ଅକୃରା ଜଳରେ ଦେବକୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ—“ଏମାନେ ଜଳରେ କିପରି ଅଛନ୍ତି? ଏମାନେ ତ ରଥରେ ଥିବା ଉଚିତ।” ସେ ଉଠି ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଏବଂ ଦେଖିଲେ ଏମାନେ ପୁନି ରଥରେ ବସିଛନ୍ତି। ଏହା ଦେଖି ସେ ଜଳରେ ତଳିଗଲେ—ମନେ ହେଲା, ଏମାନେ ଜଳରେ ଦେଖିବା କି ଭୁଲ ଥିଲା? ପୁନି ତଳିଗଲା ପରେ, ଅକୃରା ଦେଖିଲେ ପୂର୍ବରୁ ଦେଖିଥିବା ପରି, ବିଭିନ୍ନ ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅସୁରମାନେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ସଙ୍ଗୀତ ଉପକରଣ ନେଇ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଛନ୍ତି। ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଆକୃତି—ହଜାର ମୁଣ୍ଡ, ହଜାର ନାଗମୁଣ୍ଡର ମୁକୁଟ, ନୀଳବସନ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଏବଂ ତୁଷାର ପାହାଡ଼ ପରି ଧଳା ରୂପରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ସେ ଦେଖିଲେ ଏହି ନାଗର ଅଂକରେ ଏକ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ପୀତବସନ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଚାରି ଭୁଜା, ଶାନ୍ତ ଭାବରେ, ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ଅଛି। ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ରୂପବତୀ ଓ ଶାନ୍ତ, ହାସ୍ୟରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଚାହାଣି, ଭୌ, ନାସା, କାନ, ଗାଲ ଓ ଠୋଡ଼ ଲାଲ ଓ ରୂପବତୀ। ତାଙ୍କର ଭୁଜା ଦୀର୍ଘ ଓ ପ୍ରଶସ୍ତ, ଛାତି ଚୌଡ଼ା, ଗଳ ଶଂଖ ପରି, ନାବି ଗଭୀର, ପେଟରେ କମଳପତ୍ର ପରି ଭା ଅଛି। ତାଙ୍କର ଶୋଠ ଓ ଉରୁ ମୋଟା, ହାତ ଓ ଘୁଂଟି ଗଠିତ, ପାଦ ରୂପବତୀ ଓ ଶୋଭାମୟ। ତାଙ୍କର ଗୋଡ଼ ଗଠିତ, ନଉଟି ଆଙ୍ଗୁଠି, ଲାଲ ନଖ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପଦ୍ମପରି ଚମକୁଛି। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଆକୃତି ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ, ମୁକୁଟ, ବାହୁଦଣ୍ଡ, କଙ୍ଗନ, ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର, କମରବନ୍ଧ, ମାଳା, ପାଦଯୁଗ, କଣବାଲି ଦ୍ୱାରା ସଜିତ। ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ହସ୍ତରେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଚମକୁଛି; ଛାତିରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ, କୌସ୍ତୁଭ ମଣି ଓ ଫୁଲର ମାଳା ଅଛି। ତାଙ୍କୁ ସୁନନ୍ଦା, ନନ୍ଦା ଓ ଅନ୍ୟ ସାଥୀ, ସନକ ଋଷି, ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର ଓ ନଉ ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱିଜ ଋଷିମାନେ, ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ନାରଦ, ଵାସୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଭକ୍ତମାନେ ସ୍ତୁତି କରୁଛନ୍ତି। ଏମାନେ ନିଜ ନିଜ ଭାବରେ, ପରିଷ୍କୃତ ହୃଦୟରେ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛନ୍ତି। ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଶ୍ରୀ, ପୁଷ୍ଟି, ବାଣୀ, ତେଜ, ଖ୍ୟାତି, ତୃପ୍ତି, ନାଶ, ଜୟ, ଜ୍ଞାନ, ଅଜ୍ଞାନ, ଶକ୍ତି ଓ ମାୟା ସେବା କରୁଛନ୍ତି। ଅକୃରା ଏହି ଦିବ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତିରେ ଭରିଗଲେ, ଶରୀରରେ ହର୍ଷ ଲହରି, ହୃଦୟ ଭାବରେ ଉପଚିଗଲା, ଚକ୍ଷୁ ଜଳେ ଭରିଗଲା। ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ ଭାବେ ଆଟିଗଲା, ନମ୍ରତାରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ହସ୍ତ ଜୋଡି, ଧୀରେ ଧୀରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଏଠାରେ ଦଶମ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ପୁରାଣର ପ୍ରଥମ ଅର୍ଧର “ଅକୃରାର ଫିରିବା” ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ତାପରେ ଅକୃରା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି, ସବୁ କାରଣର କାରଣ, ଆଦି ଅବିନାଶୀ ପୁରୁଷ ନାରାୟଣ, ଯାଙ୍କର ନାବିରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ଯାଙ୍କୁ ଦେଖି ଏହି ବିଶ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ମହାଭୂତ, ଅବ୍ୟକ୍ତ ଆରମ୍ଭ, ମନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ବିଷୟ, ଦେବତାମାନେ—ଏମାନେ ଏହି ବିଶ୍ୱର ଉପାଦାନ, ହେ ପ୍ରଭୁ। ତଥାପି, ଏମାନେ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଆରମ୍ଭରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଆପଣଙ୍କର ସ୍ବରୂପକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି; ଏମାନେ ନିଜକୁ ଅସ୍ବରୂପ ଭାବେ ଧରିଥିବାରୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି। ଅଜ ଅଜଙ୍କୁ ଗୁଣରେ ବାନ୍ଧି ଏହି ଗୁଣର ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବାକୁ ଜାଣିଥିବା ସ୍ବରୂପକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି। ଯୋଗୀମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ, ପ୍ରଭୁ, ଆତ୍ମାର ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବରେ ବନ୍ଦନା କରନ୍ତି; ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ସବୁ ଜୀବ ଓ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବସିଛି। ଏକ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱିଜମାନେ ବେଦିକ ପଥ ଅନୁସରି, ତ୍ରିବିଧ ବେଦ ଦ୍ୱାରା, ବହୁ ନାମ ଓ ରୂପର ବିଭିନ୍ନ ବିଧିର ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି। ଅନ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡି, ଶାନ୍ତିରେ ବସି, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟାର ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପୂଜନ କରନ୍ତି। ଅନେକ ଅନ୍ୟମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଓ ନିୟମିତ କ୍ରିୟା ଅନୁସରି, ଆପଣଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ରୂପର ଏକ ଆକୃତି ଭାବରେ ପୂଜନ କରନ୍ତି। ଅନ୍ୟମାନେ ଶିବଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରି, ଶିବଙ୍କ ଉପଦେଶାନୁସାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରରେ ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି। ସତ୍ୟ ପ୍ରଭୁ, ଅନ୍ୟ ଦେବତାରେ ଲଗିଥିବା ଭକ୍ତମାନେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ମନ ଅନ୍ୟ ଦେବତାରେ ଲଗିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ବିଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆପଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି। ପାହାଡ଼ରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ନଦୀମାନେ ଯେପରି ବର୍ଷାରେ ପୁରି ଚାରିପାଖରୁ ସାଗରକୁ ବହିଯାନ୍ତି, ସେପରି ସମସ୍ତ ପଥ ଶେଷେ ଆପଣଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ କରେ। ସତ୍ତ୍ୱ, ରଜସ୍, ତମସ୍ ଆପଣଙ୍କର ସ୍ବଭାବର ଗୁଣ; ଏହି ଗୁଣରେ ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅଚଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଜୀବ ଗଠିତ। ନମସ୍କାର ଆପଣଙ୍କୁ, ଯାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଅସଙ୍ଗ, ଆପଣ ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ମନର ସାକ୍ଷୀ; ଏହି ଗୁଣର ଧାରା ଅଜ୍ଞାନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ, ପଶୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପି ଅଛି। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଅଗ୍ନି ଆପଣଙ୍କର ମୁଁ, ପୃଥିବୀ ଆପଣଙ୍କର ପାଦ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆପଣଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ, ଆକାଶ ଆପଣଙ୍କର ନାବି, ରଥ ଆପଣଙ୍କର ହୃଦୟ, ଦିଗ ଆପଣଙ୍କର କାନ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଆପଣଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବତାମାନେ ଆପଣଙ୍କର ଭୁଜା, ସାଗର ଆପଣଙ୍କର ପେଟ, ବାୟୁ ଆପଣଙ୍କର ଶ୍ୱାସ, ଶକ୍ତି ଆପଣଙ୍କର ଶକ୍ତି। ଗଛ ଓ ଔଷଧୀ ଆପଣଙ୍କର ଶରୀରର କେଶ, ମୁଣ୍ଡର କେଶ ଉଦ୍ଭିଦ, ମେଘ ଆପଣଙ୍କର ହାଡ଼ ଓ ନଖ, ପାହାଡ଼ ଆପଣଙ୍କର ଦାନ୍ତ, ଚକ୍ଷୁପଟି ଦିନ ଓ ରାତି, ପ୍ରଜାପତି ଆପଣଙ୍କର ମନ, ଜନନାଙ୍ଗ ବର୍ଷା, ପୁରୁଷତ୍ୱ ଆପଣଙ୍କର ଶକ୍ତି। ଅବିନାଶୀ ପୁରୁଷ, ଆପଣଙ୍କରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ, ଦେବତା, ଜୀବମାନେ ଏପରି ଏକତ୍ରିତ—ଜଳରେ ମାଛ, ଅଞ୍ଜିର ଗଛରେ ମାଛି, ମନରେ ଭାବ ଉପଜିଥିବା ପରି। ଆପଣ ଏଠାରେ ଯେଉଁ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି ଲୀଳା ପାଇଁ, ସେହି ରୂପ ଦ୍ୱାରା ଜଗତ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଆନନ୍ଦରେ ଆପଣଙ୍କର ମହିମା ଗାଇଥାଏ। ନମସ୍କାର ଆପଣଙ୍କୁ, ଆଦି ମାଛ ଯିଏ ବିପ୍ଳବ ଜଳରେ ଚାଲିଥିଲେ; ଅଶ୍ୱମୁଖ ଆପଣଙ୍କୁ, ମଧୁ ଓ କୈଟଭ ନାଶକ ଆପଣଙ୍କୁ।