ଅକୃରର ନାମ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ତାଙ୍କର ଚରିତ୍ରକୁ ଦର୍ଶାଏ—ଏହି କଥା ଭାବି, ବ୍ରଜର ଗୋପୀମାନେ ବିଷାଦରେ କହିଲେ, “ତୁମେ କିଏଁ ଏପରି କଠୋର? ଆମେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମଧୁ-ଶତ୍ରୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଦର୍ଶନ ପାଇଲୁ, ସେଇ ଶୃଷ୍ଟିର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଏକାଠି ଦେଖିଲୁ, ଏବେ ତୁମେ ଆମ ପାଖରୁ ସେ ଦୃଷ୍ଟି ଛିନି ନେଉଛ। ନନ୍ଦନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ସ୍ନେହ ଏବେ ଆମ ଉପରେ ନାହିଁ, ଆମେ ନିଜ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟରେ ପୀଡ଼ିତ। ଘର, ବାନ୍ଧବ, ପତି ସବୁ ଛାଡ଼ି ଆମେ ତାଙ୍କର ସେବାକୁ ଆସିଥିଲୁ, କିନ୍ତୁ ଏବେ ସେ ନୂତନ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଚୟନ କରିଛନ୍ତି। ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ସେଇ ସହରର ମହିଳାମାନେ ଏହି ରାତି ସୁଖରେ ବିତାଇଥିବେ, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଯାଇଛି, କାରଣ ସେମାନେ ବ୍ରଜନାଥଙ୍କର ମୁଖାମୃତ ପାନ କରିପାରିବେ, ତାଙ୍କର ଚାହିଁ ହସ ଓ କଟାକ୍ଷ ଦୃଷ୍ଟିର ମାଧୁରୀ ଅନୁଭବ କରିପାରିବେ। ମଧୁର ଭାଷାରେ ଆକର୍ଷିତ ମୁକୁନ୍ଦ, ଯିଏ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପର ମାଳିକ, ଏବେ ସେମାନଙ୍କର ଅଧୀନ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ଏହି ଗ୍ରାମ ଗୋପୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଲଜ୍ଜାଶୀଳ ଓ ପ୍ରେମେ ବିମୂଢ଼, ସେଠାକୁ ତାଙ୍କ ଫେରିବା କେମିତି ସମ୍ଭବ? ଆଜି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦଶାର୍ହ, ଭୋଜ, ଅନ୍ଧକ, ବୃଷ୍ଣି ଓ ସାତ୍ୱତଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ହେବ। ମାର୍ଗରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଦେଖିପାରିବେ ଦେବକୀନନ୍ଦନ, ସମସ୍ତ ଗୁଣର ନିବାସ, ସେଇ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ। ଏପରି କଠୋର ଅକୃର ନାମ ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ମିଳିଛି! ଆମ ଦୁଃଖରେ ଏକ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ନ କହି, ସେ ଆମ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁକୁ ଦୂରକୁ ନେଉଛନ୍ତି। ଅକୃର ନିର୍ମମ ହୃଦୟରେ ରଥରେ ଚଡ଼ିବାକୁ ଯାଇଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଛନ୍ତି। ଗୋପମାନେ ନିଜ ମାନ୍ୟବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଅନଦେଖା କରି, ଗଡ଼ି ସହ ଅନୁସରଣ କରୁଛନ୍ତି। ଏଇ ଦିନ ଭାଗ୍ୟ ଆମ ବିପକ୍ଷରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ଚଲ, ଆମେ ମାଧବଙ୍କୁ ରୋକିବାକୁ ଯାଉ! ଆମ ବୃଦ୍ଧ-ବାନ୍ଧବ କି କରିପାରିବେ, ଯେତେବେଳେ ନିଜ ଭାଗ୍ୟରେ, ଆମ ହୃଦୟ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କର