ଅକୃର ଭଗବାନଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ—କିଏ ନିଜ ଚିତ୍ତକୁ ପବିତ୍ର କରି ନିୟମିତ କ୍ରିୟା ଅନୁସରଣ କରି ଏକାଧିକ ରୂପ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା, କିନ୍ତୁ ଏକ ଏକତ୍ୱ ରୂପରେ ଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। କିଏ ଶିବଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କରି, ଶିବଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଅନୁଯାୟୀ, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଶିବ ଭଳି ପୂଜା କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ନିବାସ ଭଳି, ପୂଜା କରନ୍ତି, ଯଦିଓ ସେମାନଙ୍କର ଚିତ୍ତ ଅନ୍ୟଠାରେ ଲଗିଥାଏ। ପର୍ବତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ନଦୀମାନେ, ବର୍ଷାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସମୁଦ୍ରକୁ ଯିଏ, ସେହିପରି ସମସ୍ତ ପଥ ଶେଷରେ ଆପଣଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚେ। ସତ୍ତ୍ୱ, ରଜସ୍, ତମସ୍—ଏହି ତିନି ଗୁଣ ଆପଣଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ; ଏହାରେ ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅଚଳ ପରିଯନ୍ତ ସମସ୍ତ ଜୀବ ଗୁଣ୍ଠିତ। ନିରଲିପ୍ତ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କର ଆତ୍ମା ଭଳି, ଚିତ୍ତର ସାକ୍ଷୀ ଭଳି ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଏହି ଗୁଣମୟ ପ୍ରବାହ ଅଜ୍ଞାନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ଦେବ, ମନୁଷ୍ୟ, ପଶୁ ମଧ୍ୟରେ ଚଳାଯାଏ। ଭଗବାନ୍, ଅଗ୍ନି ଆପଣଙ୍କର ମୁଁହ, ପୃଥିବୀ ଆପଣଙ୍କର ପାଦ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆପଣଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ, ଆକାଶ ଆପଣଙ୍କର ନାଭି, ରଥ ଆପଣଙ୍କର ହୃଦୟ, ଦିଗ ଆପଣଙ୍କର କାନ, ସ୍ୱର୍ଗ ଆପଣଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବତା ଆପଣଙ୍କର ବାହୁ, ସାଗର ଆପଣଙ୍କର ପେଟ, ପବନ ଆପଣଙ୍କର ଶ୍ୱାସ, ଶକ୍ତି ଆପଣଙ୍କର ଶକ୍ତି। ଗଛ ଓ ଔଷଧୀ ଆପଣଙ୍କର ରୋମ, ମୁଣ୍ଡର କେଶ ଉଦ୍ଭିଦ, ମେଘ ଆପଣଙ୍କର ହାଡ଼ ଓ ନଖ, ପର୍ବତ ଆପଣଙ୍କର ଦାନ୍ତ, ଦିନ ଓ ରାତି ଆପଣଙ୍କର ଚକ୍ଷୁପଟ, ପ୍ରଜାପତି ଆପଣଙ୍କର ମନ, ବର୍ଷା ଆପଣଙ୍କର ଉତ୍ପାଦନ ଅଙ୍ଗ, ପୁରୁଷତ୍ୱ ଆପଣଙ୍କର। ଅବିନାଶୀ ଆତ୍ମା ଭଳି ଆପଣଙ୍କରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ, ଦେବତା, ଜୀବ ଏକତ୍ୱରେ ବସିଛନ୍ତି, ଯେପରି ଜଳରେ ଜଳଚର, ବଟ ଗଛରେ ପିପିଲିକା, ମନରେ ଭାବ। ଏଠାରେ ଆପଣ ଲୀଳା ସ୍ୱରୂପରେ ଯେଉଁ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେହି ରୂପ ଦ୍ୱାରା ଜଗତ ଶୁଦ୍ଧି ହୋଇ, ଆନନ୍ଦରେ ଆପଣଙ୍କର ମହିମା କୀର୍ତ୍ତନ କରେ। ମହାମତ୍ସ୍ୟ ଭଳି ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଯିଏ ବିପ୍ଳବ ଜଳରେ ଚାଲିଥିଲେ; ଅଶ୍ୱମୁଖ ଭଳି ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ମଧୁ ଓ କୈଟଭ ନାଶକ। ବିସ୍ତୃତ ଭଳି, ଶିମା ନଥିବା ଆଧାର, ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିବା, ଭୂମିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ମୋଦ କରୁଥିବା ବରା ଭଳି ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ସିଂହ ଭଳି, ସାଧୁଙ୍କର ଭୟ ଦୂର କରୁଥିବା, ଭୂତଳ ତିନି ଚରଣରେ ମାପିଥିବା ବାମନ ଭଳି ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଭୃଗୁଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ଅହଂକାର ନାଶକ, ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାବଣ ନାଶକ ଭଳି ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ବାସୁଦେବ, ସଂକର୍ଷଣ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଅନିରୁଦ୍ଧ, ସାତ୍ୱତଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ଭଳି ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧ ବଳି ଦୈତ୍ୟ ଦାନବଙ୍କୁ ମୋହିତ କରୁଥିବା, କଳ୍କି ଭଳି ଅଧର୍ମୀ ରାଜା ଓ ଅପବିତ୍ରଙ୍କୁ ନାଶ କରୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଭଗବାନ୍, ଏହି ଜଗତ ଆପଣଙ୍କର ମାୟାରେ ଭ୍ରମିତ, ‘ମୁଁ’ ଓ ‘ମୋର’ ଭାବରେ ଅଟକି, କର୍ମର ମାର୍ଗରେ ଗୁଡ଼ିଯାଏ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଶରୀର, ପୁତ୍ର, ଘର, ଧନ, ଆତ୍ମୀୟ ଭଳି ଅସାର ବସ୍ତୁକୁ ସତ୍ୟ ଭାବି, ଭ୍ରମରେ ଘୁଡ଼ିଯାଏ। ବିପରୀତ ଭାବରେ ମନ ଅନ୍ଧକାରରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ଆପଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଅସାର ଦୁଃଖଦାୟକ ବସ୍ତୁକୁ ଆସକ୍ତି ହୋଇଥିଲି। ଅଜ୍ଞାନୀ ଜଣେ ଜଳକୁ ଚାଡ଼ି ଶାକରେ ଲୁଚିଥିବା ମୃଗମାରୀକୁ ଧୌଡ଼ିବା ଭଳି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ମାୟାକୁ ଧୌଡ଼ିଯାଏ। ମୋ ମନ ଅନେକ ଇଚ୍ଛା ଓ କ୍ରିୟାରେ ଦୂଃଖିତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଚାହାନ୍ତି, ସେଠାରେ ଏହାକୁ ନେଇଯାଉଛନ୍ତି, ଏହି ମନକୁ ମୁଁ ସଂୟମ କରିପାରି ନାହିଁ। ଏହିପରି ଅନ୍ୟାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ ଆପଣଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ମୁଁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛି; ଏହା ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କର କୃପା ଭଳି ଭାବିଛି। ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁ ଚକ୍ରରୁ ମୁକ୍ତି ତାଳି ଆପଣଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ପୂଜା କରି ମନ ଦେଇଲେ ମିଳେ। ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ଭଳି, ସମସ୍ତ ନିଶ୍ଚୟର କାରଣ ଭଳି, ପୁରୁଷ ଓ ପ୍ରଧାନର ପ୍ରଭୁ, ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତିର ବ୍ରହ୍ମ ଭଳି ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ବାସୁଦେବ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ନାଶକ, ହୃଷୀକେଶ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ଶରଣାଗତ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଏପରି ଭାବେ ଅକୃରଙ୍କର କୃତ୍ୟାନ୍ତ ଚାଳିସ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ‘ଅକୃରର ସ୍ତୁତି’ ଅଧ୍ୟାୟ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ପ୍ରଥମାର୍ଧ ଦଶମ ଶ୍ରୀଖଣ୍ଡରେ ଶେଷ ହେଲା। ଶ୍ରୀ ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ଅକୃର ଏପରି ସ୍ତୁତି କରୁଥିବା ବେଳେ, ପ୍ରଭୁ ଜଳରେ ନିଜ ରୂପ ପ୍ରକାଶ କରି ଏକ ନଟ ଭଳି ନିଜ ଅଭିନୟ ଶେଷ କରି, ସେହି ରୂପକୁ ଉପସାରଣ କଲେ। ଦୃଶ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଯିବା ପରେ, ଅକୃର ଶୀଘ୍ର ଜଳରୁ ବାହାରି, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ବିସ୍ମିତ ଅବସ୍ଥାରେ ରଥକୁ ଫେରିଲେ। ହୃଷୀକେଶ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—‘ତୁମେ କଣ ଦେଖିଲା? ପୃଥିବୀରେ, ଆକାଶରେ, କିମ୍ବା ଜଳରେ କଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଲା ଯେ ଏପରି ବିସ୍ମିତ ଦେଖାଯାଉଛ?’ ଅକୃର କହିଲେ—‘ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଆଛି, ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ, ଜଳରେ, ସମସ୍ତ ଆପଣଙ୍କୁ, ଜଗତର ଆତ୍ମା, ମିଳିଯାଏ। ମୁଁ କଣ ଦେଖିପାରିଛି ଯାହା ମୋତେ ଅଜଣା? ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମିଳିଥାଏ, ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁଁ ଏଠାରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କଣ ଦେଖିପାରିଛି?’ ଏପରି କହି, ଗାନ୍ଦିନୀପୁତ୍ର ରଥକୁ ଆଗେଇ ଚାଲେଇଲେ, ଦିନ ଶେଷରେ ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମଥୁରାକୁ ଆଣିଲେ। ରାସ୍ତାରେ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଏଠାଉଠା ଏକତ୍ରିତ ହେଇ, ବସୁଦେବଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଦୃଷ୍ଟି ଦୂର କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ, ବ୍ରଜବାସୀମାନେ, ନନ୍ଦ ଓ ଗୋପମାନେ ନେତୃତ୍ୱରେ, ମଥୁରାର ବାଗିଚାକୁ ଆସି, ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେଉଁଠି ଭଗବାନ୍, ଜଗତର ନାଥ, ଅକୃରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ତାଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ହାତକୁ ନିଜ ହାତରେ ଧରି, ହସି ଅଭିନନ୍ଦନ କଲେ। ‘ତୁମେ ଆମଠାରୁ ଆଗେଇ ନଗର ଓ ଘରକୁ ଯାଅ, ତୁମର ରଥ ସହିତ। ଆମେ ଏଠାରେ ରହିବା, ପରେ ନଗରକୁ ଦେଖିବାକୁ ଯିବା।