ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ, ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଗାଥା ଶୁଣ। ବିକାଳ ବେଳେ, ଭଗବାନ୍ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସଂକର୍ଷଣଙ୍କ ସହିତ, ଗୋପବନ୍ଧୁମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହି, ମଥୁରା ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ। ସେଠାରେ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ—ଉଚ୍ଚ କ୍ରିଷ୍ଟାଳ ତୋରଣ, ସୁନା ଝାଲର ତଳେ ଭବ୍ୟ ଦ୍ୱାର, ତାମ୍ବା ଚଢ଼ା ଦେଉଳି, ଗଭୀର ଖାଳ ଯାହା ପାରହେବା କଠିନ, ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ଉଦ୍ୟାନ ଓ କାନନ ଯାହା ନଗରର ଶୋଭା ବଢ଼ାଉଥିଲା। ନଗର ରାଜପଥରେ ରହିଥିଲା ସୁନା ଶିଖର ଓ ବାଲକନି ଥିବା ରାଜମହଳ, ଶ୍ରେଣୀଶ୍ରେଣୀ ଦରବାର ଘର, ମଣି ଖୋଚା ରେଖା, ବେଦୀ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଅଳଙ୍କୃତ। ଝାଲରି ଜାଲି ଜଣାଲା, ଦ୍ୱାର ଓ ତଳ ତଳ, ବାଘ ଓ ମୟୂରର ରବି ଭରିଥିଲା। ରାସ୍ତା, ବଜାର, ଚଉକ ଜଳ ଛିଟାଯାଇଥିଲା; ମାଲା, ଚନ୍ଦନ ତଥା ଚାଉଳ ଛିଟାଯାଇ ଥିଲା। ଘର ଓ ଦ୍ୱାରମାନେ ମାଟି ଦଧି ଓ ଚନ୍ଦନ ଲିପି ଶୋଭିଥିଲା, ମାଳା, ଦୀପ, କମଳା ପତ୍ର, କଦଳୀ ଗଛ ଓ ଝଣ୍ଡା ତାଙ୍କୁ ଅଳଙ୍କୃତ କରିଥିଲା। ଦୁଇ ଭାଇ ବସୁଦେବଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀମାନେ ଓ ଗୋପମାନେ ସହିତ ରାଜପଥରେ ଯାଉଥିବା ବେଳେ, ନଗରର ମହିଳାମାନେ ଉତ୍ସାହରେ ଦୌଡ଼ି ଆସିଲେ, ମହଳ ଉପରେ ଚଢ଼ିଗଲେ। କେହି ହତାଶରେ ଭୁଲ ଭୁଲା ଭାବେ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଲେ, କେହି ବାମ କାନରେ କୁଣ୍ଡଳ, କେହି ଏକ ଆଖିରେ କାଜଳ, ଅନ୍ୟେ ଅଧଉପରେ ଅଳଙ୍କାର ରଖି ଦୌଡ଼ିଲେ। କେହି ଖାଇବା ଛାଡ଼ି, କେହି ନହାଇ ନାହିଁ, କେହି ଶିଶୁ ଛାଡ଼ି ଶୁଇଁଥିବା ଦେଖି, ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଦୌଡ଼ି ଆସିଲେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଲୋକିକ କମଳ ନୟନ, ଶିର୍ଷ ଦୃଷ୍ଟି, ମୃଦୁ ହାସି ଦେଖି ସେମାନେ ମନମୁଗ୍ଧ ହେଲେ, ମନ ଚୋରାଇ ନେଲେ, ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ଉପ୍ଲବ୍ଧି ହେଲେ। ପୁନିପୁନି ଦେଖି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ହସିଥିବା ମୁହଁ ଓ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସେମାନେ ମନରେ ଆତ୍ମସାତ କଲେ, ଚର୍ମ କୁଞ୍ଚିତ ହେଲା, ଦୁଃଖ ଭୁଲି ଗଲେ। ମହିଳାମାନେ ମହଳର ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଉଲ୍ଲାସରେ ମୁଖ ଖିଲିଗଲା, ଫୁଲ ଛିଟାଇ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବି ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଦହି, ଅକ୍ଷତ, ଜଳପାତ୍ର, ମାଳା, ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ। ନଗରବାସୀମାନେ କହିଲେ, "ହେ ଦେଖ, କେତେ ମହାପୁଣ୍ୟ କଲେ ଗୋପୀମାନେ, ଏମିତି ଦୁଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିଜ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖିପାରୁଛନ୍ତି!" ଏମିତି ଯିବା ବେଳେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଗଦାଙ୍କ ଦେଉଠାରେ ଥିବା ଏକ ଧୋବୀକୁ ଦେଖିଲେ ଯିଏ ରଙ୍ଗିନ କପଡ଼ା ନେଇଯାଉଥିଲା। ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ, "ହେ ଭଲ ମଣିଷ, ଆମକୁ ଯଥୋଚିତ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଦିଅ, ତୁମେ ଏହା ଦେଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଙ୍ଗଳ ପାଇବା।" କିନ୍ତୁ ରାଜାଙ୍କ ଚାକର, ଅଭିମାନରେ ଭରିଛି, ତିରସ୍କାର ଓ କ୍ରୋଧରେ କହିଲା, "ଏହି ବସ୍ତ୍ର ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନେ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ତୁମେ ଏମିତି ଦୃଢ଼ ହୋଇ କିଏ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ଚାହୁଁଛ?" "ତୁମେ ଯଦି ବଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଏମିତି ଚାହିଁବା ଛାଡ଼। ରାଜାଙ୍କ ଘର ମାନେ ଗର୍ବିତ, ବନ୍ଧିବେ, ମାରିଦେବେ, ଦ୍ରବ୍ୟ ନେଇଯିବେ।" ଏହି ଅଭିମାନ ଶୁଣି, ଦେବକୀନନ୍ଦନ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ହାତରେ ଧୋବୀର ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ। ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ଭୟରେ ଜାମା ଛାଡ଼ି ଚାରିପାଖକୁ ପଳାଇଗଲେ। ଅଚ୍ୟୁତ ସେଇ ବସ୍ତ୍ର ନେଇଲେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ସଂକର୍ଷଣ ନିଜମନ୍ତା ଭଲପାଇଥିବା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଲେ, ଅନ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ଗୋପମାନେକୁ ଦେଲେ, କିଛି ମାଟିରେ ରଖିଦେଲେ। ତାପରେ ଏକ ଦର୍ଜି ଆସି, ଅନେକ ରଙ୍ଗ ଓ ଉଚିତ ଆକୃତିର ଜାମା ତିଆରି କଲେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ଏହି ନୂତନ ଆଭୂଷଣରେ ଏକ ଧଳା ଏବଂ ଏକ କଳା ଯୁବ ହାତୀ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ। ପ୍ରସନ୍ନ ଭଗବାନ୍ ଦର୍ଜିକୁ ନିଜ ସଦୃଶ ରୂପ, ସାମ୍ରାଜ୍ୟ, ସ୍ମୃତି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ୍ୟ ଦାନ କଲେ। ତାପରେ ସେମାନେ ମାଳାକାର ସୁଦାମାଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ। ସୁଦାମା ଦେଖି, ମସ୍ତକ ନମାଇଲେ, ଆସନ ଦେଲେ, ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର କଲେ, ମାଳା, ତାମ୍ବୁଳ ଓ ଗନ୍ଧ ଦେଇ ପୂଜିଲେ। ସେ କହିଲେ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଆଗମନରେ ମୋ ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ, କୁଳ ପବିତ୍ର, ପୂର୍ବଜ ଓ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ।" "ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତର କାରଣ, ଲୋକମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଅଂଶରୂପେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ। ଆପଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସମଦର୍ଶୀ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି କିମ୍ବା ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ। ଏବେ ଆପଣ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ—ମୁଁ କଣ କରିବି? ଆପଣଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅବସର।" ଏଭଳି ଭାବି, ସୁଦାମା ହ୍ରଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ଭରି, ସୁଗନ୍ଧି ମାଳା ଅର୍ପଣ କଲେ। ଏହି ମାଳା ପିନ୍ଧି, ପ୍ରସନ୍ନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ସୁଦାମା ଚାହିଲେ—ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଭଗବାନ୍ ପ୍ରତି ଅଚଳ ଭକ୍ତି, ଭକ୍ତମାନେ ପ୍ରତି ମିତ୍ରତା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ପରମ କୃପା। ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ, ସମୃଦ୍ଧି, ଶକ୍ତି, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଖ୍ୟାତି ଓ ତେଜ ଦେଇ, ବଡ଼ ଭାଇ ସହିତ ଚାଲିଗଲେ। ଏଇପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତର ପ୍ରଥମ ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର 'ନଗର ପ୍ରବେଶ' ନାମକ ଏକଚଳିଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଏବେ ଶୁକଦେବ କହୁଛନ୍ତି—ଏପରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କୁବ୍ଜାଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ, ଧନୁ ଭଙ୍ଗ ଓ ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧ ମଞ୍ଚ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ। ମାଧବ ରାଜପଥରେ ଯିବା ସମୟରେ ଏକ ମହିଳାକୁ ଦେଖିଲେ—ତାଙ୍କ ହାତରେ ଗନ୍ଧ ତେଲ ଭରା ପାତ୍ର। ସେ ଯୁବତୀ, ଶୁଭ୍ର ମୁହଁ, ସ୍ମିତ ମୁଖରେ ଚଲୁଥିଲେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ହସିଲେ ଓ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ତୁମେ କିଏ? ଏହି ସୁଗନ୍ଧ ତେଲ କାହିଁକି? କାହାର ଦାସୀ? ଆମ ପ୍ରତି ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗନ୍ଧ ଲଗାଇଦିଅ, ତୁମର ଭାଗ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ଉନ୍ନତି ହେବ।" ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ମୁଁ କଂସଙ୍କ ଅନୁମୋଦିତ ଦାସୀ, ନାମ ତ୍ରିବକ୍ରା। ମୋ କାମ ଗନ୍ଧ ତିଆରି; ଏହି ତେଲ ଭୋଜ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ। ଆପଣମାନେ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କିଏ ଏହା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ?" ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ବଳରାମଙ୍କ ଅଲୋକିକ ରୂପ, ମାଧୁର୍ଯ୍ୟ, ହସି, ମୃଦୁ ଭାଷା ଓ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କୁ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଗନ୍ଧ ଲଗାଇଦେଲେ। ଏହି ତେଲ ଲଗି, ତାଙ୍କ ରୂପ ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା।