ଏହି ସଂସାରରେ ସମସ୍ତ ଜୀବ ତୁମ ମାୟାରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, 'ମୁଁ' ଓ 'ମୋର' ଭାବକୁ ସତ୍ୟ ଭାବି, କର୍ମର ଅନେକ ପଥରେ ଘୁରୁଛନ୍ତି, ହେ ପ୍ରଭୁ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦେହ, ସନ୍ତାନ, ଗୃହ, ଧନ, ଆତ୍ମୀୟ-ସ୍ୱଜନ ଭଳି ଅସାର ବସ୍ତୁକୁ ସତ୍ୟ ଭାବି ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ଘୁରୁଛି; ଏହା ସବୁ ଦ୍ୱାପ୍ନ ସମାନ ମାୟା, ଯାହାକୁ ମୁଁ ସତ୍ୟ ଭାବୁଛି। ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ଅନ୍ଧକାର ମନ ରହି, ମୁଁ ନିଜ ଆତ୍ମା ପାଇଁ କ'ଣ ସତ୍ୟ ମଧୁର ଜିନିଷ ତାହା ବୁଝିପାରୁ ନାହିଁ, କାରଣ ଅସ୍ଥାୟୀ, ଅନ୍ୟ, ଦୁଃଖଦାୟକ ବସ୍ତୁରେ ମୋର ଆସକ୍ତି ରହିଛି। ଯେପରି ଅଜ୍ଞାନୀ ଜଣେ ଝାଡ଼ି ତଳେ ଲୁଚିଥିବା ପାଣିକୁ ଛାଡ଼ି, ମୃଗମରୀଚିକା ପଛରେ ଦୌଡ଼େ, ସେପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ମାୟାକୁ ଧାଇଁ ଚାଲିଛି। ମୋର ଦୟନୀୟ ମନ ଆଶା ଓ କର୍ମରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ, ଏହି ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ମନକୁ ଏଠାରୁ ସେଠାକୁ ଟାଣି ନେଉଛନ୍ତି, ମୁଁ ଏହାକୁ ରୋକିପାରୁ ନାହିଁ। ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ମୁଁ ତୁମ ଚରଣକୁ ଶରଣ ଗଲି, ଯାହା ଅଯୋଗ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଅପ୍ରାପ୍ୟ। ଏହି ଶରଣାଗତି ମଧ୍ୟ ତୁମ ଦୟାର ଫଳ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି। ହେ କମଳନାଭ, ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁ ଚକ୍ରରୁ ମୁକ୍ତି ତାହାକୁ ମିଳେ, ଯେଉଁଠି ମନ ତୁମ ଉପାସନାରେ ଲିନ ହୁଏ। ପରମ ଚିତ୍ତସ୍ୱରୂପ, ସମସ୍ତ ନିଶ୍ଚୟର କାରଣ, ପୁରୁଷ ଓ ପ୍ରଧାନଙ୍କ ନାଥ, ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ରହ୍ମା, ତୁମକୁ ମୋର ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କ ନାଶକ ବାସୁଦେବ, ହୃଷୀକେଶ, ମୁଁ ଶରଣାଗତ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ପ୍ରଭୁ। ଏଭଳି ଅକ୍ରୂରଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାରେ ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ପ୍ରଥମାର୍ଧର ଚାଳିଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ 'ଅକ୍ରୂରର ଷ୍ଟୁତି' ଶେଷ ହେଲା। ଶ୍ରୀ ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ଅକ୍ରୂର ଏପରି ଷ୍ଟୁତି କରୁଥିବାବେଳେ, ପ୍ରଭୁ ଜଳରେ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ, ପରେ ନଟର ଭଳି ନିଜ କ୍ରୀଡ଼ା ସମାପ୍ତ କରି, ସେହି ରୂପକୁ ଅଦୃଶ୍ୟ କରିଦେଲେ। ଦୃଶ୍ୟ ହେବା ବନ୍ଦ ହେଲାବେଳେ, ଅକ୍ରୂର ତୁରନ୍ତି ଜଳରୁ ବାହାରି ଆସି, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଥିବା