ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବ, ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ଯାଦୁ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ରୀନାରାୟଣଙ୍କୁ ଅକୃରା ଭକ୍ତିଭାବରେ ନମସ୍କାର କଲେ। ତାଙ୍କର ପବିତ୍ର ଶ୍ରବଣ ଏବଂ ସ୍ତୁତି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ। ଏହା ଦେଖି ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମର ଘରକୁ ଆସିବି, ମୋ ସହ ନେତୃତ୍ୱଶୀଳ ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିବେ। ଦୁଷ୍ଟ ଯାଦୁ ରାଜାଙ୍କୁ ବିନାଶ କରି, ମୋ ମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇବି।” ଭଗବାନଙ୍କର ଏହି ଉତ୍ତର ପାଇଁ ଅକୃରା ଅପାର ଚିନ୍ତାରେ ଥିଲେ, ତଥାପି ସେ ମଥୁରା ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, କଂସଙ୍କୁ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ସୂଚନା ଦେଲେ ଏବଂ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ। ପରେ, ଦିନ ଅପରାହ୍ନରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏବଂ ସଂକର୍ଷଣ, ଗୋପମାନେ ସହିତ ମଥୁରା ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଗୋପମାନେ ନଗର ଦେଖିବାକୁ ଅତି ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ। ଏହି ନଗର ଉଚ୍ଚ କ୍ରିଷ୍ଟାଳ ଦ୍ୱାର, ସୁନ୍ଦର ସୁନା ତୋରଣ, ତାମ୍ବା ପ୍ଲେଟ ଦ୍ୱାରା ଆଛାଦିତ ପାରିଦେବାଳି, ଗଭୀର ଖାଳି ଏବଂ ଚାରିପାଖରେ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଉପବନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା। ନଗରରେ ସୁନାର ଶିଖର ଓ ବାଲକନୀ ଥିବା ରାଜମହଳ, ଅନେକ ସଭାଗୃହ, ମାନ୍ୟସନ, ବେରିଲ, ହୀରା, ନିଳମଣି, ପ୍ରବାଳ, ମୁକ୍ତା ଓ ପନ୍ନା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ମଣ୍ଡପ ଓ ବାଲୁଷ୍ଟ୍ରେଡ ଥିଲା। ଜାଲି ଦିଆ ବାହାର ଦ୍ୱାର, ଚଉକ, ତଳା ଏବଂ ମଝିରେ ପାଖି ଓ ମୟୂର ର ଶବ୍ଦ ଲଗା ଥିଲା। ରାସ୍ତା, ବଜାର ଓ ଚଉକ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶିତଳ କରାଯାଇଥିଲା, ମାଲା, ଚନ୍ଦନ ଏବଂ ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା। ଘର ଓ ଦ୍ୱାର ଦହି ଓ ଚନ୍ଦନ ଲେପି ଭରିତ ପାତ୍ର, ଫୁଲ ଓ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, କଦଳୀ ଗଛ ଓ ବନ୍ଦନା ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ସଂକର୍ଷଣ ରାଜପଥ ଦ୍ୱାରା ଚାଲିବା ସମୟରେ, ନଗରର ମହିଳାମାନେ ଏହି ଦୁଇ ଭାଇଁ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଘରର ଉପର ତଳାକୁ ଛାଡ଼ି ଦୌଡ଼ି ଗଲେ। କିମ୍ବା, କିଏ ଅପରାପ୍ତ ଭାବେ ଅଲଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଲେ, କିଏ ଏକ କନ୍ଦନି, ଏକ ଅଙ୍ଗୁଠି, କିଏ ଏକ ଆଖିରେ କଜଳ ଲଗାଇଲେ। କିଏ ଖାଇବା ଛାଡ଼ି, କିଏ ଉତ୍ସବ ଭୁଲି, ନିସ୍ନାନ ନକରି ଆସିଲେ; କିଏ ଶବ୍ଦ ଶୁନି ଶିଶୁକୁ ଅନ୍ନ ଦେଇ ଛାଡ଼ି ଦୌଡ଼ି ଆସିଲେ, ମାମାନେ ମଧ୍ୟ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ପଦ୍ମ ଚକ୍ଷୁ, ମନୋହର ଚାହିଁବା, ମୃଦୁ ହାସ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କର ମନ ଚୋରିଲେ; ଏହା ଏକ ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ପରି, ମହିଳାମାନେ ଆନନ୍ଦ ଏବଂ ହୃଦୟରେ ଉଲ୍ଲାସ ଅନୁଭବ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ଦେଖି, ମନ ଏହି ଆନନ୍ଦ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ନିଜ ଆଖି ଦ୍ୱାରା ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ; ତାଙ୍କର ଚର୍ମ ରୋମାଞ୍ଚିତ ହୋଇ, ଦୁଃଖ ଭୁଲିଗଲେ। ମହିଳାମାନେ ତାଙ୍କର ମୁହଁ ହସୁଥିବା ଦେଖି, ଘରର ଉପର ତଳାକୁ ଚଢ଼ି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କୁ ଫୁଲ ଓ ଶୁଭେଚ୍ଛା ବର୍ଷା କଲେ। ଉତ୍ସାହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଦହି, ଅକ୍ଷତ, ଜଳ, ମାଲା, ସୁଗନ୍ଧି ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ନଗରବାସୀମାନେ କହିଲେ, “ଗୋପମହିଳାମାନେ କେଉଁ ଦ୍ରଢ଼ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ଯେ ସେମାନେ ଏହି ଦୁଇ ଭାଇଁ, ମାନବ ଜଗତର ମହାଉତ୍ସବ, ଦେଖିପାରିଲେ?” ଏହିପରି ଚାଲିବା ସମୟରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଗଦାଙ୍କର ଜେଷ୍ଠ ଭାଇ, ଏକ ଧୋବୀକୁ ଦେଖିଲେ ଏବଂ ଏକ ରଙ୍ଗା ଶାମିକୁ ଦେଖି, ସୁନ୍ଦର ଓ ସଫା ପୋଶାକ ଚାହିଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଓ ଭଲ ମଣିଷ, ଆମକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଜାମା ଦିଅ; ତୁମେ ଏହି ଦେଇ ଉଚ୍ଚତମ କ୍ଷେମ ପାଇବା। ଏହା ନିଶ୍ଚିତ।” ଭଗବାନଙ୍କର ଏହି ଅନୁରୋଧ ପରେ, ରାଜାଙ୍କର ଦାସ ଅଭିମାନ ଭରା ଭାବରେ, ଉପେକ୍ଷା ଓ କ୍ରୋଧରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଏହି ଜାମା ଏହି ପାହାଡ଼ ଓ ଜଙ୍ଗଲରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ନୁହେଁ; ତୁମେ କିପରି ରାଜାଙ୍କର ଜାମା ଚାହୁଛ? ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଯାଅ, ଏହି ଚିଜ ଚାହିଲେ ତୁମେ ବଞ୍ଚିପାରିବନି। ରାଜପରିବାର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ବାନ୍ଧି, ହତ୍ୟା କରି, ଚୋରି କରନ୍ତି।” ଏଭଳି ଅଭିମାନର ଉତ୍ତର ପାଇଁ, ଦେବକୀପୁତ୍ର କୃଷ୍ଣ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ହାତରେ ଧୋବୀର ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଦେଲେ। ଧୋବୀର ସମସ୍ତ ସହାୟକ ଜାମା ଛାଡ଼ି, ଭୟରେ ଚାରିଦିଗରେ ପଳାଇଗଲେ; ଅଚ୍ୟୁତ ଏହି ଜାମା ନେଲେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ସଂକର୍ଷଣ ନିଜମନେ ପସନ୍ଦ କରିଥିବା ଜାମା ପିନ୍ଧି, ଅନ୍ୟ ଗୋପମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାମା ଦେଇ, କିଛି ଜାମା ଭୂମିରେ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ। ପରେ ଏକ ଦର୍ଜୀ ଆନନ୍ଦରେ ଦୁଇ ଭାଇଁଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗ ଓ ଡିଜାଇନର ଜାମା ପିନ୍ଧାଇଲେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ନିଜ ନିଜ ଜାମାରେ ଏକ ଉତ୍ସବରେ ଯୁବ ହାତୀ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ। ଭଗବାନ ସେ ଦର୍ଜୀକୁ ନିଜ ଦେହ ଭଳି ଦେଖିବା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ୍ୟ, ଶକ୍ତି, ଅଧିପତ୍ୟ, ସ୍ମୃତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଦେଇ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ। ଏହାପରେ, ଦୁଇ ଭାଇଁ ସୁଦାମା ମାଲାକାରଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ। ସୁଦାମା ଦେଖି, ଶିର ଭୂମିରେ ନମାଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ଆସନ, ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଓ ଉପଚାର ଦେଇ, ମାଲା, ତାମ୍ବୁଳ ଓ ଉଙ୍ଗାର ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ପୂଜା କଲେ। ସୁଦାମା କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କର ଆଗମନରେ ମୋ ଜନ୍ମ ଅର୍ଥବତ୍ ହେଲା, ମୋ ପୂର୍ବଜ ଓ ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ। ଆପଣମାନେ ଏହି ବିଶ୍ୱର ଉତ୍ପତ୍ତି କାରଣ, ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଅଂଶରୂପେ ଅବତରିଛନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ସମତାମୟ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ଏକାକାର, ଚାହେ ଉପାସନା କରନ୍ତି କି ଉପାସ୍ୟ। ଏବେ ଆପଣ ଆଜ୍ଞା ଦିଅ—ମୁଁ କଣ କରିବି? ଆପଣଙ୍କ ନିର୍ଦେଶ ପ୍ରାପ୍ତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ କୃପା।” ଏପରି ଭାବରେ, ସୁଦାମା ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ଉତ୍ତମ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲର ମାଲା ଉପହାର କଲେ। ଏହି ମାଲା ପିନ୍ଧି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ଏବଂ ସଂଗୀମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ନମିତ ଓ ଶରଣାଗତ ସୁଦାମାକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ସୁଦାମା ଅଚଳ ଭକ୍ତି, ଭକ୍ତମାନେ ସହିତ ମିତ୍ରତା ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃପା ଚାହିଲେ। ଏପରି ଭାବରେ, ଭଗବାନ ସୁଦାମାକୁ ଜନ୍ମବୃଦ୍ଧି ଦେଇ, ଶକ୍ତି, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଖ୍ୟାତି ଓ ତେଜ ଦେଇ, ଜେଷ୍ଠ ଭାଇ ସହିତ ଚାଲିଗଲେ। ଏହିପରି ଉତ୍ସବ ଏବଂ ନଗର ପ୍ରବେଶ ବର୍ଣ୍ଣନା ଦ୍ୱାରା ଦଶମ ଷ୍ଟ୍କନ୍ତର ପ୍ରଥମାଧ୍ୟାୟର ଏକଚାଳିଶ ଅଧ୍ୟାୟ, 'ନଗର ପ୍ରବେଶ', ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତରେ ସମାପ୍ତ ହେଲା।