୍ରଚଳିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଶବକ୍ରିୟା କରାଇଦେଲେ। ତାପରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ନିଜ ମାତା ଦେବକୀ ଓ ବାପା ବସୁଦେବଙ୍କୁ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ କରି, ଶିର ଛୁଇଁ ପାଦସ୍ପର୍ଶ କରି ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇଲେ। ଦେବକୀ ଓ ବସୁଦେବ, ନିଜ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱର ଇଶ୍ୱର ଭାବେ ଚିହ୍ନି, ତାଙ୍କ ଭୟ ଦୂର କରି, ଲାଡ଼ ପ୍ରେମରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଭଗବାନ୍ ସ୍ୱୟଂ ନିଜର ମାୟା ଶକ୍ତି ବିସ୍ତାର କରି, ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କୁ "ଦୁଃଖ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ" ବୋଲି ଭ୍ରମିତ କରିଦେଲେ। ପରେ କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ, ଜେଷ୍ଠ ସାତ୍ୱତ ଭାଇ, ନମ୍ରତାରେ ମାତା ବାପାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଓ "ମା, ବାପା" ବୋଲି ସ୍ନେହ ଦେଖାଇଲେ। "ହେ ବାପା, ଆପଣ ଓ ମାତା ଅନେକ ଦିନ ଆମକୁ ନିଜ ପାଖରେ ରଖିବାକୁ ଚାହିଲେ, କିନ୍ତୁ ଆମେ ଆମର ଶୈଶବ, ବାଲ୍ୟ, ଯୁବାବସ୍ଥା ଆପଣଙ୍କ ସହିତ କାଟିପାରିଲୁନାହିଁ।" "ବିଧିବାନ୍ଧାରେ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ନିକଟରେ ରହିପାରିଲୁନାହିଁ, ପିତାଘରର ମମତା, ଯାହା ପିଲାମାନେ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ଆମେ ପାଇପାରିଲୁନାହିଁ।" "ମଣିଷ ଏକଶଏ ବର୍ଷ ବଞ୍ଚିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ପିତାମାତାଙ୍କ ଋଣ ଶୋଧିପାରେନାହିଁ, ଯେଉଁଠାରୁ ତାଙ୍କ ଦେହ ଜନ୍ମ ଓ ପୋଷଣ ପାଏ।" "ଯଦି କୌଣସି ପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଧନୀ ହୋଇ, ନିଜ ପିତାମାତାଙ୍କ ଜୀବିକା ପ୍ରଦାନ କରେନାହିଁ, ସେ ପରଲୋକେ ନିଜ ମାଂସ ଖାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଏ।" "ଯିଏ ଶକ୍ତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧ ପିତାମାତା, ପତିବ୍ରତା ସ୍ତ୍ରୀ, ଶିଶୁ, ଗୁରୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅଥିଥି ଓ ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରେ, ସେ ଜୀବନ୍ତ ମୃତ ନିମନ୍ତେ ସମାନ।" "କଂସଙ୍କ ଭୟରେ ଆମ ମନ ସଦା ଅଶାନ୍ତ ଥିଲା, ଏହି ଦିନଗୁଡ଼ିକ ଅନର୍ଥରେ ଗଲା, ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ପାଦପୂଜା କରିପାରିଲୁନାହିଁ।" "ଏହିପରି ଅପରାଧ ପାଇଁ, ହେ ବାପା ଓ ମାତା, ଆମକୁ ମାଫ କରନ୍ତୁ, ଆମେ ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦମିତ ଓ ନିର୍ଭର ଥିଲୁ।" ଏଭଳି ହରିଙ୍କ ମିଥ୍ୟା ମାନବ ରୂପ ଏବଂ ଶବ୍ଦରେ, ଦେବକୀ ଓ ବସୁଦେବ ମନେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଆଙ୍କ ଉପରେ ବସାଇ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଏବଂ ଅପାର ଆନନ୍ଦରେ ଭିଜିଗଲେ। ଚୋଖୁ ଲୁହରେ ଭିଜା, ମନ ଭାବବିହ୍ୱଳ, ଗଳା ଆନନ୍ଦ ଓ ଭାବନାରେ ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ, କିଛି କହିପାରିଲେନାହିଁ। ପରେ ଦେବକୀନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣ, ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଦେଇ, ତାଙ୍କ ମାମାଘର ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ ଯଦୁବଂଶର ରାଜା ଭାବେ ସିଂହାସନରେ ବସାଇଲେ। କୃଷ୍ଣ କହିଲେ, "ହେ ମହାରାଜ, ଆପଣ ଆମେ ଓ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ନିୟମ ଦିଅନ୍ତୁ; ଯୟାତିଙ୍କ ଶାପରେ ଯଦୁମାନେ ରାଜସିଂହାସନରେ ବସିପାରିବେନାହିଁ।" "ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ଥିଲେ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଞ୍ଜଳି ଦେଇ, ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି; ତେଣୁ ଅନ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ରାଜାମାନେ କଣ?" ଏହିପରି, ଯଦୁ, ବୃଷ୍ଣି, ଅନ୍ଧକ, ମଧୁ, ଦାଶାର୍ହ, କୁକୁର ଓ ଅନ୍ୟ ଆପ୍ତଜନମାନେ, ଯେଉଁମାନେ କଂସଙ୍କ ଭୟରେ ଚତୁର୍ଦିଗରୁ ଦୁଃଖିତ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ, ଦେଶାନ୍ତରରେ ଶରଣ ନେଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଦେଇ, ନିଜ ଘରେ ବସାଇଲେ ଓ ଅପାର ଧନ ଦାନ କଲେ। କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ ହୋଇ, ଯଦୁବଂଶୀମାନେ ନିଜ ଘରେ ନିର୍ଭୟ ଓ ଶୁଭ ଜୀବନ କାଟିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ପ୍ରତିଦିନ ସେମାନେ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ପଦ୍ମମୁଖକୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦରେ ଭିଜିଯାଉଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଦୟାମୟ ହାସି ଚିରଦିନ ଖିଳିଥାଏ। ସେଠାରେ ବୟସ୍କମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁବକ ପରି ଉତ୍ସାହ ଓ ଶକ୍ତିରେ ଭରିଯାଉଥିଲେ, ପ୍ରତିଦିନ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ପଦ୍ମମୁଖ ଦେଖି ନେତ୍ରର ଅମୃତ ପାନ କରୁଥିଲେ। ତାପରେ, ଦେବକୀନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣ ଓ ସଂକର୍ଷଣ, ନନ୍ଦଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଓ କହିଲେ, "ଆପଣ ଆମ ପ୍ରେମମୟ ପିତା, ଆମକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମମତାରେ ପୋଷିଥିଲେ। ପିତାମାତାଙ୍କ ପ୍ରେମ ସନ୍ତାନ ପ୍ରତି ସ୍ୱୟଂ ନିଜ ପ୍ରତିଠାରୁ ଅଧିକ।" "ଯେଉଁ ପିତାମାତା ଅନ୍ୟଜନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗିତ ଓ ନିଃସହାୟ ଶିଶୁମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଶିଶୁ ପରି ପୋଷଣ କରନ୍ତି। ହେ ବାପା, ଆପଣ ବ୍ରଜକୁ ଫେରନ୍ତୁ; ଆମେ ଏଠାରେ ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ନିଶ୍ଚିତ କରି, ପରେ ଆପଣଙ୍କ ଓ ଆମ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିବା।" ଏପରି ଅଚ୍ୟୁତ ନନ୍ଦ ଓ ବ୍ରଜବାସୀମାନେଂକୁ ଶାନ୍ତି ଦେଇ, ସମ୍ମାନ ଦେଲେ—ବସ୍ତ୍ର, ଅଳଙ୍କାର, ପାତ୍ର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଉପହାର ଦେଇ। ଏପରି ଉପହାର ଓ ସ୍ନେହ ପାଇ, ନନ୍ଦ ଭାବବିହ୍ୱଳ ହୋଇ, ଦୁଇଭାଇକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଚକୁ ଲୁହରେ ଭିଜା, ଏବଂ ଗୋପମାନେ ସହ ବ୍ରଜକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଏହିପରି, ସୂରସୁତ ବସୁଦେବ ନିଜ ଦୁଇପୁଅ ପାଇଁ ବିଧିବତ୍ ଉପନୟନ ସଂସ୍କାର କରାଇଲେ, ପୂର୍ବପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ପୁରୋହିତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା। ସେମାନେ ସୁନ୍ଦର ଗହନା, ଅଲଙ୍କୃତ ଗାଈ, ବଛିଆ, ଚାଦର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଉପହାର ଦେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଯେଉଁ ଗାଈଗୁଡ଼ିକ ବସୁଦେବ କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କ ଜନ୍ମବେଳେ ମନରେ ଦାନ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କଂସ ଅନ୍ୟାୟରେ ନେଇଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏବେ ସ୍ମରଣ କରି ସେମାନେ ଦାନ କଲେ।