କୃଷ୍ଣଙ୍ଜୀଉଙ୍କର ପଦ୍ମାକ୍ଷ ନୟନ, ଶୂର ଓ ଖେଳାଳି ଦୃଷ୍ଟି, ସ୍ନିଗ୍ଧ ହସ ଦେଖି, ସେଠାରେ ଥିବା ଜନନୀମାନେ ମନେ ମନେ ମୋହିତ ହେଇଯାଉଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ଲୀଳାଭଙ୍ଗୀ ଏବଂ ମଧୁର ହସ ଦେଖି, ସେମାନେ ଜଣେ ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ପରି ଦେଖି ଆନନ୍ଦ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିଲେ। ପୁନିପୁନି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ସେମାନେ ଆତୁର ହେଉଥିଲେ, ତାଙ୍କର ହସିଥିବା ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖି ଗର୍ବିତ ହେଉଥିଲେ, ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ନୟନରେ ଆଲିଂଗନ କରି, ଅନ୍ତଃକରଣର ଦୁଃଖକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭୁଲିଯାଉଥିଲେ। ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ମୁହଁ ଖିଲି ଉଠିଥିଲେ, ଗୃହମାଳିକାର ଛାତରେ ଉଠି, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କୁ ଉପରୁ ଫୁଲ ଝଡ଼ାଇ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଉଥିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ସଂତୋଷିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିଜନିଜ ସ୍ଥାନରୁ ଦହି, ଅଖଣ୍ଡ ଚାଉଳ, ଜଳପାତ୍ର, ମାଳା, ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଉପହାର ଦ୍ୱାରା ଦେଉଁଥିବା ଦେଉଁଥିଲେ। ସେଠାର ନଗରବାସୀମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ କହିଲେ, “ଗୋପୀମାନେ କେତେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ଯେ ଏମିତି ମହାମାନବ ଉତ୍ସବ ଦେଖିବା ଅବସର ପାଇଲେ!” ଏହିପରି ହେଉଥିବାବେଳେ, କୃଷ୍ଣ, ତାଙ୍କର ଭାଇ ଗଦାଙ୍କ ଠାରୁ ବଡ଼, ଏକ ଧୋବିକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ଥିବା ରଙ୍ଗାଇବା ଲୋକକୁ ଦେଖି, ନିଜ ପାଇଁ ଶୁଭ୍ର ଓ ସୁନ୍ଦର ବସ୍ତ୍ର ଚାହିଲେ। “ହେ ଭଲ ମଣିଷ, ଆମକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ବସ୍ତ୍ର ଦିଅ, ଆମେ ଏହା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ଦାନ କଲେ ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ହେବ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ,” ବୋଲି କୃଷ୍ଣ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୁଣର ଭଗବାନଙ୍କର ଏହି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ରାଜାଙ୍କ ଚାକରିଆ ଧୋବି ଅହଂକାର ଓ କ୍ରୋଧରେ ଉତ୍ତର ଦେଲା, “ଏହି ବସ୍ତ୍ର ମାତ୍ର ଅରଣ୍ୟ ଓ ପାହାଡ଼ରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ନୁହେଁ। ତୁମେ କିଏ, ଏମିତି ଦାଦାଗିରି କରି ରାଜାଙ୍କ ଜିନିଷ ଚାହୁଁଛ?” ସେଉଁଠି ଆଉ କହିଲା, “ତୁମେ ଯଦି ବଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହଁ, ତେବେ ଏହି ଭଳି ବସ୍ତ୍ର ଚାହିଁବାକୁ ଯାଅନି। ରାଜାଙ୍କ ଘରବାଳେ ଅହଂକାରୀ, ସେମାନେ ବାନ୍ଧନ୍ତି, ହତ୍ୟା କରନ୍ତି, ଓ ଲୁଟନ୍ତି।” ଏହିପରି ଅଭିମାନରେ କଥା କହିବାକୁ ଦେଖି, ଦେବକୀନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ହାତରେ ଧୋବିର ମୁଣ୍ଡ ଛେଦ କରିଦେଲେ। ଧୋବିର ସହଚରମାନେ ତାଙ୍କର ବସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି, ଭୟରେ ଚାରିପଟେ ପଳାଇଗଲେ। ଅଚ୍ୟୁତ କୃଷ୍ଣ ସେଇ ବସ୍ତ୍ର ନେଇଲେ। ତା’ପରେ କୃଷ୍ଣ ଓ ସଂକର୍ଷଣ ନିଜମାନେ ପସନ୍ଦ କରିଥିବା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଲେ, ଅବଶିଷ୍ଟ ବସ୍ତ୍ର ଗୋପମାନେକୁ ଦେଲେ, କିଛି ବସ୍ତ୍ର ଭୂମିରେ ରଖିଦେଲେ। ଏଠାରେ ଏକ ସୁସ୍ଥିତ ତାନା ବସ୍ତ୍ରକାରୀ ଆସି, ଦୁଇଜଣଙ୍କ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗ ଓ ଡିଜାଇନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ। କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ଏହି ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତ୍ରରେ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଏକ ଧଳା ଏବଂ ଏକ କଳା ଯୁବ ହାତୀ ପରି ଉତ୍ସବରେ ଶୋଭିତ। ପ୍ରସନ୍ନ ଭଗବାନ ସେଇ ତାନାକୁ ନିଜ ସଦୃଶ ରୂପ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ୍ୟ, ଶକ୍ତି, ଅଧିପତ୍ୟ, ସ୍ମୃତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଦାନ କଲେ। ଏହାପରେ ସେମାନେ ସୁଦାମା ମାଳାକାରଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ। ସୁଦାମା ଦେଖି, ଶିର ଭୂମିରେ ଛୁଆଇ ନମସ୍କାର କଲେ। ସିଏ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆସନ, ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ସମ୍ମାନ ଓପରେ ଆନନ୍ଦରେ ମାଳା, ତମ୍ବୁଳ ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ପୂଜା କଲେ। ସେ କହିଲେ, “ହେ ଭଗବାନ, ଆପଣମାନେ ଆସିବା ଦ୍ୱାରା ମୋ ଜନ୍ମ ସଫଳ ହେଲା, ମୋ ଗୋତ୍ର ଶୁଦ୍ଧ ହେଲା, ମୋ ପୂର୍ବଜ ଓ ଦେବତାମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ଆପଣମାନେ ଏହି ବିଶ୍ୱର ମୂଳ କାରଣ, ଲୋକମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଅଂଶରୂପେ ଅବତରଣ କରିଛନ୍ତି। ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି, ନିଜ ଭକ୍ତ ଓ ପୂଜିତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ଆସ୍ତା ଭାବ ରଖନ୍ତିନାହିଁ। ଏବେ ଆପଣଙ୍କ ଦାସଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ—ମୁଁ କ’ଣ କରିବି? ଆପଣଙ୍କ ଉପଦେଶ ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃପା।” ଏପରି ଭାବି, ସୁଦାମା ଆନନ୍ଦରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାଳା ଦେଇ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ। ସେଇ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ସହିତ ସୁଦାମାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ସୁଦାମା ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ଉଚ୍ଚତମ କୃପା ଚାହିଲେ। ଏପରିଭାବେ ଭଗବାନ ସେଉଁଠାରେ ସୁଦାମାଙ୍କୁ ଭାଗ୍ୟ, ପରିବାର ବୃଦ୍ଧି, ଶକ୍ତି, ଦୀର୍ଘାୟୁ, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ତେଜ ଦେଇ, ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇ ସହ ଚାଲିଗଲେ। ଏଭଳି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ପ୍ରଥମ ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର 'ନଗର ପ୍ରବେଶ' ନାମକ ଏକଚଳିଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ପୁନି ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ପରେ କୃଷ୍ଣ କୁବ୍ଜାଙ୍କୁ କୃପା କଲେ, ଧନୁ ଭଙ୍ଗ କଲେ, ମଲ ମଞ୍ଚ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ। ଏବେ ମାଧବ ରାଜପଥରେ ଚାଲିଯାଉଥିବାବେଳେ ଦେଖିଲେ ଏକ ଯୁବତୀ, ନାମ ଥିଲା କୁବ୍ଜା, ମୁହଁ ଶୋଭାମୟ, ହାତରେ ଚନ୍ଦନ ମାଟି ଭରା ପାତ୍ର ନେଇଯାଉଥିଲେ। କୃଷ୍ଣ ହସି, ଆନନ୍ଦରେ ପଚାରିଲେ, “ତୁମେ କିଏ? ଏହି ସୁଗନ୍ଧିତ ଚନ୍ଦନ କାହିଁକି? କାହାର ଦାସୀ? ଆମ ପାଇଁ ଏହି ଅତି ଉତ୍ତମ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଅ, ତୁମର ଭାଗ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ।” ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ କୁବ୍ଜା କହିଲେ, “ମୁଁ କଂସଙ୍କ ଅନୁମୋଦିତ ଦାସୀ, ମୋର ନାମ ତ୍ରିଭକ୍ରା। ମୋ କାମ ହେଉଛି ଚନ୍ଦନ ତିଆରି କରିବା, ଏହି ଚନ୍ଦନ ଭୋଜ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ। ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଛାଡ଼ି, ଆଉ କିଏ ଏହି ଯୋଗ୍ୟ?” କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କ ରୂପ, ମାଧୁର୍ଯ୍ୟ, ହସ, ମିଠା କଥା ଓ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇଲେ। ଏହି ଅନ୍ୟ ରଙ୍ଗର ଚନ୍ଦନ ଲଗି, ଦୁଇଜଣଙ୍କ ରୂପ ଆଉ ଅଧିକ ଆକର୍ଷକ ହେଲା। ପ୍ରସନ୍ନ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ଏହି ଦେଖି, ଦର୍ଶନର ଫଳ କ’ଣ ହୁଏ ଦେଖାଇବା ପାଇଁ, କୁବ୍ଜାଙ୍କ ଗାଁଟି ସିଧା କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ତାଙ୍କର ପାଦ ତାଙ୍କର ପାଦ ଉପରେ ରଖି, ହାତର ଆଙ୍ଗୁଠି ଦ୍ୱାରା ଠୋଡ଼ ଉପରେ ଉଠାଇ, ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ସିଧା କରିଦେଲେ। ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ସେଠି ତ୍ରିଭକ୍ରା କୁବ୍ଜା ସିଧା ଓ ଅତି ସୁନ୍ଦର ରୂପ ନେଇଲେ, ଚୌଡ଼ା କଟି ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତନ ସହ ଅତି ଆକର୍ଷକ ହେଲେ।