ମନେ ରଥକୁ ଫେରିଗଲେ। ତେବେ, ହୃଷୀକେଶ ଅକ୍ରୂରଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—'ତୁମେ କ'ଣ ଅଦ୍ଭୁତ ଦେଖିଲା? ଭୂମିରେ, ଆକାଶରେ, କିମ୍ବା ଜଳରେ? ତୁମେ ଏତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛ?' ଅକ୍ରୂର କହିଲେ—'ଏଠି ଭୂମି, ଆକାଶ, ଜଳରେ ଯେଉଁଅଦ୍ଭୁତ ଅଛି, ସେସବୁ ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଅଛ, ସେଠି ଅଛନ୍ତି। ମୁଁ ଏଠି କ'ଣ ନୂଆ ଦେଖିପାରିବି?' 'ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଚମତ୍କାର ଅଛି, ଭୂମି, ଆକାଶ କିମ୍ବା ଜଳରେ, ସେଠି ତୁମକୁ ଦେଖି, ମୋତେ ଏଠି କ'ଣ ଅଦ୍ଭୁତ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ?' ଏପରି କହି, ଗାନ୍ଦିନୀପୁତ୍ର ଅକ୍ରୂର ରଥକୁ ଆଗେଇ ଚଲାଇଲେ, ଦିନ ଶେଷରେ ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମଥୁରାକୁ ନେଇ ପହଞ୍ଚିଲେ। ମାର୍ଗରେ, ରାଜା, ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଏଠାଁ-ସେଠାଁ ଭିଡ଼ି ହୋଇ, ବସୁଦେବଙ୍କ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାରୁ ଚକ୍ଷୁ ହଟାଇପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏପରି ସମୟରେ, ନନ୍ଦ ଓ ଗୋପମାନେ ନେତୃତ୍ୱରେ ବ୍ରଜବାସୀମାନେ ମଥୁରାର ବାଗିଚାକୁ ଆସି, ସେଠି ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସହିତ ମିଶି, ବିଶ୍ୱର ନାଥ ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ଅକ୍ରୂରଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କଲେ, ତାଙ୍କ ଦୀର୍ଘ ହସ୍ତକୁ ନିଜ ହାତରେ ଧରି, ହସି ମୁହଁରେ ଦୟା ପ୍ରକାଶ କଲେ। ପ୍ରଭୁ କହିଲେ—'ତୁମେ ଆମ ପୂର୍ବରୁ ତୁମ ରଥ ସହିତ ସହରକୁ ଏବଂ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କର। ଆମେ ଏଠି ରହିବା, ପରେ ସହର ଦେଖିବାକୁ ଯିବା।' ଅକ୍ରୂର କହିଲେ—'ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣମାନେ ବିନା ମୁଁ ମଥୁରାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବି ନାହିଁ। ମୋତେ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ ନାହିଁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତ, ଆପଣ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ।' 'ଆସନ୍ତୁ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଘରକୁ ଯାଇ ଘରକୁ ପବିତ୍ର କରିବା, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ତୁମ ବଡ଼ଭାଇ, ଗୋପମାନେ ଓ ପ୍ରିୟ ମିତ୍ରମାନେ ସହିତ।' 'ତୁମ ଚରଣଧୂଳିରେ ଘର ପବିତ୍ର କର, ଏହି ପବିତ୍ରତାରେ ପିତୃ, ଅଗ୍ନି, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ।' 'ତୁମ ଚରଣ ଧୋଇବା ପରେ ବଳି ମହାନ୍ ହେଲେ, ଅସମାନ୍ୟ ଶ୍ରୀ ଓ ପରାଭକ୍ତି ଲାଭ କଲେ।' 'ତୁମ ପଦପଦ୍ମ ଧୋଇଥିବା ଜଳ ତିନି ଲୋକକୁ ପବିତ୍ର କଲା, ଶିବ ତାହାକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରିଲେ, ଏବଂ ସଗରପୁତ୍ରମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।' 'ଦେବାଦିଦେବ, ବିଶ୍ୱନାଥ, ତୁମ ଶ୍ରବଣ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ପବିତ୍ର, ଯଦୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଷ୍ଟୁତିରେ ପ୍ରଶଂସିତ, ନାରାୟଣ, ମୁଁ ତୁମେଠାରେ ଶିର ନମାଏ।' ପ୍ରଭୁ କହିଲେ—'ମୁଁ ଉତ୍ତମମାନେ ସହିତ ତୁମ ଘରକୁ ଆସିବି। ଦୁଷ୍ଟ ଯଦୁରାଜ କଂସକୁ ବଧ କରି, ମୋ ପ୍ରିୟମାନେଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇବି।' ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଅକ୍ରୂର ମନେ ଦୁଃଖ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କଂସଙ୍କୁ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ବିବରଣୀ ଦେଲେ, ପରେ ଘରକୁ ଗଲେ। ତା'ପରେ ବିକାଶଳ ଅପରାହ୍ନେ, କୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ ଓ ଗୋପମାନେ ସହିତ, ସହର ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ମଥୁରାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ଉଚ୍ଚ କ୍ରିଷ୍ଟାଳ ଦ୍ୱାର, ସୁନା ତୋରଣ, ତାମ୍ର ଦେଉଳି, ଗଭୀର ଖାଳି, ଉଦ୍ୟାନ ଓ କାନନରେ ଶୋଭିତ ସହରକୁ ଦେଖିଲେ। ସୁନା ଶିଖର, ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ, ହରିତା ମଣି, ହୀରା, ନୀଳମଣି, ପାଉଁସି, ମୁକ୍ତା, ପନ୍ନା ଦ୍ୱାରା ଉଲ୍ଲାସିତ ମହଳ, ବେରଣ୍ଡା, ଦେଉଳି, ମଞ୍ଚ ଦେଖିଲେ। ଝାଲରି ଜାଲି, ଦ୍ୱାର, ତଳ ଉପରେ ପରିବାଳିକା, ମୟୂର ରବି, ରାସ୍ତା, ବଜାର, ଚଉକରେ ଜଳ ଛିଟାଯାଇଥିଲା, ମାଲା, ଚନ୍ଦନ ଓ ଚାଉଳ ଛିଟାଯାଇଥିଲା। ଦ୍ୱାର ଓ ଘର ଦହି ଓ ଚନ୍ଦନ ଲେପିଥିବା ପୂର୍ଣ୍ଣ କଳଶ, ମାଲା, ପତ୍ରମୟ ଦୀପ, କଦଳୀ ଗଛ, ବସ୍ତ୍ର ତୋରଣ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା। ବସୁଦେବଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ମିଳିତ ମିତ୍ରମାନେ ସହିତ ରାଜପଥରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ସହରର ଜନନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକତାରେ ରୋହଣ କରି, ଅନନ୍ଦରେ ମହଳ ଉପରେ ଚଡ଼ିଗଲେ। କେହି ହଠାତ୍ ଶୀଘ୍ରତାରେ ଅଲଙ୍କାର ଓ ପୋଶାକ ଭୁଲରେ ପିନ୍ଧିଲେ, କେହି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ପୋଶାକରେ ଆସିଲେ, କେହି ଏକ କଣ୍ଠା ଅଥବା ଏକ ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, କେହି ଏକ ଆଖିକୁ କଜଳ ଲଗାଇଥିଲେ। କେହି ଖାଇବା ଛାଡ଼ି, କେହି ଉତ୍ସବ ଛାଡ଼ି, ସ୍ନାନ ନ କରି, ଦୌଡ଼ି ଆସିଲେ; କେହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଶୟନ ଛାଡ଼ି, ଶିଶୁମାନେ ଦୁଧ ଛାଡ଼ି ମା' ଦୌଡ଼ି ଆସିଲେ।