କୃଷ୍ଣ ଓ ସଙ୍କର୍ଷଣ, ନିଜେମାନେ ପସନ୍ଦ କରିଥିବା ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଅବଶିଷ୍ଟ ବସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଗୋପମାନେଙ୍କୁ ଦେଲେ ଏବଂ କେତେକ ବସ୍ତ୍ର ଭୂମିରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଏହା ପରେ ଏକ ସିଲାଇ କାରିଗର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ହୋଇ, ଦୁଇ ଭାଇ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗ ଓ ଉଚିତ ଆକୃତିର ବସ୍ତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ। ଏହି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ରରେ ସୁଶୋଭିତ ହୋଇ, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ଏକ ଉତ୍ସବରେ ଯୁବ ହସ୍ତୀର ଦୁଇ ରୂପରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ—ଏକ ଶ୍ୟାମ, ଏକ ଶୁଭ୍ର। ପ୍ରଭୁ ଏହି କାରିଗର ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ସଦୃଶ ରୂପ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶ୍ରେୟ, ଶକ୍ତି, ଏଶ୍ୱର୍ୟ, ସ୍ମୃତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ ଦାନ କଲେ। ଏହା ପରେ ସେମାନେ ସୁଦାମା ମାଲାକାରଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ। ସୁଦାମା, ସେମାନେ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ମାଥା ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁ ଶିରୋନମ୍ର ହେଲେ। ସେ ଦୁଇ ଭାଇ ଓ ସାଥୀମାନେ ପାଇଁ ଆସନ, ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଜଳ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଦର ସହିତ ମାଳା, ପାନ ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ସେ କହିଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ଆପଣମାନେ ଆସିଥିବାରୁ ମୋର ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ ହେଲା, ମୋ ଲିନ୍, ପୂର୍ବଜ ଓ ଦେବତାମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।" "ଆପଣମାନେ ଏହି ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ, ଜଗତ ମଙ୍ଗଳ ଓ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଅଂଶରୂପେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି। ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିବା କିମ୍ବା ଆପଣ ଯାହାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମାନ। ଏବେ ଆପଣଙ୍କ ସେବକ ଉପରେ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ—ମୁଁ କଣ କରିବି? ଆପଣଙ୍କ ଉପଦେଶ ପ୍ରାପ୍ତି ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ କୃପା।" ଏପରି ଭାବି, ସୁଦାମା ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା ପ୍ରଦାନ କଲେ। ସେହି ମାଳା ପିନ୍ଧି, ଖୁସି ହୋଇ, କୃଷ୍ଣ ବଳରାମ ଓ ସାଥୀମାନେ ଅଂଗୀକୃତ ଏବଂ ଶରଣାଗତ ସୁଦାମାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ସୁଦାମା ଅବିଚଳ ଭକ୍ତି, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତା ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ କୃପା ଚାହିଲେ। ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ, ବଂଶବୃଦ୍ଧିକାରୀ ଧନ, ଶକ୍ତି, ଦୀର୍ଘାୟୁ, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ତେଜ ଦେଇ, ବଡ଼ ଭାଇ ସହିତ ଚଳିଗଲେ। ଏହିପରି ଦୃଶ୍ୟରେ, "ନଗର ପ୍ରବେଶ" ନାମକ ଏକଚଳିଶ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହେଲା। ପୁନି ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ଏବେ କୃଷ୍ଣ କୁବ୍ଜାଙ୍କୁ କୃପା କଲେ, ଧନୁଷ ଭଙ୍ଗ କଲେ ଓ ମଲଯୁଦ୍ଧ ମଞ୍ଚ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ। ରାଜପଥରେ ଯିବା ସମୟରେ, ମାଧବ ଏକ ତରୁଣୀ, କୁବ୍ଜା, ତାଳ ଭରା ଗାଗରି ନେଇଯାଉଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ହସି, ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ କିଏ? ଏହି ସୁଗନ୍ଧିତ ଚନ୍ଦନକୁଣ୍ଡ କାହା ପାଇଁ? ଆମ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ଏହି ଉତ୍ତମ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଅ, ତେବେ ତୁମର ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ଆସିବ।" ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ କହିଲେ—"ମୁଁ କଂସଙ୍କ ଅନୁମୋଦିତ ଦାସୀ, ମୋ ନାମ ତ୍ରିବକ୍ରା। ମୋ କାମ ହେଉଛି ଚନ୍ଦନ ତିଆରି କରିବା, ଏହି ଚନ୍ଦନ ବୋଝା ରାଜା କଂସଙ୍କ ପ୍ରିୟ। ଆପଣମାନେ ଦୁଇଝଣ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଏ ଏହାର ଯୋଗ୍ୟ?" ତାଙ୍କ ରୂପ, ଆକର୍ଷଣ, ହସ, ମିଠା କଥା ଓ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମୋହିତ ହୋଇ, କୁବ୍ଜା ଦୁଇଝଣଙ୍କୁ ସୁଗଢ଼ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇଲେ। ଏହି ଚନ୍ଦନର ରଙ୍ଗରେ ସୁଶୋଭିତ ହୋଇ, ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କ ରୂପ ଅଧିକ ଆକର୍ଷକ ହେଲା। ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଦର୍ଶନର ଫଳ ଦେଖାଇବା ପାଇଁ କୁବ୍ଜାଙ୍କ ଗାତକୁ ସିଧା କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ତାଙ୍କ ପାଦ ଉପରେ ନିଜ ପାଦ ରଖି, ହାତର ଆଙ୍ଗୁଠି ଦ୍ୱାରା ଠୋଠ ଉପରେ ଉଠାଇ, ତାଙ୍କୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇଲେ ଓ ଶରୀର ସିଧା କରିଦେଲେ। କୁବ୍ଜା ତୁରନ୍ତ ସୁନ୍ଦରୀ, ଚୌଡ଼ା କଟି ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗ ନେଇ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହେଲେ। ସେ, ରୂପ, ଗୁଣ ଓ ଦାନଶୀଳତାରେ ସମ୍ପନ୍ନ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପରି ଆସକ୍ତିରେ ତାଙ୍କର ଶିର୍ଷ ବସ୍ତ୍ର ଧରି, ହସି କହିଲେ—"ନାୟକ, ଆମ ଘରକୁ ଚଳ; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଯିବାକୁ ଦେଖିପାରୁନି। ମୋ ହୃଦୟ ଆପଣଙ୍କୁ ନେଇ ଅଶାନ୍ତ, ଦୟାକରି ମୋତେ କୃପା କର।" ଏମିତି ଅନୁରୋଧ କରିବା ପରେ, କୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ହସି କହିଲେ—"ସୁନ୍ଦରୀ, ମୁଁ ତୁମ ଘରକୁ ଆସିବି। ଯେତେବେଳେ ଆମ କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ, ତୁମେ ଆମ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟ ହେବ।" ମିଠା କଥା କହି, କୃଷ୍ଣ ବଣିକ୍ ପଥରେ ଚଳିଗଲେ। ବଳରାମ ସହ ଲୋକମାନେ ମିଶ୍ରି, ମାଳା, ଚନ୍ଦନ ଆଦି ଉପହାର ନେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଓ ସ୍ମରଣ କରି, ମହିଳାମାନେ ନିଜେମାନେ ଭୁଲିଯାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କର ବସ୍ତ୍ର, କେଶ, ବାଲା ଅସ୍ଥିର ହେଉଥିଲା, ମନେ ହେଉଥିଲା ଯେଉଁଠି ଚିତ୍ର ମାନଙ୍କୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି। ଏହା ପରେ ଅଚ୍ୟୁତ ନଗରବାସୀଙ୍କୁ ପଚାରିବା ପରେ ଧନୁଷ ମଞ୍ଚକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧନୁଷ ପରି ଚମତ୍କାର ଏକ ବଡ଼ ଧନୁଷ ଦେଖିଲେ। ଏହି ଧନୁଷ ଅନେକ ରକ୍ଷକ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଓ ପୂଜିତ ଥିଲା। କୃଷ୍ଣ, ରକ୍ଷକମାନେ ବାଞ୍ଚିଲେ ମଧ୍ୟ, ବଳପୂର୍ବକ ଧନୁଷକୁ ଉଠାଇଲେ। ବାମ ହାତରେ ଧରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହାକୁ ତନିଲେ ଓ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ଯେପରି ହସ୍ତୀ ଚିନି ଗଛକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଇଥାଏ। ଧନୁଷ ଭଙ୍ଗର ଶବ୍ଦ ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ ଓ ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ପୂରଣ କଲା। ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି କଂସ ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ। ତାପରେ ରକ୍ଷକମାନେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଅନ୍ୟମାନେ ଚିତ୍କାର କରି, "ଧର, ମାର," ବୋଲି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁତା ଦେଖି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଧନୁଷ ଭଙ୍ଗର ଟୁକୁଡ଼ିଆ ଉଠାଇ ସେମାନଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ। କଂସଙ୍କ ଦଳକୁ ବିନାଶ କରି, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ମଞ୍ଚ ଛାଡ଼ି ନଗରର ଶୋଭା ଦେଖିବାକୁ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ନଗରବାସୀମାନେ ତାଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରତାପ, ତେଜ, ନିର୍ଭୟତା ଓ ରୂପ ଦେଖି, ସେମାନେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବିଲେ। ଏପରି ଭାବେ ଦୁଇ ଭାଇ ନିର୍ବିଘ୍ନରେ ଘୁରୁଥିବାବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ହେଲା। କୃଷ୍ଣ ବଳରାମ ଗୋପମାନେ ସହ ନଗରରୁ ତାଙ୍କର ରଥକୁ ଫେରିଲେ। ମଥୁରାରେ ମୁକୁନ୍ଦର ବିୟୋଗରେ ଗୋପୀମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ରୂପ ଦେଖି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ତାଙ୍କୁ ଚାହିଲେ।