ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ମହା ହାତୀ ଖେଳ କରିବାକୁ ମାଟିରୁ ଦ୍ରୁତ ଉଠିଗଲା, ନିଜକୁ ପଡ଼ିଗଲା ବୋଲି ଭାବି, ରୋଷରେ ତା’ର ଦନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ମାଟିକୁ ଘାତ କଲା। ହାତୀର ଶକ୍ତି ଅବରୋଧିତ ହେବା ପରେ, ତା’ର ମନ୍ଦିରା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତେଜିତ ଏହି ମହାହାତୀ ଭୟଙ୍କର ରୋଷରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲା। ଏହି ହାତୀ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଧାଉଥିବା ବେଳେ, ମଧୁସୂଦନ ତା’ର ସୁଣ୍ଡ ଧରି ଏକ ହାତରେ ତା’କୁ ଭୂମିରେ ପକେଇ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ। ପଡ଼ିଥିବା ହାତୀ ଉପରେ ସିଂହ ଯେପରି ଖେଳ କରେ, ସେପରି କୃଷ୍ଣ ତା’ର ଦନ୍ତ ଉଖିଁଡ଼ି ଏହି ଦନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ହାତୀର ମନ୍ଦିରାକୁ ଆଘାତ କଲେ। ମୃତ ହାତୀକୁ ପଛରେ ରଖି, ଏହି ଦନ୍ତକୁ ଅଂଶରେ ଧରି, ଦନ୍ତରେ ରକ୍ତ ଓ ମଦର ଚିହ୍ନ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ପଦ୍ମମୁଖ ଘାମର ମଣିକାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଉଥିବା ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। କିଛି ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହିତ, ବଳରାମ ଓ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ହାତୀର ଦନ୍ତକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ଧରି ରଙ୍ଗମଞ୍ଚକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ମଲ୍ଲମାନେ ତାଙ୍କୁ ବଜ୍ର ଭାବିଲେ; ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠପୁରୁଷ; ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ କାମଦେବ ଭାବିଲେ; ଗୋପମାନେ ନିଜ ବନ୍ଧୁ ଭାବିଲେ; ଦୁଷ୍ଟ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡଦାତା ଭାବିଲେ; ମାତାପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶିଶୁ; ରାଜା ଭୋଜଙ୍କ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ; ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱରୂପ; ଯୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ପରମତତ୍ତ୍ୱ; ଏବଂ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ତାଙ୍କୁ ପରମେଶ୍ୱର ଭାବିଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ବଳରାମ ସହିତ କୃଷ୍ଣ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ରାଜା, କୁବଳୟାପୀଡ଼ ହତ ହେବାକୁ ଦେଖି, ଏହି ଅଜୟ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଦେଖି ସେଇ କଂସ ମଧ୍ୟ ଭୟଭିତ ହେଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଳିଆ ହାତ ଥିବା ଏହି ଦୁଇଜଣ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତ୍ର, ଭୂଷଣ, ମାଳା ଓ ଚିରା ଧାରଣ କରି, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନକୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିଲେ, ଯେପରି ଦକ୍ଷ ନଟ ମହାଭୂମିକା ନେଇଥାଏ। ଏହି ଦୁଇ ପରମପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖି, ନାଗରିକ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ମଞ୍ଚରେ ବସି ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ତକି ରହିଲେ, ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଓ ଆଖି ଆନନ୍ଦରେ ଅଦ୍ଭୁତ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖି ଆଖି ତୃପ୍ତି ପାଉନଥିଲା। ମନେ ହେଉଥିଲା, ସେମାନେ ଆଖିରେ ପିଉଛନ୍ତି, ଜିଭାରେ ଚାଟୁଛନ୍ତି, ନାକରେ ଘ୍ରାଣ କରୁଛନ୍ତି, ହସ୍ତେ ବିଧିକରେ ଆଲିଂଗନ କରୁଛନ୍ତି। ସେମାନେ ମଧ୍ୟେ ଆପଣାପଣି କହୁଥିଲେ—ସେମାନେ ଦେଖିଥିବା, ଶୁଣିଥିବା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ-ବଳରାମଙ୍କ ରୂପ, ଗୁଣ, ମାଧୁର୍ଯ୍ୟ, ଶୌର୍ଯ୍ୟ ଆଦିକୁ ଏମିତି ମନେପକାଇପାକାଇ କଥା ହୁଏ। ସେମାନେ କହୁଛନ୍ତି—ଏହି ଦୁଇ ନିଶ୍ଚୟ ହରି ନାରାୟଣଙ୍କ ଅଂଶ ଅବତାର, ଯେଉଁମାନେ ବସୁଦେବଙ୍କ ଘରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି। ସେ ଦେବକୀର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଗୋକୁଳକୁ ନେଇଯାଉଯାଇ, ଗୁପ୍ତଭାବରେ ନନ୍ଦଙ୍କ ଘରେ ବଢ଼ିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁତନା ନାଶିତ, ଚକ୍ରବତ୍ ଦାନବ ହତ, ଅର୍ଜୁନ ଗୁହ୍ୟକ, କେଶୀ, ଧେନୁକା ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ବିନଶ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗାଈ ଓ ଗୋପମାନେ ଅଗ୍ନିରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଥିଲେ; କାଳିୟ ନାଗ ଦମିତ ହୋଇଥିଲା, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଅହଂକାର ଛାଡ଼ିଥିଲେ। ସେ ଏକ ହାତରେ ସପ୍ତଦିନ ଗିରିଗୋବର୍ଧନ ଧରି ଗୋକୁଳକୁ ବର୍ଷା, ପବନ, ଓ ବିଜୁଳିରୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ଗୋପୀମାନେ ସଦା ତାଙ୍କ ହସିଥିବା ଚାହାରା ଓ ଚାହିଁବା ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖି, ସମସ୍ତ କ୍ଲେଶ ଓ ଦୁଃଖକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲେ। କହାଯାଏ, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ବିଖ୍ୟାତ ଯଦୁବଂଶ ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇ, ଅଧିକ ଶ୍ରୀ, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ବଡ଼ ହେବ। ଏହି ତାଙ୍କ ଭାଇ ବଳରାମ, କମଳନୟନ, ଯିଏ ପ୍ରଲମ୍ବ, ବତ୍ସକ, ବକ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେ ନାଶ କରିଥିଲେ। ଏଭଳି ଲୋକେ ଆପଣାପଣି କଥା ହୁଏ, ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଧ୍ୱନିତ ହେଉଥିଲା, ସେଇ ସମୟରେ ଚାଣୂର କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କୁ ଏଭଳି କହିଲେ—“ନନ୍ଦନନ୍ଦନ, ହେ ବଳରାମ, ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ବୀର, ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣ, ତୁମକୁ ରାଜା ଡାକିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛା ଦେଖିବାକୁ।” “ରାଜାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଲେ, ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ହୁଏ; ଏହା ଅନ୍ୟଥା ହେଲେ ଅନ୍ୟଥା ହୁଏ।” “ଗୋପମାନେ ଏବଂ ଗୋପାଳମାନେ ସଦା ଆନନ୍ଦରେ ଅରଣ୍ୟରେ ଗୋଚରଣ କରିବା ସମୟରେ ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧ ଖେଳୁଥିଲେ।” “ଏହିପରି, ମିତ୍ରମାନେ, ଆସ, ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ଯାହା ଚାହିଁଛନ୍ତି ତାହା କରିବା ଉଚିତ୍, କାରଣ ରାଜା ସମସ୍ତଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଭଳି, ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି, କୃଷ୍ଣ ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ ଉଚିତ୍ କଥା କହିଲେ, ନିଜେ ଚାହିଁଥିବା ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ—“ଆମେ ରାଜା ଭୋଜଙ୍କ ପ୍ରଜା, ଅମେ ଅରଣ୍ୟବାସୀ, ସେମାନେ ଯାହା ଚାହିଁଥିବେ ତାହା କରିବା ଆମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃତ୍ୟ। ଆମେ ଶିଶୁ, ଆମ ସମାନ ଶକ୍ତି ଥିବା ସହ ଖେଳିବା ଉଚିତ୍; ମଲ୍ଲମଞ୍ଚରେ ଯେଉଁଠାରେ ନ୍ୟାୟ ହେବ, ତାହା ହେବା ଦରକାର, ଯେଉଁଠାରେ ଆମ ଉପରେ ଅପବାଦ ନ ଆସୁ।” ଚାଣୂର କହିଲେ—“ତୁମେ ନ ଶିଶୁ, ନ ଯୁବକ, ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତୁମେ ଖେଳରେ ଏମିତି ଏକ ହାତୀକୁ ମାରିଦେଲେ, ଯାହାର ଶକ୍ତି ହଜାର ହାତୀର ସମାନ। ତେଣୁ, ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ; ଏଠାରେ ଏଡ଼ାଇବା ନାହିଁ। ବଳରାମଙ୍କ ସହ ମୁଷ୍ଟିକ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ, ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି, ହେ ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀ।” ଏଭଳି ଚାଳିଲା କୁବଳୟାପୀଡ଼ ବଧ ନାମକ ଚାଳିଶି ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତମ୍ ଦଶମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରହ୍ଳାଦ ପାଠ ପାଇଁ ଶାସ୍ତ୍ର। ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ଏଭଳି ନିଷ୍ଠା ସମ୍ମାନିତ ହେଲାପରେ, ମଧୁସୂଦନ ଏବଂ ରୋହିଣୀପୁତ୍ର ବଳରାମ ଚାଣୂର ଓ ମୁଷ୍ଟିକଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଲେ। ହସ୍ତେ ହସ୍ତ, ପାଏ ପାଏ ଧରି, ଦୁଇପକ୍ଷୀୟ ଅଭିମୁଖ ହୋଇ ଏକାଏକି ନିଜ ଜୟ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ ହେଲେ। ତା’ମାନେ ଏକାଏକି ମୁଠି, ଘୁଣ୍ଡି, ମୁଣ୍ଡ, ଛାତି, ଦେଉଳ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରୁଥିଲେ। ଘୂର୍ଣ୍ଣନ, ଭାଙ୍ଗି, ଆଲିଂଗନ, ଛାଡ଼ା, ଆଗେଇବା, ପଛେଇବା ଦ୍ୱାରା ଏକାଏକି ଅନ୍ୟକୁ ପ୍ରତିବାଦ କରୁଥିଲେ।