ଦ୍ୱାରକାପୁରୀରେ କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କ ପ୍ରବେଶ ସମୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସହର ଆନନ୍ଦ ଓ ଉଲ୍ଲାସରେ ଭରିଉଠିଲା। ଘର ଘରର ମହିଳାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ମୁଖ ମାନ୍ଦାରେ ଫୁଲିଉଠିଥିଲେ, ସେମାନେ ନିଜ ମହଳ ଉପରକୁ ଚଢ଼ି, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କ ଉପରେ ଶୁଭ ଫୁଲ ବର୍ଷା କରି କୁସୁମ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଦହି, ଅକ୍ଷତ, ପାଣିର ଘଡ଼ା, ମାଳା, ସୁଗନ୍ଧି ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର ସହିତ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ସହରବାସୀମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ଦୋଳିତ ହୋଇ କହିଥିଲେ, “ଗୋପୀମାନେ କେଉଁଠି ଏପରି ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ସେମାନେ ଏହି ଦୁଇ ମହାନ ଉତ୍ସବ ସ୍ୱରୂପ ମାନବ ଜଗତର ଦ୍ୱିତୀୟ ରତ୍ନଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ?” ଏପରି ଉଲ୍ଲାସ ମଧ୍ୟରେ, କୃଷ୍ଣ, ତାଙ୍କ ଭାଇ ଗଦାର ଠାରୁ ବଡ଼, ଏକ ଧୋବୀକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ସୁନ୍ଦର ଓ ସଫା ପୋଶାକ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। କୃଷ୍ଣ କହିଲେ, “ହେ ଭଲ ମଣିଷ, ଆମେ ଯୋଗ୍ୟ, ଆମକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ପୋଶାକ ଦିଅ। ଦେଇଲେ ତୁମ ପରମ ମଙ୍ଗଳ ହେବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।” କିନ୍ତୁ ରାଜାଙ୍କ ସେବକ ଏହାକୁ ଅଭିମାନ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଅସ୍ୱୀକାର କଲେ, କହିଲେ, “ଏହି ପୋଶାକ କେବଳ ଅରଣ୍ୟ ଓ ପାହାଡ଼ରେ ବସୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ନୁହେଁ; ତୁମେ ଏପରି ଦାଉଦର୍ଷିତାରେ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ଚାହୁଁଛ କାହିଁକି? ଶୀଘ୍ର ଯାଅ, ଏପରି ଚିଁତା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ରାଜପ୍ରସାଦର ଲୋକମାନେ ଗର୍ବିତ, ସେମାନେ ବନ୍ଧି, ହତ୍ୟା କରି, ଲୁଟିନେଉଥିଲେ।” ଧୋବୀଙ୍କ ଏହି ଅଭିମାନ ଓ ଅପମାନକୁ ଦେଖି, ଦେବକୀନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଓ ନିଜ ହାତରେ ଧୋବୀର ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ। ଧୋବୀଙ୍କ ସମସ୍ତ ସହଚର ଭୟରେ ତାଙ୍କର ପୋଶାକ ଛାଡ଼ି, ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ପଳାଇଗଲେ। ଅଚ୍ୟୁତ କୃଷ୍ଣ ଏହି ପୋଶାକଗୁଡ଼ିକୁ ନେଲେ। ତାପରେ, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ନିଜମାନେ ଇଚ୍ଛା କରିଥିବା ଚମତ୍କାର ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଲେ, ଅବଶିଷ୍ଟ ପୋଶାକ ଗୋପମାନେ ଓ ସହଚରମାନେ ପାଇଁ ଦେଲେ, କିଛି ମାଟିରେ ଫେଲିଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଗୋଟିଏ ସୁନ୍ଦର ଦର୍ଜି ଆସି, ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗ ଓ ଆକୃତିର ପୋଶାକ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ। କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ଏହି ନୂତନ ପୋଶାକରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶୋଭିତ ହେଲେ, ଯେପରି ଦୁଇ ଯୁବ ହସ୍ତୀ ଉତ୍ସବରେ ରଙ୍ଗ ଚଢ଼ିଥାନ୍ତି—ଏକ ଉଜ୍ଜଳ, ଅନ୍ୟଟି କଳା। ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ପ୍ରଭୁ ସେହି ଦର୍ଜିକୁ ନିଜ ଦେହ ସଦୃଶ ରୂପ, ବିଶ୍ୱ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ୍ୟ, ଶକ୍ତି, ଶାସନ, ସ୍ମୃତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଦେଇ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ। ତାପରେ ସେମାନେ ସୁଦାମା ମାଳାକାରଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ। ସୁଦାମା, ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ଦେଖି, ଉଠି ମସ୍ତକ ଭୂମିରେ ଲଗାଇ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆସନ, ପାଦ୍ୟ, ଉପଚାର ଓ ମାଳା, ପାନ, ଚନ୍ଦନ ଆଦି ସହିତ ବଳରାମ, କୃଷ୍ଣ ଓ ସହଚରମାନେ ଉପରେ ସମ୍ମାନ ଓ ପୂଜା କଲେ। ସୁଦାମା କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଆପଣମାନେ ଆସି, ମୋ ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ ହେଲା, ମୋ ବଂଶ ପବିତ୍ର ହେଲା; ମୋ ପୂର୍ବଜ ଓ ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ। ଆପଣମାନେ ସଂସାରର ପରମ କାରଣ, ଲୋକମଙ୍ଗଳ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆଂଶିକ ଭାବେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ। ଆପଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି କେବେଁ ଭେଦଭାବ ନୁହେଁ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି କିମ୍ବା ଯାହାକୁ ଆପଣ ପୂଜନ୍ତି। ଏବେ ଆପଣ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ, ମୁଁ କ’ଣ କରିବି? ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶ ହେଉଛି ପ୍ରାପ୍ତିର ସର୍ବୋତ୍ତମ ସୁଯୋଗ।” ଏପରି ଭାବି, ସୁଦାମା ଆନନ୍ଦ ହୃଦୟରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ଚମତ୍କାର ମାଳା ଦେଇ ପୂଜା କଲେ। ସେହି ମାଳା ପିନ୍ଧି, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ସହସଙ୍ଗୀମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଶରଣାଗତ ସୁଦାମାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ସୁଦାମା ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ପରମ କୃପା ଚାହିଲେ। ପ୍ରଭୁ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ସହ ବଂଶବୃଦ୍ଧି, ଶକ୍ତି, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଖ୍ୟାତି ଓ ଶ୍ରୀ ଦେଇ ବଳରାମ ସହ ବିଦାୟ ହେଲେ। ଏହିଭଳି ଚମତ୍କାର ଘଟଣାରେ ଦ୍ୱାରକାପୁରୀ ପ୍ରବେଶ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହେଲା। ଏହା ପରେ ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ—ଏବେ କୃଷ୍ଣ କୁବ୍ଜାଙ୍କୁ କୃପା, ଧନୁର୍ଭଙ୍ଗ ଓ ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତି କଥା କହିବି। ରାଜପଥ ଦେଖିବା ସମୟରେ, ମାଧବ କୃଷ୍ଣ ଏକ ମହିଳାକୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଏକ ଦୋଳା ଭରି ସୁଗନ୍ଧିତ ଚନ୍ଦନ ନେଇଯାଉଥିଲେ—ସେ କୁବ୍ଜା, ତିନିଭାବର ଯୁବତୀ, ମଧୁର ମୁହଁ ଓ ହସିରେ ଭରିଥିଲେ। କୃଷ୍ଣ ହସି ହସି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “କିଏ ତୁମେ, ସୁନ୍ଦରୀ? ଏହି ସୁଗନ୍ଧି କ’ଣ? କାହାର ଦାସୀ? ଆମକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କହ। ଏହି ଅତି ଉତ୍ତମ ଚନ୍ଦନ ଆମ ପାଖେ ଲଗାଇଦିଅ, ତୁମ ଭାଗ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ଉଦୟ ହେବ।” ସେ ଦାସୀ କୁବ୍ଜା କହିଲେ, “ମୋ ନାମ ତ୍ରିବକ୍ରା, କଂସଙ୍କ ଅନୁମୋଦିତ ଦାସୀ। ମୋ କାମ ଚନ୍ଦନ ତିଆରି କରିବା, ଏହି ଚନ୍ଦନ ବୋଜ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ। ଆପଣମାନେ ଛାଡ଼ି, ଏହି ମହତ୍ତ୍ୱ ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି?” କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କ ରୂପ, ମାଧୁର୍ଯ୍ୟ, ହସି, ମିଷ୍ଟି କଥା ଓ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମନୋହରିତାରେ ମନ୍ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କ ଦେହରେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇଦେଲେ। ଏହି ନୂତନ ଚନ୍ଦନର ରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ଦୁଇ ଭାଇ ଅଧିକ ଆକର୍ଷକ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ପ୍ରଭୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ—କୁବ୍ଜାଙ୍କ ତିନିଭାବ ଦୂର କରି, ତାଙ୍କୁ ସିଧା କରିବେ, ଯାହା ଦେଖିବାର ଫଳ ଦେଖାଇଦେବେ। କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ପାଦ ତାଙ୍କ ପାଦ ଉପରେ ରଖି, ହାତର ଆଙ୍ଗୁଳି ଦ୍ୱାରା ଠୋଡ଼ ଉଠାଇ, ତାଙ୍କ ଶରୀରକୁ ସିଧା କରିଦେଲେ। ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ଛୁଅଣିରେ କୁବ୍ଜା ଶରୀର ସିଧା, ଚମତ୍କାର ରୂପ, ଚଉଡ଼ ନିତମ୍ଭ ଓ ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗ ନେଇ ଅତି ନାରୀ ସ୍ୱରୂପ ହେଲେ। ସେ, ନୂତନ ରୂପ, ଗୁଣ ଓ ଦାନଶୀଳତାରେ ଶୋଭିତ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପର ଚୀର ଟାଣି, ହସି ଓ କାମନା ଜାଗ୍ରତ ହୋଇ କହିଲେ, “ଆସନ୍ତୁ, ପ୍ରଭୁ, ମୋ ଘରକୁ ଚଲନ୍ତୁ; ଆପଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ମୋର ହୃଦୟ ମନେଇପାରୁନାହିଁ। ଆପଣମାନେ ମୋର ମନକୁ ଉତ୍କଳିତ କରିଛନ୍ତି—ଦୟାକରି ମୋପ୍ରତି କୃପା ଦେଖାନ୍ତୁ।