ମହାରାଜ, ଆପଣଙ୍କୁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତର ଦଶମ ଶ୍କନ୍ଧର ଏକତାଳିସ ଓ ବାଇଶି ଅଧ୍ୟାୟର ଏହି ଦିବ୍ୟ ଘଟଣାବଳୀ ଏକ ଉତ୍ତରାଧୁନିକ ଭାବରେ ଏହିପରି ଅଟୁଟ ଏବଂ ଅନୁଭୂତିମୟ ଭାବେ ଘଟିଥିଲା। ସୁଦାମା ଭାବିଲେ, “ଏ ମନ୍ଦିରରେ ଥିବା ମୂର୍ତ୍ତିମାନ୍ ମିତ୍ରମାନେ, ଜଗତର ଆତ୍ମାମାନେ, ଆପଣମାନେ କେବେ ଅପ୍ରାପ୍ତ ଦୃଷ୍ଟି ରଖିନାହାନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ଏକ ସମ ଦୃଷ୍ଟି ରଖିନାହାନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜିତ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଆପଣ ସମାନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖନ୍ତି।” ସେ ବିନୟପୂର୍ବକ ନିବେଦନ କଲେ, “ମୋ ମାନ୍ୟତା ହେଉଛି, ଆପଣମାନେ ମୋ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣମାନେ ଦୟା କରି ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ, ମୁଁ କଣ କରିବି? ଆପଣଙ୍କର ଉପଦେଶ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ଏକ ବଡ଼ ଉପକାର।” ଏପରି ଭାବି, ସୁଦାମା ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେଙ୍କୁ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲର ମାଳା ଉପହାର ଦେଲେ। ଏହି ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ନମ୍ର ହୃଦୟରେ ଶରଣଗତ ହୋଇଥିବା ସୁଦାମାକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ସୁଦାମା ଚୟନ କଲେ—ସେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଅଚଳ ଭକ୍ତି, ତାଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତା ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ପ୍ରତି ଉତ୍ତମ ଦୟା। ଏପରି ଭାବରେ, ନାୟକ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ—ତାଙ୍କ ବଂଶର ବୃଦ୍ଧି, ଶକ୍ତି, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଖ୍ୟାତି ଓ ଶ୍ରୀ—ଏବଂ ବଳରାମଙ୍କ ସହ ନିଜ ଆଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏଠାରେ ଏକତାଳିସ ଅଧ୍ୟାୟର 'ନଗର ପ୍ରବେଶ' ନାମକ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଏହା ପରେ, ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ—କୃଷ୍ଣ କୁବ୍ଜାକୁ ଦୟା କରିବା, ଧନୁଷ୍ୟ ଭଙ୍ଗ କରିବା ଓ ମଲ ଅଖାଡ଼ା ତୟାରି କରିବା ପରେ, ମାଧବ ରାଜପଥରେ ଚାଲିବା ସମୟରେ ଦେଖିଲେ—ଏକ ଦୀପ୍ତିମୟ, ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ଥିବା ଯୁବତୀ କୁବ୍ଜା, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଏକ ମଲମର ପାତ୍ର ନେଇ ଚାଲିଥିଲେ। କୃଷ୍ଣ ହସି ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ତୁମେ କିଏ, ଏହି ସୁଗନ୍ଧିତ ମଲମ କଣ, ତୁମେ କାହାର ଦାସୀ, ମୋ ଲୋକମାନେ ଉପରେ ଏହି ଉତ୍ତମ ମଲମ ଲଗାଇଦିଅ, ତୁମର ଭାଗ୍ୟ ବଢ଼ିବ।" ତାପରେ, କୁବ୍ଜା (ତ୍ରିବକ୍ରା) କହିଲେ, "ମୁଁ କଂସଙ୍କ ଦାସୀ, ମୋ ନାମ ତ୍ରିବକ୍ରା। ମୁଁ ମଲମ ବନାଏ, ଏହି ମଲମ ମୋ ବୋସ୍ କଂସଙ୍କୁ ବହୁତ ପ୍ରିୟ। ଆପଣମାନେ ଛଡ଼ା, ଅନ୍ୟ କିଏ ଏହା ପ୍ରୟୋଗ କରିବାଯୋଗ୍ୟ?" ତାଙ୍କର ରୂପ, ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ମଧୁର ହସ, ମଧୁର ଭାଷା ଓ ଚାହାଣିରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ, କୁବ୍ଜା ଦୁଇଜନଙ୍କୁ ମଲମ ଲଗାଇଦେଲେ। ଏହି ମଲମର ରଙ୍ଗ ତାଙ୍କ ଦେହରେ ଅଲଗା ରୂପ ଦେଲା, ତାଙ୍କ ରୂପ ଅଧିକ ମନୋହର ହେଲା। ପ୍ରଭୁ ଏହାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, କୁବ୍ଜାଙ୍କୁ ସିଧା କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ—ଜଣାଇଲେ ଯେ, ନିଜ ଦର୍ଶନର ଫଳ କେଉଁପରି ହେଉଛି। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନିଜ ପାଦ ତାଙ୍କ ପାଦ ଉପରେ ରଖି, ତାଙ୍କ ଠୁଣ୍ଡିକୁ ହାତର ଉପରି ଉଙ୍ଗୁଳି ଦେଇ ଉପରକୁ ଉଠାଇଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ସିଧା କରିଦେଲେ। କୁବ୍ଜା ଦେହ ଏକ ସୁନ୍ଦର, ସିଧା, ଚଉଡ଼ିଆ ନିତମ୍ବ ଓ ପୁର୍ଣ୍ଣ ଉର୍ଦ୍ଧବାଂଶ ମହିଳାରେ ପରିଣତ ହୋଇଗଲା। ଏହି ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ଗୁଣ ଓ ଦାନଶୀଳତାରେ ଅନ୍ବିତ ହୋଇ, କୁବ୍ଜା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପର ଚାଦର ଟାଣି, ହସି ଏବଂ ଚାହାଣିରେ ଆଶା ଜାଗି, କେଶବଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଆସ, ମୋ ଘରକୁ ଚଳ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ପାରିବିନାହିଁ। ମୋ ହୃଦୟ ତୁମେ ଉପରେ ଆକୃଷ୍ଟ, ଦୟା କର।" ଏପରି ଅନୁରୋଧ କରିବାପରେ, କୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ ଓ ସାଥୀମାନେ ଦେଖୁଥିବା ସମୟରେ, ହସି ଉତ୍ତର କଲେ, "ମୁଁ ତୁମ ଘରକୁ ଆସିବି, ହେ ସୁନ୍ଦର ଭୃକ୍ତିବତୀ; ଯେତେବେଳେ ଆମର କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ, ତୁମେ ଆମ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ ଦେବାର ଯୋଗ୍ୟ।" ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, କୃଷ୍ଣ ବଳରାମ ସହ ବଣିକପଥରେ ଚାଲିଗଲେ। ଏହିପରି ଚାଲିବା ସମୟରେ, ଲୋକମାନେ ପ୍ରଭୁ ଦୁଇଜନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଉପହାର—ପାନ, ମାଳା, ତାଲ, ଦୁପଟ୍ଟା—ନେଇ ଆଦର କଲେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି ଓ ସ୍ମରଣ କରି ବିଭିନ୍ନ ମହିଳାମାନେ ଆତ୍ମବିସ୍ମୃତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ପୋଷାକ, କେଶ, ଚୂଡ଼ା ଖସିଗଲା, ଏକ ଚିତ୍ରରେ ପ୍ରତିତି ହେବା ପରି। ଏହାପରେ, ଅଚ୍ୟୁତ ନଗରବାସୀମାନେଙ୍କୁ ଧନୁଷ୍ୟ ଥିବା ସ୍ଥାନ ବିଷୟରେ ପଚାରି, ଏଠାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ—ଏହି ଧନୁଷ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟ ପରି ଦିବ୍ୟ ଓ ଶୋଭାମୟ ଥିଲା। ଅନେକ ରକ୍ଷକ ଏହି ଧନୁଷ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ଏହା ପୂଜିତ ଓ ଶୋଭାମୟ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ରକ୍ଷକମାନେ ରୋକିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଧନୁଷ୍ୟକୁ ଉଠାଇଲେ। ତାଙ୍କ ବାମ ହାତରେ ଧନୁଷ୍ୟକୁ ମଜାରେ ଉଠାଇ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତାଙ୍କୁ ତାର ଲଗାଇ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦେଖାଗଲା। ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୃଷ୍ଣ ଧନୁଷ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟରେ ଭଙ୍ଗ କଲେ, ଏକ ହାତୀ ଚିନିକାଣ୍ଡ ଭଙ୍ଗ କରିବା ପରି। ଧନୁଷ୍ୟ ଭଙ୍ଗ ହେବାର ଶବ୍ଦ ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ, ଦିଗ୍ବାସୀ ସମସ୍ତ ଉପରେ ଗୁଞ୍ଜିଲା; ଏହା ଶୁଣି କଂସ ଭୟରେ ଅତିବ୍ୟାକୁଳ ହେଲେ। ଏହାପରେ, ରକ୍ଷକମାନେ ତାଙ୍କ ଅନୁୟାୟୀମାନେ ସହ ରାଗରେ ଦୌଡ଼ି ଆସିଲେ—"ଧର, ମାର!" ଚିତ୍କାର କରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣକୁ ଧରିବା ଓ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖି ରାଗି, ଧନୁଷ୍ୟ ଭଙ୍ଗ ଟୁକୁଡ଼ା ନେଇ ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ। କଂସଙ୍କ ଦଳକୁ ନିହତ କରି, ଦୁଇଜନ ଆନନ୍ଦରେ ମଣ୍ଡପ ଛାଡ଼ି ନଗରର ଶୋଭା ଦେଖିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ନଗରବାସୀମାନେ ତାଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରାକ୍ରମ, ଦୀପ୍ତି, ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଓ ରୂପ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ଦେବମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଭାବିଲେ। ଏପରି ଦୁଇଜନ ନଗରରେ ଖୁଲା ଚାଲିବା ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେଲା; ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ ଓ ଗୋପମାନେ ନଗରରୁ ନିଜ ଗଡ଼ିକୁ ଫେରିଗଲେ। ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ବିଚ୍ଛେଦରେ ଗୋପୀମାନେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ମଥୁରାରେ ଏକାନ୍ତ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ; ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ରୂପ ଦେଖି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କଲେ। ପାଦ ଧୋଇ, ଦୁଧ ମିଶା ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରି, ଦୁଇଜନ ରାତି ଆନନ୍ଦରେ କାଟିଲେ; କଂସଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣିଥିଲେ। କଂସ ଧନୁଷ୍ୟ ଭଙ୍ଗ, ଦଳ ନିହତ ଓ ଗୋବିନ୍ଦ ଏବଂ ବଳରାମଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କ୍ରୀଡା ଶୁଣି, ବହୁତ ଭୟଭିତ ହେଲେ।