ଅର୍ଧ ଚକ୍ଷୁପାତ ଅଭାବକୁ ମଧ୍ୟ ସହିପାରେନି, ଏବେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଛି? ମଧୁର ହସ, ଆକର୍ଷକ ବାକ୍ୟ, ଚଞ୍ଚଳ ଚାହିଁ, ଅଙ୍ଗଲାଗିବା, ଓ ରାସ ଲୀଳାର ଆନନ୍ଦ—ଏସବୁ ଦ୍ୱାରା ଆମ ହୃଦୟ ବନ୍ଧି ନେଇଥିବା ଆମେ ଗୋପୀମାନେ, ସେ ବିନା ଏହି ବିୟୋଗର ଅନ୍ଧକାର ସାଗର କେମିତି ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବୁ? ଦିନ ଶେଷରେ ଯେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣ, ଅନନ୍ତଙ୍କ ବନ୍ଧୁ, ଗୋପମାନେ ଘେରି ରଥରେ ଫେରୁଥିଲେ, ଚରଣ ଧୂଳିରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ବାଁଶୀ ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ, ହସମୁଖ ଚାହିଁ ଦେଉଥିଲେ—ତାଙ୍କ ବିନା ଆମେ କେମିତି ବଞ୍ଚିପାରିବୁ? ଏପରି ଭାବେ, ଭାବେବିହ୍ୱଳ ଗୋପୀମାନେ ନିଜ ଲଜ୍ଜା ଛାଡ଼ି, କୃଷ୍ଣର ବିୟୋଗ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ କାନ୍ଦୁଥିଲେ—"ଗୋବିନ୍ଦ! ଦାମୋଦର! ମାଧବ!"। ସେମାନେ ଏହିପରି କାନ୍ଦିଥିବା ବେଳେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲା। ଅକୃର, ନିଜ ମିତ୍ରତାର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ରଥକୁ ଆଗକୁ ଚଲାଇଲେ। ନନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୋପମାନେ ଗଡ଼ି ଓ ଗାୟ ଜନ୍ୟ ଉପହାର ନେଇ ଅନୁସରଣ କଲେ। ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନେଇ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ, ଏକ ଚିହ୍ନ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ବିଦାୟ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖିତ ଦେଖି, ଯଦୁଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃଷ୍ଣ ଦୂତ ଦ୍ୱାରା ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧୁର ବାକ୍ୟରେ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ—"ମୁଁ ଫେରିଆସିବି।" ଯେଉଁଯେଉଁଖଣ୍ଡ ରଥର ପତାକା ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଧୂଳି ଚଢ଼ିଥିଲା, ସେଉଁଠିପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋପୀମାନେ ଆଗକୁ ଚାଲିଥିଲେ, ନିଜ ହୃଦୟ ସେଉଁଠି ଅଟକି ରହିଗଲା, ଯେପରି ଚିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆକୃଷ୍ଟ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ଆଶା ଶେଷ ହେଲାପରେ, ସେମାନେ ଫେରିଆସିଲେ, ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ି, ନିଜ ପ୍ରିୟଙ୍କର ଚରିତ୍ର ଗାଇ ଦିନ କାଟିଲେ। ଏପରି ଭାବେ, ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ ଓ ଅକୃର ସହ ରଥରେ ଯମୁନା ତୀରକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ପ୍ରଭୁ ମୁଁହ ଧୋଇ, ଶୁଭ୍ର ଜଳ ପିଇ, ବଳରାମ ସହ ଏକ ଶିତଳ ଗଛ ତଳକୁ ଗଲେ, ପୁନଃ ରଥରେ ବସିଲେ। ଅକୃର, ବିଦାୟ ନେଇ, ରଥର ଉପରେ ବସି, ଯମୁନା ତୀରକୁ ଯାଇ ନିମ୍ନଜନ ଓ ନିୟମିତ ସ୍ନାନ କରିଲେ। ସେ ଜଳରେ ଡୁବି, ନିରନ୍ତର ବ୍ରହ୍ମ ପାଠ କରି, ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏକାଠି ଦେଖିଲେ। ଅବାକ ହୋଇ ଚିନ୍ତା କଲେ—"ଦେବକୀନନ୍ଦନ ଏଠାରେ, ଯେଉଁମାନେ ରଥରେ ଥିବା ଉଚିତ, କିପରି ଜଳରେ ଆସିଲେ?" ଉପରକୁ ଉଠି, ରଥ ଉପରେ ଦେଖିଲେ, ସେମାନେ ସେଉଁଠି ବସିଛନ୍ତି। ପୁନଃ ଜଳରେ ଡୁବି, ଏହା କି ସତ୍ୟ ନା କଳ୍ପନା ଭାବିଲେ। ଏବେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖାଗଲା, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅସୁରମାନେ ଶିର ନମାଇ, ବାଦ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଛନ୍ତି। ସେଠାରେ ଦେଖିଲେ, ହଜାର ମୁଣ୍ଡ ଓ ହଜାର ଫଣା ଥିବା ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷ, ନୀଳବସନ ଧାରଣ କରି, ହିମଶିଖର ପରି ଧଳା ଚମକୁଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ଆଙ୍କ ଉପରେ ବସିଛନ୍ତି ଏକ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ପୀତାମ୍ବର ପରିଧାନ କରିଥିବା, ଚାରିଭୁଜା, ଶାନ୍ତ, ପଦ୍ମପତ୍ର ରକ୍ତ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷ। ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଶାନ୍ତ ଓ ଶୋଭାମୟ, ହସର ଚାରୁତାରେ ଭରିଥିଲା। ଭୃକୁଟି, ନାସା, କାନ, ଗଣ୍ଠି, ଓଠ ମଧୁର ଓ ରକ୍ତିମ। ଦୀର୍ଘ ଦୃଢ଼ ହାତ, ପ୍ରଶସ୍ତ ଅଂଶ, ଶଙ୍ଖାକାର ଗଳା, ଗଭୀର ନାଭି, କୋମଳ ପତ୍ର ଭାବର ଭୃକୁଟି। ପ୍ରଶସ୍ତ କଟି ଓ ଉରୁ, ଶୋଭାମୟ ହାତ ଓ ଜଂଘା। ଉଚ୍ଚ ପାଦ ଗଠାନ, ରକ୍ତିମ ନଖ, କିରଣମୟ; ନବପଦ ଓ ଅଙ୍ଗୁଠା ସହିତ ଚରଣ ପଦ୍ମ ଦେଖିବାକୁ ଶୋଭାମୟ। ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ରତ୍ନ, ମୁକୁଟ, କଙ୍କଣ, ବାହୁଳି, ଜନ୍ୟ, କଟିବନ୍ଧ, ମାଳା, ନୂପୁର, କୁଣ୍ଡଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର ଶୋଭା ଦେଉଛି। ପଦ୍ମପତ୍ର ହସ୍ତରେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧରିଛନ୍ତି। ଉରସ୍ଥଳରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ, ଚମକୁଥିବା କୌସ୍ତୁଭ ମଣି ଓ ଫଳମାଳା ଅଛି। ସେଠାରେ ସୁନନ୍ଦ, ନନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟ ସାଥୀ, ସନକ ଓ ଅନ୍ୟ ମୁନି, ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର ଓ ଦେବମାନ୍ୟ, ନବ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୁନି, ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ନାରଦ, ବସୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଭକ୍ତମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଭାବରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ ସ୍ତୁତି କରୁଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀ, ପୁଷ୍ଟି, ବାଣୀ, ତେଜ, କୀର୍ତ୍ତି, ତୃପ୍ତି, ଲୟ, ଜୟ, ଜ୍ଞାନ, ଅଜ୍ଞାନ, ଶକ୍ତି, ମାୟା ତାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଛନ୍ତି।