ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ, "ଏକ ସୁନ୍ଦର ଶଯ୍ୟାରେ ବସିବା ସହିତ, ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସମ୍ମାନ ପାଇ, ଅକୃରା ତାଙ୍କର ଯାତ୍ରାରେ ଚାହିଁଥିବା ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ କରିଥିଲେ। ପ୍ରଭୁ ଚିରସମୃଦ୍ଧିର ନିବାସ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ତାଙ୍କର କୃପା ପ୍ରାପ୍ତି କରିଲେ କିଛି ଅପ୍ରାପ୍ୟ ନୁହେଁ। ତଥାପି, ଏ ରାଜା, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ସେମାନେ କିଛି ଚାହିଁନାହାନ୍ତି।" ସନ୍ଧ୍ୟା ଭୋଜନ ପରେ, ଦେବକୀନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଂସର ବ୍ୟବହାର ଓ ତାଙ୍କର ନୂତନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବିଷୟରେ ଜିଜ୍ଞାସା କଲେ। ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, "ପ୍ରିୟ ଅକୃରା, ତୁମକୁ ସ୍ବାଗତ। ତୁମର ଓ ତୁମ ଆତ୍ମୀୟ-ସ୍ବଜନମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ରୋଗ କିମ୍ବା ଅପସ୍ତିତି ନାହିଁ କି?" କୃଷ୍ଣ ଏହିପରି ଜିଜ୍ଞାସା କଲେ, "ଆମର ଉପକୃତି ବିଷୟରେ କିପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରିପାରିବି, ଯେତେବେଳେ ଆମର ପରିବାର କଂସଙ୍କ ଶାସନ ତଳେ ଦୁଃଖଭୋଗ କରୁଛି?" "ହାୟ, ଆମ ପିତାମାତା ଆମ ପାଇଁ ବହୁତ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିଛନ୍ତି—ଆମ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ମରିଗଲେ, ଆମ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ କାରାଗାରରେ ରଖାଗଲା। ଆଜି ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ମୁଁ ଆମ ଜନମାଟି ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖୁଛି, ଯେପରି ମୁଁ ଚାହିଁଥିଲି। ପ୍ରିୟ ଅକୃରା, ତୁମ ଆଗମନର କାରଣ କହ।" ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାପରେ, ମାଧବଙ୍କୁ ଅକୃରା ଏହି ଘଟଣାର ସମସ୍ତ ବିବରଣୀ ଦେଲେ—ଯଦୁମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁତା, କଂସଙ୍କର ବସୁଦେବଙ୍କୁ ମାରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ସେ ଏହି ଦୂତିୟ ଦେବା ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କୁ ପଠାଯିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ନାରଦଙ୍କ କଂସଙ୍କୁ ଦିଆ ବାର୍ତ୍ତା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କହିଲେ—ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କ ପୁଅ ବିଷୟରେ। ଅକୃରାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ହସିଲେ ଓ ନନ୍ଦଙ୍କୁ ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ବିଷୟରେ ଜଣାଇଲେ। ତେଣୁ, ନନ୍ଦ ଗୋପମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ, "ସମସ୍ତ ଦୁଧ ଓ ଦୁଗ୍ଧ ଉତ୍ପାଦ ଏକତ୍ର କର। ଉପହାର ତିଆରି କର, ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋକ କର।" "ଆମେ ଆଗାମୀକାଲି ମଥୁରା ଯିବା, ରାଜାଙ୍କୁ ଆମ ଉତ୍ପାଦ ଦେବା ଓ ମହାଉତ୍ସବ ଦେଖିବା, କାରଣ ଗ୍ରାମର ଲୋକମାନେ ଯାଉଛନ୍ତି।" ଏପରି ନନ୍ଦ ଗୋପଗାଁରେ ଘୋଷଣା କଲେ। ଏହି ଖବର ଶୁଣି, ଗୋପୀମାନେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, କାରଣ ଅକୃରା ଆସିଛନ୍ତି ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନେଇ ଯିବାକୁ। କିଛି ଗୋପୀ ଦୁଃଖରେ ହୃଦୟ ଭାଗିଗଲା, ମୁହଁ ଫିକା ହେଲା, କିଛି ଗୋପୀଙ୍କର ପୋଶାକ, କଙ୍ଗନ, ଚୁଟି ଖସିଗଲା। ଅନ୍ୟ ଗୋପୀମାନେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ୍, ସ୍ବାଭାବିକ କାର୍ଯ୍ୟ ବନ୍ଦ କରିଲେ, ଏ ଜଗତ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରୁନାହାନ୍ତି, ଏକ ଅନ୍ତର୍ଜଗତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ପରି। ଅନ୍ୟ ଗୋପୀମାନେ, ଶୌରିଙ୍କ ମଧୁର ହସ ଓ କଥା ମନେ କରି, ଅତି ଭାବିତ ହେଲେ; ସେ କଥା ତାଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଛୁଇଁ ଦେଇ ଦୁଃଖରେ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ। ସେମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚାଲି, ଭଙ୍ଗିମା, ପ୍ରେମ ହସ, ନୟନ ଚାହି, ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଥିବା ଅନ୍ନଦା କଥା ଓ ଖେଳା କ୍ରିୟା ମନେ କଲେ। ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ଚିନ୍ତାରେ ଭୟ ଓ ବିୟୋଗରେ ଅସ୍ଥିର ହେଇ, ଗୋପୀମାନେ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଏକତ୍ର ହେଲେ, ମୁହଁ ଅଶ୍ରୁରେ ଭିଜିଗଲା, ହୃଦୟ ଅଚ୍ୟୁତ ପ୍ରତି ଏକାଗ୍ର। ସେମାନେ କହିଲେ, "ଓ ସ୍ରଷ୍ଟା, ତୁମେ କିପରି ନିର୍ଦୟ! ଦେହୀମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରେମ ଓ ମିତ୍ରତାରେ ଏକତ୍ର କରି, ଇଛା ପୂରଣ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଅଲଗା କର, ଶିଶୁମାନେଙ୍କ ଖେଳ ଦିଆ ଉଠାଇ ନେବା ପରି।" "ତୁମେ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖାଇଲା, କଳା କେଶ, ସୁନ୍ଦର ଗଣ୍ଡ, ଉଠିଥିବା ନାକ, ହସର ଭାବ ଥିବା ମୁହଁ, ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଥିବା; ଏବେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଦୂର କରିଦେଲା, ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ।" "ତୁମେ ନିର୍ଦୟ, ଏହି ନାମ ଅକୃରା ତୁମକୁ ଯଥାର୍ଥ। ଆମକୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, ଏବେ ଦୃଷ୍ଟି ଉଠାଇ ନେବା, କାରଣ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ମଧୁଶତ୍ରୁଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ମୂର୍ତ୍ତି ଦେଖିଲୁ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ସାର।" "ନନ୍ଦପୁତ୍ର, ଯାହାର ପ୍ରେମ ଅସ୍ଥିର, ଆମକୁ ଦେଖିବା ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଯଦିଓ ଆମେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦୁଃଖିତ। ଘର, ପରିବାର, ପତି ଛାଡ଼ି, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରିବାକୁ ଆସିଲୁ, ଏବେ ତାଙ୍କର ନୂତନ ପ୍ରିୟା ମିଳିଛି।" "ଏହି ନଗରର ନାରୀମାନେ, ନିଶା ଖୁସିରେ କଟାଇଥିବେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଇଛା ପୂରଣ ହେବା, କାରଣ ତାଙ୍କୁ ବ୍ରଜର ନାଥଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖିବା ମିଳିବ, ତାଙ୍କର ହସର ଦୃଷ୍ଟିର ଅମୃତ ଚାହି।" "ମୁକୁନ୍ଦ, ତାଙ୍କର ମଧୁର କଥାରେ ଆକୃଷ୍ଟ, ଏବେ ତାଙ୍କର ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଅଛନ୍ତି, ଯଦିଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। କିପରି ତାଙ୍କୁ ଆମ ଗ୍ରାମର ଲଜ୍ଜାପରା, ଭାବିତ ଗୋପୀମାନେ ପଛେଇପାରିବେ?" "ଆଜି ଦଶାର୍ହ, ଭୋଜ, ଅନ୍ଧକ, ବୃଷ୍ଣି, ସାତ୍ୱତମାନେ ମହାଉତ୍ସବ କରିବେ; ଯାତ୍ରାରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଦେବକୀନନ୍ଦନ, ସମସ୍ତ ଗୁଣର ନିବାସ, ସୁନ୍ଦର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବେ।" "ଅକୃରା ନାମ ଏହିପରି ନିର୍ଦୟକୁ ଦିଅ! କିପରି ନିର୍ଦୟ, ଆମ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଆମକୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଉନାହାନ୍ତି, ଆମ ପ୍ରିୟ ସଖାକୁ ଦୂରକୁ ନେଇଯିବେ।" "ତାଙ୍କର ଅନୁଭୂତିଶୂନ୍ୟ ହୃଦୟ, ରଥରେ ବସିଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଗେଇବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଛନ୍ତି। ଗୋପମାନେ, ବଡ଼ମାନେଙ୍କ ଅବହେଳାରେ, ଗାଡ଼ି ନେଇ ପଛେଇଛନ୍ତି, ଆଜି ଭାଗ୍ୟ ଆମ ବିରୋଧରେ।" "ଆମେ ଯାଇ ମାଧବଙ୍କୁ ବାରଣ କରିବା। ପିତାମାତା ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେ କିପରି କିଛି କରିପାରିବେ, ଯେତେବେଳେ ଭାଗ୍ୟ ଆମ ହୃଦୟକୁ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ଅଧା ଚକୁ ଫିରାଇ ଦେଖିବା ସହିପାରୁନାହାନ୍ତି, ଏବେ ଭାଙ୍ଗିଦେଇଛି?" "ଗୋପୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ମଧୁର ହସ, ମନୋହର କଥା, ଚାହି, ଆଲିଙ୍ଗନ, ରାସ ଉଲ୍ଲାସରେ ହୃଦୟ ଦେଇଛନ୍ତି—ତାଙ୍କ ବିନା ଏହି ବିୟୋଗର ଅନ୍ଧକାର କିପରି ଅତିକ୍ରମ କରିବେ?" "ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ, ଅନନ୍ତଙ୍କ ସଖା ବ୍ରଜକୁ ଫେରିବା, ଗୋପମାନେ ପରିବେଷ୍ଟିତ, ଚରଣର ଧୂଳିରେ କେଶ ଧୂସିତ, ବାଂଶୀ ବଜାଇ, ହସିଥିବା ନୟନରେ ଚାହିବା—ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ନପାଇଲେ ଆମେ କିପରି ଜୀବନ ଯାପନ କରିପାରିବୁ?" ଶୁକଦେବ କହିଲେ, "ଏପରି, ବ୍ରଜର ନାରୀମାନେ, କୃଷ୍ଣ ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ୍, ବିୟୋଗରେ ତାପିତ, ଲଜ୍ଜା ଛାଡ଼ି, ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ କାନ୍ଦିଲେ—'ଗୋବିନ୍ଦ! ଦାମୋଦର! ମାଧବ!