ଦିନ ଶେଷରେ, ଅନନ୍ତଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ବୃଜକୁ ଫେରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ ଗୋପାଗଣ। ଗୋଧୂଳି ବେଳେ ଗୋମାନେ ଚାଲିବାରୁ ତାଙ୍କର କେଶ ଧୂଳିରେ ମଲିଆଯାଇଥିଲା। ତିନି ତାଙ୍କ ମୁରଳୀ ବାଜାଉଥିଲେ, ହସୁଥିବା ନୟନରେ ଦୃଷ୍ଟି ପାଥାଉଥିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ଏମିତି ମଧୁର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଠାରୁ ବିଯୁକ୍ତ ହେଲେ ଆମେ କିପରି ବଞ୍ଚିପାରିବୁ?" ଏମିତି ଭାବରେ ବ୍ରଜର ମହିଳାମାନେ ସଂଯୋଗର ଦୁଃଖରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭାବି ଅତିବ୍ୟାକୁଳ ହେଇଗଲେ। ଲଜ୍ଜା ତ୍ୟାଗ କରି ବିଲାପ କରି କହିଲେ, "ଗୋବିନ୍ଦ! ଦାମୋଦର! ମାଧବ!" ଏହିପରି ମହିଳାମାନେ କାନ୍ଦୁଥିବାବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲା। ଅକୃର, ନିଜ ମିତ୍ରତା ଦାୟିତ୍ୱ ପୂରଣ କରି, ରଥକୁ ଆଗେ ବଢ଼ାଇଲେ। ନନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୋପମାନେ ତାଙ୍କ ସହ ଗୋମୟ ଉତ୍ପାଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଡ଼ା ଓ ଅନେକ ଉପହାର ନେଇ ରଥ ପଛରେ ଚଲିଲେ। ଗୋପୀମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ମାୟାରେ ମୋହିତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ଭଗବାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇବା ଆଶାରେ ଅପେକ୍ଷା କରି ରହିଲେ। ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି ଦୁଃଖିତ ଦେଖି, ଯଦୁମଣ୍ଡଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃଷ୍ଣ ସ୍ନେହଭରା କଥା ଓ ଦୂତ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ କହିଲେ, "ମୁଁ ଫେରିଆସିବି।" ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରଥର ପତାକା ଓ ଧୂଳି ଦୃଶ୍ୟମାନ ଥିଲା, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ମନ ଏକ ଚିତ୍ରରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହେବା ପରି। ଶେଷରେ ଗୋବିନ୍ଦ ଫେରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ଆଶା ଛାଡ଼ି, ସେମାନେ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଦୁଃଖ ତ୍ୟାଗ କରି, ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରିୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଲୀଳାଗାନ ଗାଇ ଅତିବାହିତ କଲେ। ଏପରି ଭାବେ, ରାମ, ଅକୃର ଓ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତ୍ୱରିତ ରଥରେ ବସି ପବିତ୍ର ଯମୁନା ନଦୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନିଜ ମୁଁହ ଧୋଇ, ମଣିମୟ ପ୍ରସ୍ରବଣର ଜଳ ପିଇଲେ, ତାପରେ ରାମଙ୍କ ସହ ଜଙ୍ଗଳ ଗଛମାନଙ୍କ ଛାୟାରେ ଯାଇ ରଥରେ ବସିଲେ। ଅକୃର ନମସ୍କାର କରି ରଥର ଉପରେ ବସି, ଯମୁନାର ତୀରକୁ ଗଲେ ଓ ନିୟମିତ ସ୍ନାନ କଲେ। ସେ ଜଳରେ ଡୁବି, ଶାଶ୍ୱତ ବ୍ରହ୍ମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିବାବେଳେ ଦେଖିଲେ ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ଏକାଠି ଅଛନ୍ତି। ଅବାକ୍ ହୋଇ ଚିନ୍ତା କଲେ, "ଦେବକୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଏଠାରେ କିପରି? ସେମାନେ ତ ରଥରେ ଥିବା ଉଚିତ।" ତେଣୁ ପୁଣି ଉପରକୁ ଉଠି ଖୋଜିଲେ। ଆଉଥରେ, ସେମାନେ ପୂର୍ବବତ୍ ରଥରେ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ। ସେ ପୁଣି ଜଳରେ ଡୁବିଲେ, ନିଜ ଦୃଶ୍ୟ ଭୁଲ କି ନାହିଁ ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଏହିପରି, ପୁଣି ଦେଖିଲେ ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ—ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଓ ଅସୁରମାନେ ଶିର ନମାଇ, ବାଦ୍ୟ ବଜାଇ ନମସ୍କାର କରୁଛନ୍ତି। ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ହଜାର ମୁଣ୍ଡ ଓ ହଜାର ନାଗ ଫଣା ସହ ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷ, ନୀଳବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଦେହ ପାହାଡ଼ର ତୁଷାର ଦ୍ୱାରା ଚମକୁଛି। ତାଙ୍କ ଗୋଦିରେ ଏକ ଘନମେଘ ରଙ୍ଗର, ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କଳା ପ୍ରଭାବିତ ଚତୁର୍ଭୁଜ ପୁରୁଷ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ରକ୍ତ-କମଳ ନୟନ, ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତ, ପୀତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଓ ଶାନ୍ତ, ହସୁଥିବା ନୟନରେ ମଧୁରତା। ଭୃକୁଟି, ନାକ, କାନ, ଗଣ୍ଠି, ଓ ଠୋଠ ସମସ୍ତେ ରକ୍ତିମ ଓ ଆକର୍ଷକ। ତାଙ୍କ ଦୀର୍ଘ ଓ ଭରିପୁର୍ଣ୍ଣ ବାହୁ, ଚୌଡ଼ା ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ବକ୍ଷସ୍ଥଳ, ଶଂଖ ଆକୃତି ଗଳା, ଗଭୀର ନାଭି, ତରୁଣ ପତ୍ର ପରି ଉଦରର ଭାଙ୍ଗ। ତାଙ୍କ ନିତମ୍ଭ ଓ ଉରୁ ମୋଟା, ହାତ ଓ ଘୁଁଡ଼ି ସୁନ୍ଦର ଆକୃତିର। ତାଙ୍କ ଗୋଡ଼ ଉଚ୍ଚ ଗଠିତ, ନଖ ରକ୍ତିମ ଓ ରଶ୍ମିମୟ, ପଦମ ପରି ଚମକୁଥିବା ଦଶ ଆଙ୍ଗୁଠି ସହିତ। ତିନି ମୂଲ୍ୟବାନ ମୁକୁଟ, ବାହୁଳ, କଙ୍କଣ, ଜନ୍ୟୁ, କମରପଟି, ମାଳା, ନୂପୁର, ଓ କଣଫୁଲ ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ହସ୍ତକମଳ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧାରଣ କରୁଥିଲା। ଚେଷ୍ଟରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ, ଚମକୁଥିବା କୌସ୍ତୁଭ ମଣି ଓ ଭୃଙ୍ଗାର ମାଳା ଅଲଙ୍କୃତ। ତାଙ୍କୁ ସୁନନ୍ଦ, ନନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟ ସାଥୀମାନେ, ସନକାଦି ଋଷିମାନେ, ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର ଓ ନବ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷିମାନେ ସେବା କରୁଥିଲେ। ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ନାରଦ, ବସୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତମାନେ ନିଜ ନିଜ ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ହୃଦୟ ପବିତ୍ର ଓ ନିର୍ମଳ। ଶ୍ରୀ, ପୁଷ୍ଟି, ବାଣୀ, ତେଜସ୍, କୀର୍ତ୍ତି, ତୃପ୍ତି, ଲୟ, ଜୟ, ଜ୍ଞାନ, ଅଜ୍ଞାନ, ଶକ୍ତି ଓ ମାୟା ତାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ରୂପକୁ ଦେଖି ଅକୃର ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତିରେ ଭରିଯାଇଲେ, ଦେହରେ ରୋମାଞ୍ଚ, ହୃଦୟ ଭାବେ ଆବେଗିତ, ଚକ୍ଷୁ ଜଳାଞ୍ଜଳିତ। ଗଳା ଭରିଯାଇ, ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣରେ ଅଟୁଟ ହୋଇ, ମନୋଯୋଗରେ ଶିର ନମାଇ, ହାତ ଯୋଡି ଧୀରେ ଧୀରେ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହିପରି ଅକୃର କହିଲେ, "ମୁଁ ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ, ଅବିନାଶୀ ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷ, ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ। ତାଙ୍କର ନାଭିକମଳରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି, ଏହି ସଂସାର ତାଙ୍କୁ ଆଧାର କରି ଅଛି। ଏହି ଭୂମି, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ମହାଭୂତ, ଅବ୍ୟକ୍ତ ଆଦି, ମନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟବିଷୟ, ଦେବତାମାନେ—ସମସ୍ତ ଏହି ଜଗତର ଅଂଶ। ତଥାପି, ଏହି ସମସ୍ତ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଆଦି ତୁମ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ଅନ୍ୟତ୍ୱ ଭାବରେ ଧରାଯାଇଛନ୍ତି। ଅଜନ୍ମା ମଧ୍ୟ, ଗୁଣରେ ବନ୍ଧି, ଗୁଣାତୀତ ବସ୍ତୁକୁ ଜାଣିପାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତୁମ ନିଜ ରୂପକୁ ନୁହେଁ। ଯୋଗୀମାନେ ତୁମକୁ ସ୍ୱୟଂ ପୁରୁଷ, ପରମେଶ୍ୱର, ଆତ୍ମାର ତତ୍ତ୍ୱ, ଜୀବ ଓ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଭାବେ ଉପାସନା କରନ୍ତି। କେହି ଦ୍ୱିଜମାନେ ବେଦପଥ ଅନୁସରଣ କରି, ବିଭିନ୍ନ ନାମ ଓ ରୂପର ଯଜ୍ଞ ମାଧ୍ୟମରେ ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି। କେହି କୃତ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି, ଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଜ୍ଞାନ ଯଜ୍ଞ ମାଧ୍ୟମରେ ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି। ଅନ୍ୟେ କେହି ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଏବଂ ନିୟମିତ କ୍ରିୟା ଅନୁସରଣ କରି, ସମସ୍ତର ଅଂଶ ଭାବରେ ଏକ ଓ ଅନେକ ରୂପରେ ତୁମକୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି। ଅନ୍ୟେ କେହି ଶିବଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରି, ଶିବ ଭାବରେ ତୁମକୁ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ପୂଜନ୍ତି। ବସ୍ତୁତଃ, ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଆଧାର ତୁମେ ଥିବାରୁ ତୁମକୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି।