ଏକ ସମୟର କଥା, ଭାଗବତର ଶୁଭ ଆରମ୍ଭରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଆଛି—ବିଶାଳା ନାମକ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଚାରିଜଣ ଶୁଦ୍ଧ ଋଷି, କୁମାରମାନେ, ମିଳିଥିଲେ। ସେମାନେ ମହାପୁନ୍ୟ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଏଠି ଆସିଥିଲେ। ସେଠି ନାରଦ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା। ନାରଦଙ୍କ ମୁହଁ ଅନ୍ୟମାନେ ପ୍ରଭାବିତ ଦେଖି, କୁମାରମାନେ ଜିଜ୍ଞାସା କଲେ—“ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମର ମୁହଁ କାହିଁକି ଉଦାସ? କାହିଁକି ଚିନ୍ତିତ ମନରେ ଚାଲିଛ? କେଉଁଠୁ ଆସିଛ, କେଉଁଠି ଯାଉଛ?” ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ସ୍ନେହରେ କହିଲେ—“ତୁମେ ଏପରି ଶୂନ୍ୟ ହୃଦୟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛ, ଯେପରି ଏକ ସାଧାରଣ ଲୋକ ତାଙ୍କର ଧନ ହରାଇଛି। ଏହା ଏକ ଅସଙ୍ଗ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଉଚିତ ନୁହେଁ—ତୁମର ଦୁଃଖର କାରଣ କହ।” ନାରଦ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ମୁଁ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଯାତ୍ରା କରିଛି, ଏହାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭାବି। ପୁଷ୍କର, ପ୍ରୟାଗ, କାଶୀ, ଗୋଦାବରୀ ଦେଖିଛି। ମୁଁ ହରିକ୍ଷେତ୍ର, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ଶ୍ରୀରଙ୍ଗ, ସେତୁବନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଘୁଡ଼ିଛି। ତଥାପି, କେଉଁଠି ମନକୁ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥିବା ଆନନ୍ଦ ମିଳିଲା ନାହିଁ; ଏବେ ପୃଥିବୀ କଳିର ପ୍ରଭାବରେ ପୀଡ଼ିତ। ସତ୍ୟ, ତପସ୍ୟା, ପବିତ୍ରତା, ଦୟା, ଦାନ—ଏମାନେ ଅବିରତ ଅଛନ୍ତି। ଦୁଃଖୀ ଜନମାନେ କେବଳ ପେଟ ଭରିବା ଲାଗି ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଛନ୍ତି, ମିଥ୍ୟା କଥା କହୁଛନ୍ତି। ଲୋକମାନେ ଅବୁଦ୍ଧି, ଅପରାଧ, ଦୁଃଖରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ; ଭଲ ଲୋକ ଅତି କମ୍, ସେମାନେ ମିଥ୍ୟା ଆଚରଣରେ ଲିନ୍; ଏପରିକି ତ୍ୟାଗୀ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଘର ରଖିଛନ୍ତି। ଯୁବତୀମାନେ ଘରର ଶାସନ କରୁଛନ୍ତି; ଦେଉଁ ଭାଇମାନେ ସଲାହ ଦେଉଛନ୍ତି; ଝିଅମାନେ ଲୋଭରେ ବିକ୍ରି ହେଉଛନ୍ତି; ପତି-ପତ୍ନୀର ମଧ୍ୟରେ ଅସମ୍ମତି ଜନ୍ମ ନେଉଛି। ଆଶ୍ରମ ଓ ପବିତ୍ର ନଦୀମାନେ ବିଦେଶୀମାନେ ବାଧା ଦେଇଛନ୍ତି; ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଦେବତାଙ୍କର ଅନେକ ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଂସ କରିଛନ୍ତି। ଏଠି କୌଣସି ଯୋଗୀ, ସିଦ୍ଧ, ଜ୍ଞାନୀ, ଶୁଭ ଆଚରଣର ବ୍ୟକ୍ତି ନାହିଁ; କଳିର ଦୁଷ୍ଟ ଅଗ୍ନିରେ ସମସ୍ତ ଧାର୍ମିକ କ୍ରିୟା ଅଗ୍ନିରେ ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଇଛି। ଗ୍ରାମମାନେ ଚୋରମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ; ଦ୍ୱିଜମାନେ ଶିବଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ; ଯୁବତୀମାନେ ଅସଂଖଳିତ କେଶ ଦେଖାଉଛନ୍ତି, କଳିରେ ଲୁଭିତ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ଏପରି କଳିର ଦୋଷ ଦେଖି, ମୁଁ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଘୁଡ଼ିଲି; ଅନ୍ତେ ମୁଁ ଯମୁନା ତୀରକୁ ଆସିଲି, ଯେଉଁଠି ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଲୀଳା ହୋଇଥିଲା। ଏଠି ମୁଁ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଲି—ଏକ ଯୁବତୀ ଉପବିଷ୍ଟ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମନ ଶିଥିଳ ଓ ବିପାକ୍ଷ। ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଦୁଇଜଣ ବୃଦ୍ଧ ପୁରୁଷ ଶୟାନ ଥିଲେ, ଅତି କମ୍ ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିଲେ, ଅଜ୍ଞାନ; ସେ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ, ଉଠାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପାଖରେ କାନ୍ଦୁଥିଲେ। ସେ ଦଶଦିଗରେ ତାଙ୍କର ରକ୍ଷକ ପାଇଁ ଦେଖୁଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଆକୃତି ଅନେକ ଯୁବତୀମାନେ ପଙ୍କା କରୁଥିଲେ, ପୁନଃପୁନ ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ। ମୁଁ ଦୂରରୁ ଏହା ଦେଖି, କୁତୁହଳରେ ନିକଟକୁ ଗଲି; ମୁଁ ଦେଖିବାକୁ, ଯୁବତୀ ଉତ୍କଳିତ ହେଇ ଉଠିଲେ, ଏବଂ କହିଲେ—“ଓ ପବିତ୍ରଜନ, ଦୟାକରି ଏକ ସମୟ ରୁକ; ମୋର ଚିନ୍ତା ଦୂର କର। ତୁମର ଦର୍ଶନ ଏହି ଜଗତର ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ। ତୁମର ଅନେକ କଥା ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ୍ୟ ଆସିଲେ, ତୁମର ଦର୍ଶନ ହୋଇଥାଏ।” ନାରଦ ଉତ୍ତର କଲେ—“ତୁମେ କିଏ? ଏହି ଦୁଇଜଣ କିଏ, ଏବଂ ଏହି ପଦ୍ମନୟନା ଯୁବତୀମାନେ କିଏ? ଓ ଦେବୀ, ତୁମର ଦୁଃଖର କାରଣ ଏକାଏକି କହ।” ଯୁବତୀ କହିଲେ—“ମୁଁ ଭକ୍ତି ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ; ଏହି ଦୁଇଜଣ ମୋର ପୁଅ, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ, ଏବେ ବୟସ୍କ ଓ ଦୁର୍ବଳ। ଏମାନେ, ଗଙ୍ଗା ଆଦି ଯୁବତୀମାନେ, ମୋତେ ସେବା କରିବାକୁ ଏଠି ଆସିଛନ୍ତି, ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରି। ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ସେବା କରିଛନ୍ତି, ତଥାପି ମୋର ସଠିକ ମଙ୍ଗଳ ମିଳିଲା ନାହିଁ। ଏବେ, ଓ ତପସ୍ୟାରେ ଧନ୍ୟ ଋଷି, ମୋର କଥା ଶୁଣ; ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜଣା, ଶୁଣିବାରେ ତୁମେ ଆନନ୍ଦ ପାଇବ। ମୁଁ ଦ୍ରାବିଡରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲି, କର୍ଣାଟକରେ ବଢ଼ିଥିଲି, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ଗୁର୍ଜରର କିଛି ସ୍ଥାନରେ ବୟସ୍କ ହୋଇଥିଲି। ସେଠି କଳିର ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ, ମୁଁ ଅସ୍ତିକ୍ଷେପିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଗଲି; ଦୀର୍ଘ ସମୟ ମୁଁ ଓ ମୋର ପୁଅମାନେ ଦୁର୍ବଳ ରହିଲୁ। ବୃନ୍ଦାବନକୁ ପହଞ୍ଚି, ମୁଁ ପୁନଃ ଯୁବତୀ ଓ ସୁନ୍ଦର ହେଲି, ଏକ ଯୁବତୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆକୃତିରେ। କିନ୍ତୁ ଏଠି ମୋର ଦୁଇ ପୁଅ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଥକି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଖାଉଛନ୍ତି; ଏଠି ଛାଡ଼ି, ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଯିବାକୁ ଯାଉଛି। ସେମାନେ ବୟସ୍କ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି, ଏହି ଦୁଃଖରେ ମୁଁ ବିପାକ୍ଷ ହୋଇଛି; ମୁଁ ଯୁବତୀ, କିନ୍ତୁ ମୋର ପୁଅମାନେ ବୟସ୍କ କିପରି? ଏହି ବିପରୀତ ଭାବ କିପରି ଆସିଲା, ଯେଉଁଠି ଆମେ ତିନିଜଣ ସଦା ସାଥିରେ ରହୁଥିଲୁ? ସାଧାରଣ ଭାବରେ ମା ଦେଖିବାକୁ ବୟସ୍କ ହୋଇଥାଏ, ପୁଅମାନେ ଯୁବ। ଏହିପାଇଁ ମୁଁ ମୋତେ ଦୁଃଖ କରୁଛି, ମୋର ମନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଯାଇଛି; ଓ ଯୋଗର ଧନ୍ୟ, ଓ ଜ୍ଞାନୀ, ଏଠି କାରଣ କିପରି ହେଲା?” ନାରଦ କହିଲେ—“ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା, ଓ ନିର୍ମଳ, ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତକୁ ଆତ୍ମରେ ଅନୁଭବ କରିଛି; ତୁମେ ଦୁଃଖ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କାରଣ ହରି ତୁମକୁ ମଙ୍ଗଳ ଦେବେ।” ସୂତ କହିଲେ—ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମହା ଋଷି ତୁରନ୍ତ କଥା କହିଲେ। ନାରଦ କହିଲେ—“ଶୁଣ, ଶିଶୁ; ଏହି ଯୋଗ ଓ କଳିର ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରଭାବରେ ଶୁଭ ଆଚରଣ, ଯୋଗ ଓ ତପସ୍ୟା ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି। ଲୋକମାନେ ଅଘାସୁର ପରି, ଧୋଖା ଓ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି; ଏଠି ଭଲ ଲୋକ ଦୁଃଖି, ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ଆନନ୍ଦିତ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନୀ ଧୃତି ରଖିଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ସ୍ଥିର ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହି ଅସ୍ପୃଶ୍ୟମାନେ ଦେଖି, ଏହି ପୃଥିବୀ ଭାରବାହିନୀ ହୋଇଯାଇଛି; ବର୍ଷେ ବର୍ଷେ ଶୁଭ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ। ଏବେ, କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଓ ତୁମର ପୁଅମାନେ ଏକାଏକି ଦେଖାଯାଉନାହିଁ; ଲୋକମାନେ ମୋହରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ତୁମକୁ ଅବହେଳା କରିଛନ୍ତି, ତୁମେ ଦୁର୍ବଳ ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚିଛ।