ଯଦି ଆପଣ ଚାହାନ୍ତି, ମୁଁ ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତର ଦିଏ ଅଧ୍ୟାୟର ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ଉତ୍ସ୍ବମୟ, ଭକ୍ତିମୟ ଓ ଅନୁଭୂତିମୟ ଓଡ଼ିଆ କାହାଣୀରେ ପରିଣତ କରିବି: ଯଦା କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଅନୁୟାୟୀ ଯଦୁବଂଶୀ ମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଉଥିଲେ, ସେମାନେ ବିଶେଷ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେଉଥିଲେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସେମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ, “ମୁଁ ଆଉ ଫେରିଆସିବି,” ଏହି ମନ୍ତ୍ରଣା ଦୂତମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରେରଣା କଲେ। ଯିଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ରଥର ପତାକା ଦୃଶ୍ୟମାନ ଥିଲା, ରଥର ଧୂଳି ଦୃଶ୍ୟ ହେଉଥିଲା, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ, ମନ ଅନ୍ତରେ କୃଷ୍ଣ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷଣ ଅଟୁଟ ରହିଥିଲା, ଏକ ଚିତ୍ରରେ ଆକାର୍ଷିତ ହେବା ପରି। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଫେରିବା ଆଶା ହରାଇଗଲା ପରେ, ଯଦୁବଂଶୀ ମାନେ ନିଜ ଗ୍ରାମକୁ ଫେରିଗଲେ, ଦୁଃଖ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ଗାଇ ଗାଇ ଅତିବାହିତ କଲେ। ଏହି ମହାପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ, ଭାଇ ବଳରାମ ଓ ଅକୃରାଙ୍କ ସହ ରଥରେ ଯମୁନା ନଦୀ ତୀରକୁ ଗତିଶୀଳ ଭାବରେ ଆସିଲେ। ସେଠାରେ, ଶୁଭ୍ର ମଣିପରି ଜଳରେ ମୁହଁ ଧୋଇ, ଜଳ ପିଇ, ବଳରାମଙ୍କ ସହ ଏକ ଗଛ ତଳକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ପୁନଃ ରଥରେ ବସିଲେ। ଅକୃରା, ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ନିଜେ ରଥର ଉପରେ ବସି, ଯମୁନା ନଦୀର ତୀରକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ବାତ୍ରମାନ୍ତ୍ର ପାଠ କରି ସ୍ନାନ କଲେ। ଅକୃରା ନଦୀର ଜଳରେ ଡୁବି, ଶାଶ୍ୱତ ବ୍ରହ୍ମ ପାଠ କରୁଥିଲେ; ଏହି ସମୟରେ ସେ ଦେଖିଲେ ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ଦୁଇଁଜଣ ଏକାଠି ଅଛନ୍ତି। ଅକୃରା ଚିନ୍ତା କଲେ, “ଦେବକୀଙ୍କ ପୁଅ ଜଳ ଭିତରେ କିପରି? ସେମାନେ ତ ରଥରେ ଥିବା ଉଚିତ।” ସେ ଉପରକୁ ଉଠି, ତାଙ୍କୁ ଖୋଜିଲେ। ପୁନଃ ରଥରେ ବସିଥିବା ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଅକୃରା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ; ସେ ପୁନଃ ଜଳରେ ଡୁବିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଜଳ ଭିତରେ ଦେଖିବା ଦୃଶ୍ୟ ଭ୍ରମ ଭାବିଲେ। ଏହି ଭଳି ସ୍ନାନ କରିବା ସମୟରେ, ଅକୃରା ଦେଖିଲେ—ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅସୁରମାନେ ନମ୍ର ମୁଣ୍ଡ ଓ ବାଦ୍ୟୟନ୍ତ୍ର ସହ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଛନ୍ତି। ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ହଜାର ମୁଣ୍ଡ ଓ ହଜାର ନାଗ ଫଣାରେ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥିବା, ନୀଳବସନ ଧାରଣ କରିଥିବା, ହିମଶ୍ରେଣୀ ପରି ଶୁଭ୍ର ଦୀପ୍ତିମାନ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରଭୁ। ତାଙ୍କ ଆଙ୍କ ଉପରେ ଏକ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ମେଘ ପରି ଗାଢ଼, ପୀତବସନ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଚାରି ଭୁଜା ଧାରଣ କରିଥିବା, ଶାନ୍ତ, ଲାଲ ମାଇ ପଦ୍ମ ପରି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷ ବସିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମୁହଁ କୋମଳ, ଶାନ୍ତ, ମନୋହର ହସ, ଭୂରୁ, ନାକ, କାନ, ଗାଲ, ଓ ଓଠ ଲାଲ ଓ ଅତି ଲାଗ୍ମି। ତାଙ୍କ ଭୁଜା ଦୀର୍ଘ ଓ ଭରିପୁର, ଛାତି ଚଉଡ଼ା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗଳ ଶଂଖପରି, ନାଭି ଗଭୀର, ଉଦର କୋମଳ ପତ୍ର ପରି ଭାଜି ଦିଆ। ତାଙ୍କ କଟି, ଉରୁ, ହାତ, ଗୁଡ଼ି, ପାଦ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ମନୋହର। ତାଙ୍କ ଆଉଠି, ନଉଟି ଆଙ୍ଗୁଠି ଓ ପଦ୍ମପରି ଚମକୁଥିବା ପାଦ ଦେଖିବାରେ ଅକୃରା ମନେ ପ୍ରେମ ଭରି ଯାଇଲେ। ପ୍ରଭୁ ଅନେକ ଦିବ୍ୟ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ସୁସଜ୍ଜିତ—ମୁକୁଟ, ବାହୁଦଣ୍ଡ, ହସ୍ତଦଣ୍ଡ, ଉପବୀତ, କମରବନ୍ଧ, ମାଳା, ପାଦଦଣ୍ଡ, କଣଫୁଲ। ତାଙ୍କ ହସ୍ତରେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଚମକୁଥିଲା; ଛାତିରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ, ଦୀପ୍ତିମୟ କଉସ୍ତୁଭ ମଣି, ଓ ବନମାଳା ରହିଛି। ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟରେ ସୁନନ୍ଦ, ନନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟ ସଂଗୀ, ସନକ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସନତ୍ କୁମାର, ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର ଓ ନବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମାନେ ପରିଚର୍ଯ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି। ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ନାରଦ, ଭାସୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଭକ୍ତମାନେ ନିଜ ନିଜ ଭାବରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ହୃଦୟ ସ୍ପଟ୍ଟ ଓ ଶୁଭ୍ର। ଶ୍ରୀ, ପୁଷ୍ଟି, ବାଣୀ, ତେଜ, କୀର୍ତି, ତୃପ୍ତି, ଲୟ, ଜୟ, ଜ୍ଞାନ, ଅଜ୍ଞାନ, ଶକ୍ତି, ମାୟା ମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସେବା କରୁଛନ୍ତି। ଅକୃରା ଏହି ଦିବ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଏକ ଅତି ଉଚ୍ଚ ଭକ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲେ। ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ରୋମାଞ୍ଚ, ହୃଦୟରେ ଭାବ, ଚକ୍ଷୁରେ ଜଳ ଭରିଗଲା। ଉତ୍ସାହ ଭରା ଗଳାରେ, ଶୁଭ୍ର ମନରେ, ଅକୃରା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମ୍ର ହୃଦୟରେ, ହାତ ଜୋଡି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ଦୀର୍ଘ ଭାବରେ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଏହିପରି ଅକୃରାଙ୍କ ଫେରିବା ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା, ଯାହା ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତର ଦଶମ ଶ୍କନ୍ଧର ପ୍ରଥମାର୍ଧର ଉତ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଅକୃରା କହିଲେ: “ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ, ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ, ଆଦି ଅବିନାଶୀ ପୁରୁଷ, ଯାଙ୍କ ନାଭିର ପଦ୍ମରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଏବଂ ଯାଙ୍କୁ ଦେଖି ଏହି ବିଶ୍ଵ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଇଛି। ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ମହାଭୂତ, ଅବ୍ୟକ୍ତର ଉତ୍ପତ୍ତି, ମନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଉପାଦାନ, ଦେବତାମାନେ—ଏସବୁ ଆପଣଙ୍କ ଶରୀର ଅଂଶ, ହେ ପ୍ରଭୁ। ଏହି ଅବ୍ୟକ୍ତ ଆଦି ତତ୍ତ୍ୱମାନେ ଆପଣଙ୍କ ସ୍ଵରୂପକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନେ ଅନ୍ୟତ୍ୱ ଭାବରେ ଧରିଥିବା; ଅଜନ୍ମା, ଗୁଣରେ ବନ୍ଧି, ଅପରିଚିତ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରିଥିବା, ଆପଣଙ୍କ ନିଜ ମୂଳ ସ୍ଵରୂପକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି। ଯୋଗୀମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ଵୟଂ ପୁରୁଷ, ଲୋକନାଥ, ଆତ୍ମାର ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବରେ, ଜୀବ ଓ ଦେବତାମାନେ ଭିତରେ ଉପାସନା କରନ୍ତି। ଏକ ଅଂଶ, ବିଦ୍ୱଜ୍ଜନ ମାନେ ବେଦ ମାର୍ଗରେ ତିନିପ୍ରକାର ବେଦ ଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ ଓ ନାମରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଚିନ୍ତାମୁକ୍ତ, ଶାନ୍ତ ମନ, ଜ୍ଞାନ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ଶୁଭ୍ର ମନ ଏବଂ ନିୟମିତ କ୍ରିୟାରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଏକାକାର ଓ ଅନେକାକାର ଭାବରେ ଉପାସନା କରନ୍ତି। ଅନ୍ୟମାନେ ଶିବ ମାର୍ଗ ଅନୁସରି, ଶିବ ଭାବରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ଅନେକ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଅନୁସାରେ। ସମସ୍ତ ଦେବତାରେ ଆପଣ ଅଛନ୍ତି, ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ଦେବତାରେ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି। ପାହାଡ଼ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ନଦୀମାନେ ଯେପରି ଏକ ସାଗରକୁ ଯାଉଥିବା, ସମସ୍ତ ମାର୍ଗ ଶେଷେ ଆପଣଙ୍କୁ ଯାଉଥିବା। ସତ୍ତ୍ୱ, ରଜସ୍, ତମସ୍—ଏହି ଗୁଣମାନେ ଆପଣଙ୍କ ନିଜ ଶକ୍ତି, ଏହି ଗୁଣରେ ସମସ୍ତ ଜୀବ, ବ୍ରହ୍ମା ଠାରୁ ଅଚଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆପଣଙ୍କୁ ଗୁଣିଛି।