ଅକୃରା ଜଳରୁ ବାହାରିବା ପରେ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଭାବରେ ରଥକୁ ଫେରିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଦେଖି, ହୃଷୀକେଶ ଜିଜ୍ଞାସା କଲେ, “ତୁମେ ଏତେ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେବାର କାରଣ କ’ଣ? ଭୂମି, ଆକାଶ କିମ୍ବା ଜଳରେ କ’ଣ ଦେଖିଲା?” ଅକୃରା କହିଲେ, “ଏଠି ଥିବା ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ୟ—ଭୂମି, ଆକାଶ, ଜଳ—ସବୁ ତୁମେ, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି। ମୁଁ କ’ଣ ଦେଖିପାରିବି ଯାହା ମୋତେ ଜଣା ନୁହେଁ? ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଅଛ, ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ, ତେଣୁ ମୁଁ ଏଠି କ’ଣ ଦେଖିପାରିବି?” ଏପରି କହି, ଗାନ୍ଦିନୀର ପୁତ୍ର ଅକୃରା ରଥକୁ ଆଗେଇ ଚଲାଇଲେ, ଦିନ ଶେଷରେ ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମଥୁରାକୁ ନେଇ ଗଲେ। ରାସ୍ତାରେ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଏଠି-ଉଠି ଏକଠା ହେଲେ, ଓ ଵସୁଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଦେଖି ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ହଟାଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ, ନନ୍ଦ ଓ ଗୋପମାନେ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇବା ବ୍ରଜବାସୀମାନେ ମଥୁରାର ଉଦ୍ୟାନରେ ଆସି, ଉତ୍ସୁକତାରେ ପ୍ରତୀକ୍ଷା କରି ରହିଲେ। ପ୍ରଭୁ, ବିଶ୍ୱର ନାୟକ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଅକୃରାଙ୍କ ହାତ ଧରି, ହସି ଅଭିନନ୍ଦନ କଲେ। ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ଆମଠାରୁ ପ୍ରଥମେ ଚହାରିରେ ଏବଂ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କର, ଆମେ କିଛି ଦିନ ଏଠି ରହିବା, ପରେ ମଥୁରା ଦେଖିବାକୁ ଯିବା।” ଅକୃରା ବିନୟ କଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଛାଡ଼ି ମୁଁ ମଥୁରାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି ନାହିଁ। ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଦିଅନି, ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ତୁମର ଭକ୍ତ ଓ ତୁମେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଆଦର କରିଥାଉ।” ଅକୃରା ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, “ଆସ, ଆମେ ଘରକୁ ଯାଇ ତାହାକୁ ପବିତ୍ର କରିବା, ଅଚ୍ୟୁତ, ତୁମର ଭାଇ, ଗୋପମାନେ ଓ ତୁମର ମନପସନ୍ଦ ସଂଗୀମାନେ ସହ। ଘରମାନେ ତୁମର ପାଦ ଧୂଳିରେ ପବିତ୍ର ହେଉ, ତାହାର ଶୁଦ୍ଧତାରେ ପିତୃ, ଅଗ୍ନି, ଦେବମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବାରେ ଅସମର୍ଥ। ବଲି ତୁମର ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରି ପ୍ରଶଂସାର ଯୋଗ୍ୟ ହେଲେ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ରୀ ଓ ଭକ୍ତିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଥ ପାଇଲେ। ତୁମର ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳିତ ଜଳ ତିନି ଲୋକକୁ ପବିତ୍ର କଲା; ଶିବ ତାହାକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖିଲେ, ଏବଂ ସଗର ପୁତ୍ରମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉଠିଲେ। ଦେବଦେବ, ବିଶ୍ୱର ନାୟକ, ତୁମର ଶ୍ରବଣ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ପବିତ୍ର, ଯଦୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରଶଂସିତ, ନାରାୟଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ।” ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଉତ୍ତମମାନଙ୍କ ସହ ତୁମ ଘରକୁ ଆସିବି। ଦୁଷ୍ଟ ଯଦୁ ରାଜାକୁ ନିବୃତ କରି, ମୋ ସଂଗୀମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇବି।” ଏହିପରେ, ଶୁକଦେବ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଉତ୍ତର ପାଇଁ ଅକୃରା ଦୁଃଖ ହୃଦୟରେ ରଖି, ମଥୁରାକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, କଂସକୁ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ବିବେଚନା କରି, ଘରକୁ ଗଲେ।” ଅପରାହ୍ନରେ, କୃଷ୍ଣ, ସଙ୍କର୍ଷଣ ଓ ଗୋପମାନେ ମଥୁରା ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ, ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠି କୃଷ୍ଣ ଦେଖିଲେ—ଉଚ୍ଚ କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଦ୍ୱାର, ସୁନା ତୋରଣ, କାଉ ଚାଲିତ ଦେଉଳ, ଗଭୀର ଖାଇ, ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଉପବନ ର ସୁନ୍ଦର ଭୂଷା। ସହର ସୁନା ଶିଖର ଓ ବାଲକନୀ ଥିବା ରାଜପ୍ରସାଦ, ଅସେମ୍ବ୍ଲି ହଲ ଓ ମହଳମାନେ, ବେରିଲ, ହୀରା, ନୀଳମଣି, ପ୍ରବାଳ, ମୁକୁତ, ପନ୍ନା ଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ ବାଲୁସ୍ତ୍ରେଡ୍ ଓ ବେଦୀ ଦେଖିଲେ। ଜାଲି ଦିଆ ଜନାଲା, ଦ୍ୱାର ଓ ତଳ ମଧ୍ୟରେ ପରିବେଶିତ ପରୀବା ଓ ମୟୂରର ଶବ୍ଦ ଥିଲା; ରାସ୍ତା, ବଜାର, ଚଉକ ଜଳ ଦେଇ ପରିଷ୍କାର ହୋଇଥିଲା, ମାଲା, ଚନ୍ଦନ ଓ ଚାଉଳ ଦେଇ ଭୂଷିତ। ଘର ଓ ଦ୍ୱାରଗୁଡିକ ଦହି, ଚନ୍ଦନ ଲେପିତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟ, ମାଲା ଓ ଦୀପ ଦେଇ ଭୂଷିତ, କଳାପତ୍ର ଓ କଳାପତ୍ର ଦେଇ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା। ଵସୁଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ରାଜପଥରେ ଦେଖାଗଲେ, ସହରର ଜନମାନେ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ, ଅତ୍ୟଧିକ ଉତ୍ସାହରେ ଘରର ମହଳ ଉପରେ ଚଢ଼ିଗଲେ। ଅନେକ ନାରୀ ତଡ଼ିଘଡ଼ି ଅଳଙ୍କାର ଓ ପୋଶାକ ଭୁଲ ଭାବରେ ପିନ୍ଧିଲେ, କେହି ଏକ ଦୂର୍ଗା ରଖିଲେ, କେହି ଏକ ଅଙ୍ଗୁଳି ରଖିଲେ, କେହି ଏକ ଚକ୍ଷୁରେ କାଜଲ ଲଗାଇଲେ। କେହି ଖାଇବା ବା ଉତ୍ସବ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ବେଳେ ନିର୍ମଳ ହେଲେ ନାହିଁ; କେହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଶିଶୁମାନେ ପାଖରେ ରଖି ଦେଇ ତଡ଼ିଘଡ଼ି ଘରରୁ ବାହାରିଲେ। କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ପଦ୍ମ ଚକ୍ଷୁ, ମଧୁର ହସ ଓ ଚଞ୍ଚଳ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହି ନାରୀମାନେର ହୃଦୟ ଚୋରି ନେଲେ, ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ପରି ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଓ ହୃଦୟକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ। ପୁନିପୁନି ଦେଖି, ହସ୍ୟମୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କର ମନ ଆକର୍ଷିତ ହେଲା, ନାରୀମାନେ ଆନନ୍ଦର ଶୂନ୍ୟ ଦେଖି ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିରେ କୃଷ୍ଣକୁ ବାହୁଡି ଦେଲେ, ରୋମାଞ୍ଚିତ ହେଇ, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଭୁଲିଗଲେ। ଉତ୍ସାହରେ ନାରୀମାନେ ମହଳ ଉପରେ ଚଢ଼ି, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କୁ ଫୁଲ ଓ ଶୁଭେଚ୍ଛା ବର୍ଷା କଲେ। ସହରର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଦହି, ଅକ୍ଷତ, ଜଳ, ମାଲା, ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାରେ ପୂଜା କଲେ। ସହରବାସୀମାନେ କହିଲେ, “ଏହି ଗୋପନାରୀମାନେ କେଉଁ ବଡ଼ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ଯେ ଏହି ଦୁଇ ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷ, ମାନବ ଜଗତର ଉତ୍ସବ, ଦେଖିପାରିଲେ?” ଏହି ଭାବରେ ଯାଉଥିବାବେଳେ, କୃଷ୍ଣ, ଗଦାଙ୍କ ଭାଇ, ଏକ ଧୋବିକୁ ଦେଖିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଭଲ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୋଶାକ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। “ଓ ଭଲ ମଣିଷ, ଆମକୁ ଉଚିତ ପୋଶାକ ଦିଅ, ଆମେ ଯୋଗ୍ୟ; ଦେଇବାରେ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲାଭ ପାଇବା, ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।” ଏପରି ଅନୁରୋଧ କରିବା ପରେ, ରାଜାଙ୍କ ଚାକର, ଅଭିମାନରେ ତାଙ୍କୁ ଅପମାନ ଓ କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ, “ଏପରି ପୋଶାକ ପାହାଡ଼ ଓ ଜଙ୍ଗଲର ଲୋକମାନେ ପାଇଁ; ତୁମେ କିପରି ଦୁଷ୍ଟ ଭାବରେ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ପତି ଚାହୁଛ?” “ତଡ଼ିଘଡ଼ି ଚାଲିଯିବ, ଏପରି ଜିନିଷ ଚାହିଲେ ତୁମେ ବଞ୍ଚିପାରିବ ନାହିଁ। ରାଜବାଡ଼ିମାନେ ଅଭିମାନରେ ବାନ୍ଧି, ହତ୍ୟା କରି, ଚୋରି କରନ୍ତି।” ଏପରି ଅଭିମାନରେ ମାନ୍ୟ କରି, ଦେବକୀପୁତ୍ର କୃଷ୍ଣ କ୍ରୋଧରେ ଧୋବିର ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଦେଲେ। ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଚାକରମାନେ ପୋଶାକ ଫେଲି ଏଠି-ଉଠି ଫୁଟିଗଲେ; ଅଚ୍ୟୁତ ପୋଶାକ ନେଲେ। କୃଷ୍ଣ ଓ ସଙ୍କର୍ଷଣ ନିଜ ମନପସନ୍ଦ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଲେ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୋଶାକ ଗୋପମାନେ ଦେଇ, କିଛି ମାଟିରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।