ମହାବଳଶାଳୀ କୁବଳୟାପୀଡ଼ ହାତୀଙ୍କ ଶକ୍ତି ନିରୋଧ ହେବା ପରେ, ଏହି ହାତୀ ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଏବଂ ମହାୱାନ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲା। ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଭଗବାନ ମଧୁସୂଦନ ତାହାର ଶୁଣ୍ଡ ଧରି ଏକ ହାତରେ ଉଠାଇ ଭୂମିରେ ପତିତ କରିଦେଲେ। ପଡ଼ିଥିବା ହାତୀର ଉପରେ ସିଂହ ଯେମିତି ଖେଳେ, ସେହିପରି କୃଷ୍ଣ ଚଡ଼ି ତାହାର ଦାନ୍ତ ଭାଙ୍ଗି ନେଲେ ଏବଂ ସେ ଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ହାତୀର ମହାୱାନ୍ତିଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କରିଦେଲେ। ଏପରେ, ମୃତ କୁବଳୟାପୀଡ଼କୁ ଛାଡ଼ି, ତାହାର ଦାନ୍ତ କାନ୍ଧରେ ରଖି, ରକ୍ତ ଓ ମଦ ଲଗା ଦାନ୍ତ ଧରି, ମୁଖମଣ୍ଡଳରେ ଘମ ଝରିଥିବା ଅଦ୍ଭୁତ ଶୋଭା ସହିତ କୃଷ୍ଣ ଅଭିନନ୍ଦନରେ ଅଖାଡ଼ାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। କିଛି ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହ ବଳରାମ ଓ ଜନାର୍ଦନ ଏହି ହାତୀର ଦାନ୍ତକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ଧରି ଅଖାଡ଼ାକୁ ଆସିଲେ। ସେଠାରେ, ପାହାଡ଼ ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପହଳାନୀ ମାନେ, ମଣିଷମାନେ, ମହିଳାମାନେ, ଗୋପମାନେ, ଅଧର୍ମୀ ରାଜାମାନେ, ମାତାପିତା, ବୋଝ ରାଜା, ଜ୍ଞାନୀ, ଯୋଗୀ, ବୃଷ୍ଣିମାନେ—ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ କୃଷ୍ଣ ନିଜ ନିଜ ରୂପରେ ପ୍ରତିତି ହେଲେ। ରାଜା କଂସ ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ଅଜୟ ଭାଇଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ସେମାନେ ଅନେକ ରଙ୍ଗ ବସ୍ତ୍ର, ଅଳଙ୍କାର, ମାଳା ଓ ଚିରୁନ୍ଦରେ ଶୋଭିତ, ଅଭିନୟରେ ପାରଙ୍ଗତ ନଟମାନେ ପରି ଅଖାଡ଼ାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କ ମନକୁ ଆକର୍ଷିତ କଲେ। ନଗରବାସୀ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ମଞ୍ଚ ଉପରେ ବସି ସେମାନଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ହଟାଇପାରିଲେ ନାହିଁ। ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ପିଇଲେ, ଜିହ୍ୱା ଦ୍ୱାରା ଚାଟିଲେ, ନାକ ଦ୍ୱାରା ଘ୍ରାଣ କଲେ, ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ବାହୁଡ଼ିଲେ ପରି ଅନୁଭବ କଲେ। ସେମାନେ ଆପସେ ଆପସେ କହିଲେ: "ଏହି ଦୁଇ ନିଜେ ହରି, ନାରାୟଣଙ୍କ ଅଂଶ ଭାବେ ବସୁଦେବଙ୍କ ଘରେ ଅବତରିଛନ୍ତି। ଦେବକୀ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଗୋକୁଳକୁ ନେଇଯାଇ, ଗୁପ୍ତଭାବେ ନନ୍ଦଙ୍କ ଘରେ ବଡ଼ ହେଲେ। ଏମାନେ ପୂତନା, ଚକ୍ରବତ, ଅର୍ଜୁନ ଗୁହ୍ୟକ, କେଶୀ, ଧେନୁକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନବମାନେକୁ ବିନାଶ କରିଛନ୍ତି। ଗୋମାତା ଓ ଗୋପମାନେ ଅଗ୍ନିରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଛନ୍ତି, କାଳିୟ ନାଗକୁ ଦମନ କରିଛନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କରିଛନ୍ତି। ସପ୍ତ ଦିନ ଧରି ଏକ ହାତରେ ଗିରିଧାରଣ କରି ଗୋକୁଳକୁ ବର୍ଷା, ପବନ, ବିଜୁଳିରୁ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି। ଗୋପୀମାନେ ସେମାନଙ୍କ ହସୁଥିବା ମୁଖ ଦେଖି ସମସ୍ତ କଷ୍ଟ ଭୁଲିଯାନ୍ତି। ବିଶିଷ୍ଟ ଯଦୁବଂଶ ସେମାନଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ଅଧିକ ମହିମା ଓ ଯଶ ପାଇବ। ଏହି ତାଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇ ବଳରାମ, ଯିଏ ପ୍ରଲମ୍ବ, ବତ୍ସକ, ବକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟମାନେକୁ ହତ୍ୟା କରିଛନ୍ତି।" ଏଭଳି ଲୋକମାନେ ଆଲୋଚନା କରୁଥିବାବେଳେ ଓ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଧ୍ୱନି ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ପହଳାନୀ ଚାଣୂର କୃଷ୍ଣ ବଳରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ନନ୍ଦନନ୍ଦନ, ରାମ! ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ନିପୁଣ ମଲ୍ଲବୀର, ରାଜାଙ୍କ ଆହ୍ୱାନରେ ଏଠାରେ ଆସିଛ। ରାଜାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଲେ, ଲୋକମାନେ ମଙ୍ଗଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ତୁମେ ଗୋପବନ୍ଧୁମାନେ ଗୋଚରଣ କରିବା ସମୟରେ ମଲ୍ଲଖେଳ କରୁଥିଲ। ଏହିପରି ରାଜାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ସାକାର କରିବା ଆମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି କୃଷ୍ଣ ଉଚିତ ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ମଲ୍ଲଖେଳର ଆହ୍ୱାନ ସ୍ୱୀକାର କଲେ। "ଆମେ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରଜା, ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବା ଆମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପକାର। ଆମେ ଶିଶୁ, ଆମ ସମାନ ଶକ୍ତି ଥିବା ସହ ଖେଳିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ମଲ୍ଲମଣ୍ଡଳ ଆମ ଉପରେ ଅପବାଦ ଦେବେ ନାହିଁ।" ଚାଣୂର କହିଲେ, "ତୁମେ ଶିଶୁ ନୁହଁ, ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମ ଖେଳରେ ହଜାର ହାତୀର ଶକ୍ତି ଥିବା କୁବଳୟାପୀଡ଼ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲା। ତେଣୁ ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ସହ ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ବଳରାମଙ୍କ ସହ ମୁଷ୍ଟିକ ଯୁଦ୍ଧ କରୁ, ମୁଁ ତୁମ ସହ।" ଏହିପରି ଦୃଶ୍ୟରେ, ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ପ୍ରଥମାର୍ଧର "କୁବଳୟାପୀଡ଼ ବଧ" ନାମକ ଚୁଆଳିଶିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ: ଏହିପରି ନିଶ୍ଚୟ ସହିତ, ମଧୁସୂଦନ ଓ ରୋହିଣୀନନ୍ଦନ ବଳରାମ ଚାଣୂର ଓ ମୁଷ୍ଟିକଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନେ ଗଲେ। ସେମାନେ ହାତ ଓ ପା ଧରି, ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି, ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ଟାଣିଲେ। ମୁଷ୍ଟି, ଘୁଣ୍ଡି, ମୁଣ୍ଡ, ଛାତି, ମୋଡ଼—ସମସ୍ତ ଅଂଗ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରହାର କଲେ। ଘୂର୍ଣ୍ଣନ, ଚାଳ, ବାହୁଡ଼ି, ପେଲା, ଆଗକୁ ଯିବା, ପଛକୁ ଆସିବା—ଏପରି ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ପ୍ରତିହତ କଲେ। ଉଠାଇବା, ଉଚ୍ଚ କରିବା, ତାଳିବା, ଧରିବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଲାଗି ଅନ୍ୟକୁ ଅଧିକୃତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଏହି ଶକ୍ତି ଓ ଦୁର୍ବଳତାର ମହାଯୁଦ୍ଧ ଦେଖି, ଅଖାଡ଼ାରେ ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତ ମହିଳାମାନେ ଦୟାଭାବରେ ଆପସେ ଆଲୋଚନା କଲେ: "ହାୟ, ଏହି ରାଜସଭାରେ କେଉଁ ଅନ୍ୟାୟ! ରାଜା ଦେଖୁଥିବା ସମୟରେ ଏପରି ଶକ୍ତି ଓ ଦୁର୍ବଳତାର ଯୁଦ୍ଧ କିପରି ହେଉଛି? ପହଳାନୀମାନେ ବଜ୍ର ସମାନ ଶରୀର ଥିବା, ପାହାଡ଼ ପରି ଦୃଢ଼, ଏଠାରେ ଏହି ଦୁଇ ଯୁବକ ଅପରିପକ୍ୱ ଓ କମ୍ଜୋର। ଏପରି ଅଧର୍ମ ଦେଖି, ଏହି ସଭାରେ ରହିବା ଉଚିତ ନୁହଁ। ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଏପରି ସଭାକୁ ଏଡ଼ାଇ ଚଲିଯିବା ଉଚିତ; ନହେଲେ କଥା କହିଲେ କିମ୍ବା ଚୁପ୍ରହିଲେ, ଅଜ୍ଞାନୀ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ।" ଏଭଳି ଅଦ୍ଭୁତ ତଥା ଦିବ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଅଖାଡ଼ାରେ ଘଟିଲା।